“UNO gəmisinin“ Günəş sisteminə girişi: planetar müdafiə planları işə salındı“ “Daily Star“

"3I/ATLAS kometasının sirli hərəkəti qlobal müşahidə və müdafiə hazırlıqlarını sürətləndirir..."

Günəş sistemində qeydə alınan 3I/ATLAS adlı ulduzlararası obyektin standartdan kənar hərəkəti müxtəlif ölkələrin mütəxəssislərini narahat edib və planetar təhlükəsizlik mövzusunu yenidən gündəmə gətirib. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Daily Star" nəşri yazıb.

3I/ATLAS obyektinin qeyri-adi davranışı və ölkələrin hazırlığı

Nəşr yazır ki, obyekt Yerə yaxınlaşdıqca ona olan maraq da artır. Bir sıra ölkələr artıq planetar müdafiə proqramlarını aktivləşdirib. Avropa Kosmik Agentliyi (ESA) mövcud bütün alətləri işə salıb, Yaponiya isə öz təlimlərini sürətləndirib. ABŞ-da mütəxəssislər yüksək orbitdə uçan obyektlərin izlənməsi üzrə genişmiqyaslı məşq keçiriblər.

Bu prosesə Avstraliya, Cənubi Koreya və Braziliya da qoşulub və təlimləri kosmik obyektlərlə qarşılıqlı fəaliyyət mexanizmlərini sınaqdan keçirmək imkanı kimi qiymətləndiriblər. Məqalədə qeyd olunur: "Bütün bunlar hökumətlərin 3I/ATLAS adlı ulduzlararası obyektin gözlənilməz davranışlarına hazırlaşdığını göstərir".

Kosmik gəmi iddiaları və kometa təsnifi

3I/ATLAS bu ilin iyulunda Çilidəki ATLAS teleskopu vasitəsilə aşkarlanıb və dərhal "qeyri-adi mənşə" barədə müzakirələrə səbəb olub. Harvard astrofiziki Avi Leb obyektin "anomal" xüsusiyyətlərinə əsaslanaraq onun ağıllı şəkildə yönləndirilən yadplanetli aparatı ola biləcəyini istisna etməyib.

Sonrakı müşahidələr isə obyekti kometa kimi təsnif etməyə imkan verib: nüvəni əhatə edən toz şlefi və zəif toz quyruğunun izi bu fikri dəstəkləyir. ESA dünən JUICE (Jupiter Icy Moons Explorer) aparatı tərəfindən noyabrın 2-də çəkilmiş son görüntüləri təqdim edib.

Şəkillərdə kometanı əhatə edən parlaq qaz halosu - koma və iki quyruğun elementləri aydın görünür: yuxarıya doğru uzanan plazma quyruğu və aşağı sol istiqamətə doğru yayılan daha solğun toz quyruğu. Agentlik əlavə məlumatı beş müxtəlif elmi cihazdan əldə etməyi gözləyir. Əsas informasiya axını 2026-cı ilin 18 və 20 fevral tarixlərində gələcək.

Fiziki xüsusiyyətləri, mümkün partlayışlar və Yerlə yaxınlaşma tarixi

Kometa daha əvvəl kəskin parlaqlaşma nümayiş etdirib. Alimlər hesab edir ki, o, Günəşə 2,5 astronomik vahidə - təxminən 374 milyon kilometrə yaxınlaşan zaman səthində uçucu maddələrin güclü püskürməsi baş verə bilər.

Tədqiqatçılara görə, 3I/ATLAS yüksək miqdarda nikel və dəmir ehtiva edir - bu, kometalar üçün nadir haldır - və ehtimal ki, kriopüskürmə mexanizminə malikdir. Bu cür proseslər indiyə qədər yalnız buzlu peyklərdə, məsələn, Avropa və Enseladda müşahidə olunub, kometada isə ilk dəfədir.

"UNO gəmisi" adlandırılan obyekt 2025-ci il dekabrın 19-da Yerə ən yaxın nöqtəyə çatacaq. 3I/ATLAS, Oumuamua və Borisov kometasından sonra Günəş sistemində qeydə alınan üçüncü ulduzlararası qonaqdır. Onun haradan gəldiyi hələ də məlum deyil.