Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun dini mədəni irsi araşdırılır

Bakı, 17 avqust, AZƏRTAC

Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun zəngin dini-mədəni irsinin öyrənilməsi, tarixi yaddaşın qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması istiqamətində elmi araşdırmalar davam etdirilir. Məscid, ziyarətgah, qəbiristanlıq və epiqrafik abidələrin, eləcə də bölgənin görkəmli dini-mənəvi şəxsiyyətlərinin irsinin tədqiqi bu istiqamətdə aparılan əsas araşdırmalar sırasındadır. Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu da elmi tədqiqatlar və maarifləndirici təşəbbüslər vasitəsilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun dini-mədəni irsinin öyrənilməsinə və təbliğinə töhfə verir.

İlahiyyat İnstitutundan AZƏRTAC-ın sorğusuna cavab olaraq bildirilib ki, son illərdə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun dini-mədəni irsinin araşdırılması elmi tədqiqatların mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib. Bu ərazilərdə yerləşən məscid, ziyarətgah, qəbiristanlıq, epiqrafik abidə və digər dini-mədəni irs nümunələrinin tarixi, memarlıq xüsusiyyətləri və dini əhəmiyyəti sistemli şəkildə araşdırılır.

İnstitut Azərbaycanın zəngin dini-fəlsəfi və elmi-mədəni irsinin tədqiqi və gələcək nəsillərə çatdırılması istiqamətində də fəaliyyətini davam etdirir. Müəllim və tədqiqatçılar Azərbaycanın dini-fəlsəfi irsi, İslam alimlərinin elmi yaradıcılığı, habelə bölgələrin dini-mədəni tarixinin müxtəlif aspektləri ilə bağlı araşdırmalar aparırlar.

Bu istiqamətdə həyata keçirilən tədqiqatlardan biri “Qərbi Azərbaycan İslam alimlərinin dini-ictimai fikrin formalaşmasında iştirakı” mövzusundadır. Araşdırma çərçivəsində Qərbi Azərbaycan, o cümlədən Şərqi Zəngəzurla tarixi və mənəvi bağlılığı olan bölgələrdə yetişmiş İslam alimlərinin dini fikir tariximizə, maarifçilik ənənələrinə və ictimai düşüncənin formalaşmasına verdikləri töhfələr elmi mənbələr əsasında öyrənilir.

İnstitutun dini-mədəni irsin yaşadılması istiqamətində fəaliyyəti yalnız elmi tədqiqatlarla məhdudlaşmır. Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin təşəbbüsü və Mənəvi Dəyərlərin Təbliği Fondunun dəstəyi ilə təsis edilmiş təqaüd proqramları da bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Hazırda Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunun tələbələrinə “Xurşidbanu Natəvan”, “Məhəmməd İrəvani” və “Həmzə Nigari” adına təqaüdlər təqdim olunur. Qarabağ, Qərbi Azərbaycan və Şərqi Zəngəzurun görkəmli dini-mənəvi simalarının adını daşıyan bu təqaüdlər gənclərdə milli-mənəvi irsə bağlılığın gücləndirilməsinə, klassik dini fikir nümayəndələrinin irsinin tanıdılmasına və onların elmi-mədəni fəaliyyətinin öyrənilməsinə marağın artırılmasına xidmət edir.

Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu hesab edir ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun dini-mədəni irsinin sistemli şəkildə araşdırılması yalnız tarixi yaddaşın qorunması baxımından deyil, Azərbaycanın zəngin elmi, dini və mədəni irsinin beynəlxalq akademik ictimaiyyətə təqdim edilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.

İnstitut qarşıdakı dövrdə bu istiqamətdə elmi araşdırmaların genişləndirilməsini, gənc tədqiqatçıların təşviq edilməsini, milli-mənəvi irsin öyrənilməsi və təbliği ilə bağlı yeni təşəbbüslərin həyata keçirilməsini diqqətdə saxlayacaq.

Müxbir - Tünzalə Arazlı