Qaraciyəri piylənmədən qoruyan gen TAPILDI

Hyuston Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, Asah1 geninin düzgün işləməməsi qaraciyərdə zərərli lipidlərin toplanmasına gətirib çıxarır və hüceyrə stressinə səbəb olur ki, bu da qaraciyər yağlanması xəstəliyinin inkişaf riskini artırır.

Redaktor.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "The American Journal of Pathology" (AJP) jurnalında dərc olunub.

Alimlər qaraciyərin yağları və qida maddələrini emal etdiyini, toksinləri xaric etdiyini və hematopoezdə iştirak etdiyini izah ediblər. Səhv pəhriz və fiziki fəaliyyətin olmaması NAFLD kimi bir sıra metabolik xəstəliklərə səbəb ola bilər.

NAFLD və ya alkoqolsuz yağlı qaraciyər xəstəliyində hepatositlərdə tibbi olaraq lipidlər adlanan yağa bənzər maddələr toplanır. Bu, bir insanın həyatının keyfiyyətini və müddətini azaldan ürək və qan damarlarından ağırlaşmaların inkişaf riskini artırır.

NAFLD-nin incə səbəblərini müəyyən etmək üçün elm adamları obez insanların klinik genomik profilləşdirmə məlumat dəstini (GSE163211) təhlil etdilər. Onlar Asah1 geninin qaraciyərin yağlı hepatozdan qorunmasında mühüm rol oynadığını aşkar ediblər.

Tədqiqatçılar gəmirici təcrübələrində Asah1-in funksiyasını daha da araşdırıblar. Nəticələr göstərib ki, Asah1-in qaraciyər hüceyrələrindən silinməsi yüksək yağlı, yüksək xolesterollu diyetlərdə zədələnmə, iltihab və fibrozu əhəmiyyətli dərəcədə pisləşdirib. Asah1 çatışmazlığı zərərli lipidlərin yığılmasına, hüceyrə stressinə və tullantıların utilizasiya sistemlərinin pozulmasına kömək edib.

Hazırda NAFLD üçün müalicə variantları məhduddur. Əsas yanaşmalar həyat tərzinin dəyişdirilməsinə, xüsusən də pəhriz və idmanla arıqlamağa yönəlib. Xəstələr üçün bu rejimi uzun müddət saxlamaq çətin ola bilər. Asah1 tərəfindən qaraciyər lipid homeostazının və hüceyrə təmiri proseslərinin tənzimlənməsi NAFLD ilə mübarizəni asanlaşdıra bilər.

Turan İSMAYIL