Qarpızdan zəhərlənməmək üçün nə edək?

Artıq bazarlarda, marketlərdə piştaxtalarda qarpızlar görünməyə başlayıb. Hələ qarpız mövsümü tam olaraq başlamasa da, kifayət qədər qarpız satan və alan var. Vaxtından əvvəl, mövsümündə yeyilməyən qarpızlar zəhərlənməyə səbəb olur.

Məsələ ilə bağlı Kliniki Tibbi Mərkəzin mətbuat katibi Ruzbeh Məmməd Trend-in sorğusuna cavab olaraq bildirib ki, may-iyun ayları ərzində Kliniki Tibbi Mərkəzin Toksikologiya şöbəsinə qarpızdan zəhərlənmə diaqnozu ilə 8 nəfər müraciət edib.

"Hər birinə ilkin tibbi yardım göstərilib, ölüm halı qeydə alınmayıb”, - deyə o əlavə edib.

Mövzu ilə bağlı Trend-ə danışan Qida təhlükəsizliyi Hərəkatının rəhbəri, Sağlam qidalanma mütəxəssisi Məhsəti Hüseynova bildirib ki, Azərbaycan üçün qarpızın xarakterik mövsümü iyul ayının ortalarından başlayaraq avqust ayına qədər olan dövr hesab olunur.

O qeyd edib ki, bu müddətdə yetişən qarpızlar daha təbii, qida dəyəri daha yüksək və orqanizm üçün faydalı olur:

"Xüsusilə həssas qruplara aid insanlar – azyaşlı uşaqlar, yaşlılar, xroniki xəstəlikləri olanlar, hamilə və süd verən qadınlar məhz təbii mövsümdə yetişən qarpızlara üstünlük verməlidirlər. Bir çox hallarda mövsüm başlamazdan əvvəl satışda olan qarpızlar ya istixanalarda yetişdirilmiş, ya da isti ölkələrdən gətirilmiş olur. Bu hallarda, əgər qarpızın daşınması və saxlanması zamanı kimyəvi maddələrdən və konservantlardan istifadə edilməyibsə, az miqdarda istehlak etmək olar.

Qarpızın faydalı xüsusiyyətlərinə gəlincə, tərkibinin böyük hissəsinin sudan ibarət olması, A və C vitaminləri, likopin kimi antioksidant maddələrlə zəngin olması onun orqanizmə faydasını artırır. Likopin xərçəngə qarşı qoruyucu təsir göstərir və immun sistemini gücləndirir. Kalorisi aşağı olduğu üçün asan həzm olunur və lif tərkibinə görə həzm sisteminə də faydalıdır. Həmçinin, yay mövsümündə sərinləşdirici qida kimi istifadə olunur”.

"Zərərlərinə gəlincə, süni şəkildə, istixanalarda kimyəvi maddələrlə yetişdirilən qarpızların tərkibində çoxlu nitrat və digər zərərli maddələr ola bilər. Bu isə allergik reaksiyalar, həzm pozğunluğu, qarın ağrısı və hətta zəhərlənmə ilə nəticələnə bilər. Qarpızın həddindən artıq miqdarda qəbulu da zərərlidir. Xüsusilə şəkərli diabet və insulin dirənci olan şəxslər miqdarına diqqət etməlidirlər. Soyuq şəkildə yeyildikdə mədə və bağırsaq sistemində soyuqlama və iltihab riski yaradır.

Qarpız alarkən təbii mövsümdə yetişmiş, çox iri olmayan, parlaq qırmızı rəngli, aydın naxışlı və günəş şüalarının təsirində uzun müddət qalmamış meyvələrə üstünlük verilməlidir. Uzun müddət günəşdə qalan qarpızın keyfiyyəti aşağı düşür və sağlamlıq üçün təhlükə yarada bilər”, - deyə Məhsəti Hüseynova əlavə edib.