Qarşılıqlı etimad mühiti güclənir ŞƏRH

Azərbaycanın xarici siyasət strategiyasında Avropa istiqaməti, xüsusilə də İtaliya ilə münasibətlər hər zaman strateji tərəfdaşlıq xarakteri daşımışdır. 2026-cı il mayın 4-də İtaliya Respublikası Nazirlər Şurasının sədri Ciorcia Meloninin Azərbaycana rəsmi səfəri bu əlaqələrin yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunun bariz göstəricisidir. Prezident İlham Əliyevin səfər zamanı verdiyi bəyanatda səsləndirdiyi "İtaliya bazarı həm neft, həm qaz üzrə birinci dərəcəli əhəmiyyət daşıyır" fikri iki ölkə arasındakı iqtisadi və enerji əməkdaşlığının fundamental sütununu təşkil edir. Bu bəyanat sadəcə bir statistik fakt deyil, həm də Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyindəki həlledici rolunun və İtaliyanın bu zəncirdəki mərkəzi mövqeyinin təsdiqidir.

Azərbaycan və İtaliya arasındakı ticarət dövriyyəsinin böyük hissəsi məhz enerji resurslarının payına düşür. Uzun illərdir ki, İtaliya Azərbaycanın ən böyük ticarət tərəfdaşı statusunu qoruyub saxlayır. Neft ixracı sahəsindəki ənənəvi liderlik, son illərdə təbii qaz ixracı ilə daha da möhkəmlənmişdir. Cənub Qaz Dəhlizinin son seqmenti olan TAP layihəsinin istifadəyə verilməsi ilə Azərbaycan qazı birbaşa İtaliya bazarına daxil olmuş və bu ölkənin enerji diversifikasiyasında kritik elementə çevrilmişdir. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, İtaliya bazarı Azərbaycan üçün proqnozlaşdırılan, sabit və strateji bir məkandır. Bu qarşılıqlı asılılıq hər iki tərəf üçün iqtisadi dividendlər gətirməklə yanaşı, həm də siyasi etimad mühitini gücləndirir.

2026-cı ilin reallıqları fonunda enerji təhlükəsizliyi məsələsi qlobal gündəliyin ən həssas mövzusuna çevrilib. Belə bir şəraitdə Azərbaycanın İtaliya vasitəsilə Avropaya artan həcmdə qaz nəql etməsi qitənin enerji xəritəsini yenidən formalaşdırır. Ciorcia Meloninin Bakıya səfəri zamanı müzakirə olunan əsas mövzulardan biri də TAP-ın ötürücülük qabiliyyətinin artırılması və yaşıl enerji keçidi çərçivəsində yeni əməkdaşlıq imkanları olmuşdur. İtaliya bazarı Azərbaycan üçün təkcə xammal satılan yer deyil, həm də müasir texnologiyaların tətbiqi və investisiya axını baxımından prioritet sahədir. Prezidentin bəyanatı bir daha sübut edir ki, Azərbaycan öz enerji resurslarını etibarlı tərəfdaşlar arasında ədalətli və strateji maraqlara uyğun şəkildə bölüşdürür.

Əsas məqamlardan biri də odur ki, bu əməkdaşlıq hər iki dövlətin milli maraqlarına tam cavab verir. İtaliya sənayesi üçün Azərbaycanın ucuz və kəsintisiz enerji təminatı rəqabət qabiliyyətini artırır, Azərbaycan üçün isə İtaliya Avropa bazarına açılan əsas qapı rolunu oynayır. Səfər çərçivəsində əldə olunan razılaşmalar göstərir ki, enerji sahəsindəki bu "birinci dərəcəli əhəmiyyət" yaxın onilliklərdə də aktuallığını itirməyəcək. Bakı və Roma arasındakı bu sarsılmaz körpü, regional sabitliyin və qlobal enerji arxitekturasının ən möhkəm bəndlərindən biri kimi tarixə düşür. Prezident İlham Əliyevin bəyanatı Azərbaycanın iqtisadi diplomatiyasının növbəti qələbəsi və gələcək birgə layihələrin anonsu kimi qiymətləndirilməlidir.

Nicat Quliyev

YAP Laçın rayon təşkilatının məsləhətçisi