Qarşılıqlı maraqlar, ortaq təşəbbüslər və gələcək hədəflər

Elşən Alıyev
​​​​​​​​YAP Daşkəsən rayon təşkilatının sədr müavini

Dəyişən beynəlxalq münasibətlər şəraitində Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri müxtəlif coğrafi məkanları təmsil edən dövlətlərlə əlaqələrin genişləndirilməsi və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq imkanlarının reallaşdırılmasıdır. Laos Xalq Demokratik Respublikasının Prezidenti Thonqlun Sisulitin oktyabrın 13-də Azərbaycana rəsmi səfəri bu strategiyanın Asiya istiqamətində davamlı xarakter daşıdığını nümayiş etdirir. Səfər çərçivəsində aparılan danışıqlar və imzalanan sənədlər iki ölkə arasında münasibətlərin yeni məzmun qazanması üçün əlverişli zəmin formalaşdırır.

Prezident İlham Əliyevin mətbuata bəyanatı Azərbaycan–Laos münasibətlərinin gələcək inkişaf istiqamətlərini ortaya qoyur. Otuz ildən artıq davam edən diplomatik əlaqələr, beynəlxalq təşkilatlarda qarşılıqlı dəstək və parlamentlərarası əməkdaşlıq tərəflər arasında siyasi etimadın mövcudluğunu təsdiqləyir. İndiki mərhələdə əsas məsələ bu siyasi yaxınlığı iqtisadi və humanitar sahələrdə daha geniş əməkdaşlıqla tamamlamaq, mövcud münasibətləri konkret nəticələrlə möhkəmləndirməkdir.

Bakıda qəbul edilən Birgə Bəyanatın əhəmiyyəti də məhz bu kontekstdə qiymətləndirilir. Sənəd gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirməklə yanaşı, qarşılıqlı maraqların uzlaşdırılması üçün siyasi çərçivə yaradır. İkitərəfli münasibətlərin davamlı inkişafı isə razılaşdırılmış məsələlərin praktik addımlarla dəstəklənməsini, dövlət qurumları və biznes dairələri arasında əlaqələrin intensivləşdirilməsini tələb edir.

İqtisadi sahə Azərbaycan–Laos əməkdaşlığının genişləndirilməsi üçün mühüm imkanlar vəd edir. Laos tərəfindən Azərbaycan investorlarına konkret layihələrin təqdim edilməsi sərmayə əməkdaşlığının inkişafına yol açacaq. Bakıda keçirilməsi nəzərdə tutulan Laos–Azərbaycan biznes-forumu sahibkarların birbaşa təmaslarının qurulması, bazarlar barədə məlumat mübadiləsi və yeni biznes əlaqələrinin formalaşması baxımından əlverişli platforma olacaqdır.

Energetika, mədənçilik və kənd təsərrüfatı sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də qarşılıqlı iqtisadi maraqlara xidmət edir. Bu istiqamətlərdə konkret layihələrin müəyyənləşdirilməsi, investisiya imkanlarının araşdırılması və uzunmüddətli tərəfdaşlıq mexanizmlərinin yaradılması əlaqələrin daha praktik məzmun qazanmasına töhfə verir. Azərbaycanın xarici ölkələrdə investisiya fəaliyyətinin genişlənməsi də bu baxımdan əlavə imkanlar yaradır. Dövlətimizin başçısı qeyd edib ki, Azərbaycanın xarici ölkələrə sərmayə qoyuluşu ildən-ilə genişlənir: “Həm maliyyə tutumu nəzərə alınır, eyni zamanda, sərmayələrimizin coğrafiyası da genişlənir. Milyardlarla dollar səviyyəsində olan sərmayələr, əlbəttə ki, həm bizim imkanlarımızı göstərir və eyni zamanda, qarşı tərəf üçün də çox böyük fayda verir. Yeni iş yerləri yaradılır, yeni istehsalat sahələri formalaşır”.

Nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq isə daha geniş regional perspektivə malikdir. Azərbaycan Şərqlə Qərb arasında yükdaşımaların həyata keçirilməsində mühüm mövqeyə sahibdir və Trans-Xəzər beynəlxalq nəqliyyat marşrutunun imkanlarının genişləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirir. Laosda həyata keçirilən dəmir yolu layihələrinin gələcəkdə bu nəqliyyat xətti ilə əlaqələndirilməsi Asiya bazarları ilə Avropa arasında logistika əlaqələrinin inkişafına təkan verir. Belə əməkdaşlıq hər iki ölkənin beynəlxalq iqtisadi əlaqələrini genişləndirməsi üçün yeni perspektivlər açır.
Humanitar istiqamət də ikitərəfli münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir. Sovet dövründə iki mindən çox laoslu tələbənin Azərbaycanda təhsil alması ölkələr arasında mövcud tarixi bağların göstəricisidir. Bu ənənənin təqaüd proqramları vasitəsilə bərpası təhsil əlaqələrinin inkişafına, gənclər arasında qarşılıqlı tanışlığın və mədəni ünsiyyətin güclənməsinə şərait yarada bilər. Digər tərəfdən, mina təhlükəsi ilə mübarizə sahəsində təcrübə mübadiləsi və müasir texnologiyaların tətbiqi iki ölkənin ortaq problemlərin həlli istiqamətində əməkdaşlığını genişləndirəcəkdir.

Azərbaycan və Laosun münasibətlərində diqqət çəkən məqamlardan biri də beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı anlaşmaya əsaslanan dialoqun mövcudluğudur. Bu siyasi təmaslar ölkələrin bir-birini daha yaxından tanımasına, ortaq maraq doğuran məsələlər üzrə əməkdaşlıq imkanlarını araşdırmasına şərait yaradır. İkitərəfli münasibətlərin iqtisadi, nəqliyyat və humanitar istiqamətlərdə dərinləşməsi də həmin siyasi təməlin daha geniş məzmun qazanmasına xidmət edəcək.

Nəticə etibarilə, Laos Prezidentinin Azərbaycana rəsmi səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında yeni imkanlar açan mühüm diplomatik addımdır. Qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsi, iqtisadi təşəbbüslərin konkret layihələrlə dəstəklənməsi və humanitar əlaqələrin genişləndirilməsi tərəfdaşlığın gələcək istiqamətlərini müəyyən edəcək. Əsas hədəf mövcud siyasi münasibətləri davamlı iqtisadi əməkdaşlıqla tamamlayaraq Azərbaycan–Laos əlaqələrini daha səmərəli və nəticəyönümlü müstəviyə çıxarmaqdır.