Qazla işləyən avtomobilə pulsuz qeydiyyat və sığorta endirimi AVROPADA

Son günlərdə cəmiyyətdə yenə də qazla işləyən avtomobillər məsələsi gündəmə gəlib. Bəs ümumiyyətlə, qazla işləyən nə dərəcədə təhlükəlidir? Bu məsələ xaricdə necə tənzimlənir?

Avtosfer.az xəbər verir ki, avtomobillərin qazla (propan, butan, metan) işləməsi yenilik deyil. Bu yanacaq Birinci dünya müharibəsi (1914-1918) zamanı benzin qıtlığını kompensasiya etmək üçün istifadə edilirdi. Lakin müharibə bitdikdən sonra məsələ unuduldu.

80-ci illərin ortalarında neft böhranı zamanı yenidən Avropada qazla işləyən avtomobillər məsələsi gündəliyə gəldi. 90-cı illərdən etibarən Avropada istehsal edilən benzin mühərrikli avtomobillər qazla işləməyə də adaptasiya olunub. Son 30 ildə bir çox şirkət istehsal etdiyi avtomobillərə elə zavoddaca qaz avadanlığı quraşdırır. 

Yanvarın 1-nə olan statistikaya görə Avropa İttifaqında 15 milyondan çox minik avtomobili qazla istismar olunur. Bu da avtomobil parkının təxminən 1,5 faizi deməkdir. Təkcə İtaliyada 900 min, Fransada 600 min, Almaniyada 100 min avtomobil qazla hərəkət edir. İttifaqda 33 mindən çox qazdoldurma stansiyası fəaliyyət göstərir. Almaniyada rəqəmin aşağı olmasına səbəb bu ölkədə Dizel mühərrikli texnikanın geniş yayılmasıdır.

Lakin bizdən fərqli olaraq Avropada qaz balonlu avtomobil təhlükəli hesab edilmir. Bu maşınların yalnız Britaniya ilə Fransanı birləşdirən La Manş boğazına girməsinə icazə verilmir. Hətta bir çox ölkədə qazla işləyən minik avtomobillərinin sənədləşdirilməsi daha ucuz başa gəlir (Fransada ümumiyyətlə havayıdır). Sığorta şirkətləri isə bu maşınlara bir qayda olaraq 30 faizədək endirim tətbiq edir. 

Belə halda haqlı sual ortaya çıxır: Avropalılar qazdan qorxmurlarmı? Sığortaçıların və polisin belə səxavətli davranmasına səbəb nədir?
Cavab sadədir: qaz balonu yanacaq çənindən daha təhlükəsiz hesab edilir. Balon daha sərt metaldan hazırlanır və daha qalındır. Onun partlamaq və ya sınmaq ehtimalı azdır. Amma işin digər tərəfi də var.

Avropa ölkələrində qaz balonları ya zavodda, ya da ixtisaslaşmış atelyelərdə quraşdırılır. Balon quraşdırıldıqdan sonra avtomobilin bütün sistemi yoxlanılır, elektronika qaza adaptasiya edilir. Kustar üsulla balon qoyulması istisnadır.

İndi qayıdaq özümüzə. Bakıda 2015-ci ildən etibarən çox sayda qazla işləyən avtobus gətirilib. Onların bir hissəsi Fransa, digəri isə Türkiyədə istehsal edilib. “Bakubus”un yarıtmaz iş metodlarına, istismar şərtlərinə rəğmən bu texnikada qazla bağlı heç bir təhlükəli hadisə, faciə qeydə alınmayıb. Halbuki, dizellə işləyən avtobuslarda hər il çox sayda yanğın baş verir. 

Bu da bir daha göstərir ki, zavod şəraitində, və ya peşəkar servislərdə standartlara əməl edilməklə quraşdırılan qaz avadanlığı tam təhlükəsizdir. Problemi yanacağın kimyəvi-fiziki xüsusiyyətlərində deyil, məsələyə yanaşmada axtarmaq lazımdır.

Vüqar Yaşaroğlu