Qərbi Azərbaycanın Türk Müsəlman əhalisinin II Dünya müharibəsində iştirakı

Icma.az, Hurriyyet saytından verilən məlumata əsaslanaraq xəbər yayır.

(Dağ Borçalı mahalının, Molla Eyyublu kəndi timsalında)

Pəmbək çayı hövzəsində, orta dağlıq qurşağın meşə qoynunda və tarixi yurd yerləri ilə əhatə olunan, dini-sakral dəyərləri adında yaşadan Molla Eyyublu (sonralar dinsiz hay kilsəsi bu teo/antrotoponimi dəyişərək-“Evli” adlandırıb) kəndində 1939-1940-cı illərdə 60-70 ev olub, 300 nəfərə qədər Türk-Müsəlman əhalisi yaşayıb.

1939-1945-ci illərdə Molla Eyyublu kəndindən 40 nəfərə yaxın soydaşımız müharibə cəbhəsinə yollanıb, onlardan 15 nəfərə qədəri geri qayıtmayıb, döyüşlərdə qəhrəmanlıqla həlak olublar.

Müharibədən qayıtmayanlar:

1. Musa Həsən oğlu Qorçuyev, “Qorçular nəsli”, 1 qızı, 3 oğlu qalıb;

2. Müsəllim Yusif oğlu Nəsibov, “Yetər ocağı”ndan, 1 qızı, 2 oğlu qalıb;

3. Mədət Abdulla oğlu Mustafayev, Ağdəstələr tayfası”, subay olub;

4. İskəndər Yusif oğlu Əhmədov, “Ayrımlılar nəsli”, 1 qızı qalıb;

5. Səməd Hümbət oğlu Cuvarov , “Cuvarlılar nəsli”, 1 oğlu qalıb;

6. Məhəmməd Eyyub o]lu Xəlilov, “Xəlil evi”ndən, 2 qızı, 3 oğlu qalıb;

7. Vəli Mustafa oğlu Məmmədov, “Vəliməmmədlilər nəsli”, subay olub;

8. Süleyman Məhəmməd oğlu İsmayılov, “Qaramollalılar nəsli”, subay olub;

9. Səməd Abdulla oğlu Mustafayev- “Ağdəstələr tayfası”, subay olub;

10. Göyçə Mahmud oğlu Xəlilov (1920-1943), “Xəlillilər nəsli”, subay olub;

11.Məhəmməd Hümbət oğlu Adıgözəlov, “Qazaxnəslilər tayfası”, subay olub;.

Müharibədən qayıdanlar:

1. Əhməd Həsən oğlu Qorçuyev (1909-1969), “Qorçular nəsli”, kənddə dəfn edilib;

2. Həmzə Abdulla oğlu Hüseynov (1926-2022), “Yetim Abdulla tayfası”;Bakı şəhəri, Suraxanı qəbirstanlığında dəfn edilib;

3. Kamil Vəli oğlu Nəsibov (1926-1993), “Yetər evi törəməsi”, Bakı şəhərində dəfn edilib;

4. Hüseyn Maçan oğlu Vəliyev, “Maçanoğlular tayfası”,

5. Məhəmməd Allahverdi oğlu Nəsibov (1924-2014), “Qazaxnəslilər nəsli” , Bakı şəhəri, A.Bakıxanov qəsəbə qəbirstanlığında dəfn edilib;

6. İsmayıl İsa oğlu Sadıqov (1904-1974), kənddə dəfn edilib, (mərhum jurnalist Mahal İsmayıloğlunun (1957-2015) atası);

7. Veyis Yunis oğlu Əhmədov (1900-1995), “Bayramlılar nəsli”, A.Bakıxanov qəsəbə qəbirstanlığında dəfn edilib;

8. Nəcəf Maşan oğlu Paşayev (1906-1991), “Talılblıar nəsli”, Yexlax şəhərində dəfn edilib;

9. Həmzə Allahverdi oğlu Nəsibov (1909-1995), “Qazaxnəslilər tayfası”, A.Bakıxanov qəsəbə qəbirstanlığında dəfn edilib;

10. İslam Osman oğlu Maşayev (1926-2021), “Talıblılar nəsli”, Bakı şəhəri, A.Bakıxanov qəsəbə qəbirstanlığında dəfn edilib;

11. Qara Mahmud oğlu Xəlilov (1923-1987), “Durunqalılar nəsli”, Molla Eyyublu kəndində dəfn edilib;

12. Həmid Məmməd oğlu Yusifov (1915-1985), “Durunqalılar nəsli”, Mixaylovka kəndində dəfn edilib;

13. Paşa Məmməd oğlu Yusifov (1924-1997), “Durunqalılar nəsli”, Bakı şəhəri, A.Bakıxanov qəsəbə qəbirstanlığında dəfn edilib;

14. Mustafa Hümbət oğlu Adığözəlov (1925-1992), “Qazaxnəslilər tayfası”, Suraxanı qəbirstanlığında dəfn edilib;

15. Paşa Göyçə oğlu Məmmədov (1927-1997), “Vəliməmmədlilər nəsli”; Suraxanı qəbirstanlığında dəfn edilib;

16. Həmzə Məhəmməd oğlu Mustafayev (1926-2021), İsmayıllı rayonu, Qalaca kəndində dəfn edilib, “Ağdəstələr tayfası”,

17. Yasin Musayev (1914-2019), “Qarallar nəsli”, Bakı şəhəri, Suraxanı qəbirstanlığında dəfn edilib;

18. Dursun Həmdulla oğlu Musayev (1909-1987), “Qarallar nəsli”, Molla Eyyublu qəbirstanlığında dəfn edilib;

19. Mədət Həmdulla oğlu Musayev (1926-2016), “Qarallar nəsli”, Gəncə şəhərində dəfn edilib;

20. Arıx Yunus oğlu Əhmədov (1901-1987), “Ayrumlular nəsli”, qolundan şikəst qayıtmışdır, Molla Eyyublu qəbirstanlığında dəfn edilib;

21. Bəkir Mustafa oğlu Maşayev (1926-2018), “Talıblılar nəsli”, Xırdalan şəhər qəbirstanlığında dəfn edilib,;

22. Islam Mahmud oğlu Qasımov (1926-2000), Sovet-Yaponiya müharibəsi iştirakçısı (qonşu Soyuqbulaq kəndindən olub), A.Bakıxanov qəsəbə qəbirstanlığında dəfn edilib;

23. İsmayıl Alı oğlu Mustafayev (1906-1957), Krım yarımadasında döyüşüb, “Ağdəstəlilər nəsli”, Molla Eyyublu qəbirstanlığında dəfn edilib;

24. İsmayıl Bilal oğlu Hacıyev (1924-1995), “Qazaxnəslilər nəsli”, Bakı şəhəri, Suraxanı qəbirstanlığında dəfn edilib;

25. Paşa Mahmud oğlu Qurbanov (1924-1993), Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) şəhərinin müdafiəçilərindən olub, ali təhsilli tarix müəllimi və rayon Partiya Komitəsində işləyib, A.Bakıxanov qəsəbə qəbirstanlığında dəfn edilib;

26. Alı Musa oğlu Məmmədov (1911-1995), “Əzizlilər nəsli”, Bakı şəhərində dəfn edilib;

27. Məhəmməd Eyyub oğlu Xəlilov (1922-1968), “Xəlilöylülər nəsli”, kənddə dəfn edilib.

28. Qaraca Vəli oğlu Nəsibov (1926-1991), “Yetəröylülər nəsli”, Bakı şəhəri, Qaraçuxur qəbirstanlığında dəfn edilib;

P.S. 1965-ci ildə Molla Eyyublu kəndində doğulan Qurban Mövla oğlu Əhmədov I Qarabağ müharibəsində albay (polkovnik) rütbəsində qırıcı təyyarsi ilə düşmənə qarşı vuruşub. Hazırda İsmayıllı rayonu, Qalagah kəndində yaşayan Məzahir Yusif oğlu Məmmədov (1970) 1989-1992-ci illərdə Füzuli və Cəbrayıl cəbhələrində, oğlu Nurlan Məmmədli (1991) də həmin istiqamətdə döyüşmüşlər. Polis mayoru Umud İsmayıl oğlu Mustafayev (1946-2008) də həmin döyüşlərdə iştirak etmiş, Qalagah kənd qəbirstanlığında dəfn edilmişdir, oğlu Xıdır (1995) II Qarabağ müharibəsi Qazisidir. Artileriya bölümü rəisi, albay Zaur Umud oğlu Mustafayev (1978) Kəlbəcər, Füzuli və Qubadlı cəbhələrində iştirak etmiş, hərbi hissə komandiri olmuş, hazırda hərbi hissələrin birində qərargah rəisidir.

Bu kənddən olan Tural Zahid oğlu Cuvarov (“Cuvarlılar nəsli”) II Qarabağ müharibəsinin Şəhidi olub, Şəmkir rayonu, Bada kəndində dəfn edilib;

Qismət YUNUSOĞLU

Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi

Qeyd: Yazının hazırlanmasında həm də Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Zabrat qəsəbəsində yaşayan Molla Eyyublu kənd sakini Əmrah Musa oğlu Qorçuyevin (1940) və İsmayıllı rayonu, Qalagah kəndində yaşayan Musa İsmayıl oğlu Mustafayevin (1952) məlumatlarından istifadə olunmuşdur.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.