Qəzzada müharibə başa çatır? Kritik gəlişmə

HƏMAS vasitəçilərə Qəzza zolağında atəşkəs təklifini qeyd-şərtsiz qəbul etməyə hazır olduğunu bildirib. Hərəkatın Qəzzadakı lideri Xəlil əl-Həyyanın başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Qətər və Misirdən olan vasitəçilərə deyib ki, 60 günlük atəşkəs, İsrail qüvvələrinin yerdəyişməsi və əsirlərin azad edilməsini nəzərdə tutan son təklifə qayıtmağa hazırdırlar.

Globalinfo.az-a danışan politoloq Zeynal Əmrəliyev deyib ki, HƏMAS-ın bu addımı taktiki gedişdir və təşkilatın varlığının qorunub saxlanmasına xidmət edir:

“Görünür, təşkilatın rəhbərliyi müəyyən güzəştə getdiyini göstərməklə vəziyyətdə dəyişiklik yaratmağa çalışır. Hazırkı durum HƏMAS-ı qane etmir. Bir tərəfdən İsrail Qəzza bölgəsində həlledici əməliyyata başlamaq və vilayəti tamamilə ələ keçirmək istəyir, digər tərəfdən isə Ramallahdakı Mahmud Abbas hökuməti HƏMAS-ın Fələstin siyasətindəki legitimliyini tanımaq niyyətindədir.

Təşkilatın əsas məqsədlərindən biri Qəzzada öz təsir gücünü qorumaq, digəri isə yaxın zamanda keçiriləcək Fələstin Milli Şurası seçkilərində legitim siyasi qurum kimi iştirak etməkdir. HƏMAS birinci hədəfinə çata bilməzsə, ikinci planı da ciddi təhlükə altına düşəcək. Çünki təşkilatın əsas ictimai dayağı məhz Qəzza bölgəsində yerləşir. Xaricdən dəstək baxımından ümid bəslədiyi əsas ölkələr isə Misir və Qətərdir”.

Politoloq bildirib ki, atəşkəsin pozulmaması ilə bağlı yazılı bəyanat tələbinin iki əsas səbəbi var:

“Birincisi, HƏMAS beynəlxalq ictimaiyyət qarşısında öz legitimliyini təsdiqləmək istəyir;

İkincisi isə atəşkəsin pozulacağı halda məsuliyyəti yalnız İsrailin deyil, ümumi olaraq beynəlxalq ictimaiyyətin üzərinə qoymaq niyyətindədir.

Lakin bu təkliflərin İsrail tərəfindən qəbul ediləcəyi real görünmür. Baş nazir Benyamin Netanyahunun rəhbərlik etdiyi kabinet HƏMAS-ın tamamilə sıradan çıxarılmasını, Qəzza bölgəsinin İsrailin tam nəzarətinə keçməsini və oradakı fələstinli əhalinin başqa bölgəyə köçürülərək yerinə yəhudi məskunlaşmasının təmin edilməsini qarşısına məqsəd qoyub.

Bu planın qarşısını almaq isə HƏMAS üçün olduqca çətin, bəlkə də mümkünsüz görünür. Ya ərəb ölkələri ABŞ və İsrailə təzyiq göstərməli, ya da HƏMAS-a real hərbi dəstək verməlidirlər. Trampla yaxın əlaqələri olan bu dövlətlərin belə bir addım atacağı isə inandırıcı görünmür”.

Turan Rzayev
Globalinfo.az