“Qızlarımız ilk hamiləliklərini belə yarımçıq qoyurlar” Azərbaycanda abort dalğası

Azərbaycanda abortların sayı artmaqda davam edir. Dövlət Statistika Komitəsinin açıqladığı son rəqəmlər də bunu təsdiqləyir. Məlumata görə, 15-49 yaşlı qadınlar arasında abort göstəriciləri son üç ildə ardıcıl yüksəlib. Qeyd olunub ki, 15-49 yaşlı hər min qadın arasında 2022-ci ildə 22.1%, 2023-cü ildə 27.9%, 2024-cü ildə isə 29.4% abort halları qeydə alınıb. Mütəxəssislər bu artımı həm sosial, həm iqtisadi, həm də psixoloji amillərlə əlaqələndirirlər.

Məsələ ilə bağlı “Yeni Sabah”a danışan “Yeni Həyat Humanitar və Sosial Dayaq” İctimai Birliyinin sədri, sosioloq Nailə İsmayılova bildirib ki, artım həm sosial, həm iqtisadi, həm də psixoloji amillərlə bağlıdır:

“Əgər məsələyə tibbi nöqteyi-nəzərdən yanaşsaq, abort düşünülmüş şəkildə hamiləliyin inkişafının dayandırılmasıdır. Ümumiyyətlə, son 3 ilin statistik göstəriciləri də onu deməyə əsas verir ki, abortların sayı artıb. Bu, əsasən də 20-29 yaş arası qadınlar arasında yayılıb və heç də yaxşı hal deyil. Çünki insanın ən enerjili, ən sağlam vaxtları məhz 20-29 yaş arasıdır və bu yaşda dünyaya gələn uşaqların da sağlamlığı daha yaxşı olur”. Pepperoni pizza

Onun sözlərinə görə, bəzi qadınlar hətta ilk hamiləliklərini belə sonlandırırlar:

“Təəssüflər olsun ki, qızlarımız hətta ilk hamiləliklərini belə sonlandırırlar. Bu ya qeyri-rəsmi münasibətlərdən olan hamiləlikdir, ya da evlilikdən bir müddət sonra arzuolunmayan hamiləliyin nəticəsidir. İkinci qrupa aid onlar düşübürlər ki, hələ tezdir, indi uşağın qayğısını çəkə bilməyəcəklər. Onlar hazırlıqlı olmadıqlarını bəhanə gətirirlər. Əslində, bunlar hamısı bəhanədir, çünki bir cütlük ailə qurursa, öncədən düşünməlidir ki, nə vaxt uşaq dünyaya gətirəcəklər. Əgər tələsərlərsə, vaxtından tez hamiləlik baş verərsə, dünyaya gələn uşaq istənilməyən uşaq olacaq. Mənə elə gəlir ki, bu heç də yaxşı hal deyil və məsələnin psixoloji tərəfləri də var”.

Ekspert qeyd edib ki, abort saylarının artmasının səbəbləri çoxdur, burada həm psixoloji, həm də sosial-iqtisadi məsələlər rol oynayır: “Məsələn, cütlük ev almamış dünyaya uşaq gətirmək istəmir. Bu baxımdan, gənclərə dəstək olmaq laızmdır. Hər kəsin ailəsi eyni imkanlara sahib olmur və övladına ev verə bilmir. Cütlüklər evlənmədən öncə yaxşı fikirləşib qərar verməlidirlər. Bu zaman dünyaya gələcək uşaq da arzuolunan olacaq, eyni zamanda, uşaq normal, xoşbəxt şəraitdə böyüyəcək”.

N.İsmayılova məsuliyyətin yalnız qadının üzərinə qoyulmasını da tənqid edib:

“Abort mövzusunda məsuliyyəti yalnız bir tərəfin üzərinə yıxnaq doğru deyil, burada həm qadının, həm də kişinin məsuliyyəti var. Kişilər heç də yaxalarını kənara çəkməsinlər, düşünməsinlər ki, “istəməsəydin olmazdı”. Bəzən kişilər tərəfindən kobud şəkildə bu ifadələr də işlədilir. Bu, tək qadının məsuliyyəti deyil. Ailə həyatının daha xoşbəxt davam etməsi üçün cütlüklər arasında mütləq qarşılıqlı anlaşma olmalıdır. Gələcək ailə həyatı bu cür qurulmalıdır”.