Qlobal enerji xəritəsində Azərbaycan ŞƏRH

Dünya dəyişir, enerji uğrunda rəqabət isə hər il daha da sərtləşir. Enerji artıq sadəcə iqtisadi resurs deyil, dövlətlərin siyasi gücünü və təhlükəsizliyini müəyyən edən əsas amillərdən biridir. Məhz belə bir mürəkkəb geosiyasi şəraitdə Azərbaycan təkcə enerji istehsalçısı kimi deyil, həm də qlobal enerji təhlükəsizliyinin etibarlı tranzit ölkəsi kimi ön plana çıxır. Bu mövqe təsadüfi deyil – bu, uzunmüddətli strateji baxışın, siyasi sabitliyin və güclü enerji diplomatiyasının nəticəsidir.

Azərbaycan Şərqlə Qərbin kəsişməsində yerləşərək Xəzər hövzəsinin zəngin enerji ehtiyatlarını Avropa bazarları ilə birləşdirən təbii körpü rolunu oynayır. Lakin ölkəmizin uğuru yalnız coğrafiya ilə izah olunmur. Əsas üstünlük düzgün idarəçilik, uzaqgörən enerji siyasəti və beynəlxalq əməkdaşlığa açıq mövqe ilə bağlıdır. Bu amillər Azərbaycanı regionun enerji xəritəsində əsas tranzit mərkəzlərindən birinə çevirib.

Azərbaycanın tranzit ölkə statusu konkret layihələrlə möhkəmlənib. Cənub Qaz Dəhlizi Xəzər qazını min kilometrlərlə məsafə qət edərək Avropaya çatdırır və qitənin enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə real töhfə verir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri Azərbaycan neftini dünya bazarına çıxararaq regionun enerji tarixində yeni mərhələ açıb. TANAP və TAP layihələri isə Azərbaycan qazını Türkiyə üzərindən Avropa enerji sisteminə inteqrasiya edir. Eyni zamanda Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri regional enerji təhlükəsizliyinin əsas dayaqlarından biridir. Bu layihələr sadəcə texniki infrastrukturlar deyil, onlar etimad və əməkdaşlıq körpüləridir.

Qlobal enerji böhranlarının yaşandığı dövrlərdə Azərbaycanın rolu daha da artıb. Ölkəmiz tərəfdaşları qarşısında götürdüyü öhdəliklərə daim sadiq qalaraq etibarlı imic formalaşdırıb. Enerji sahəsində şəffaflıq, müqavilələrin vaxtında icrası və balanslı xarici siyasət Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu gücləndirib. Bu etibar ölkəmizi regionda sabitliyin və davamlı inkişafın mühüm təminatçılarından birinə çevirib.

Bununla yanaşı, Azərbaycan gələcəyə yönəlmiş enerji strategiyası həyata keçirir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində “yaşıl enerji zonası” təşəbbüsləri, külək və günəş enerjisi layihələri ölkənin yalnız ənənəvi enerji deyil, həm də bərpaolunan enerji tranziti sahəsində liderliyə iddialı olduğunu göstərir. Bu istiqamətdə atılan addımlar Azərbaycanın gələcək enerji xəritəsində də aparıcı mövqeyini qoruyacağını nümayiş etdirir.

Nəticə etibarilə, Azərbaycan bu gün qlobal enerji sistemində sadəcə resurs sahibi deyil. O, etibarlı tranzit ölkəsi, strateji tərəfdaş və enerji təhlükəsizliyinin vacib dayağıdır. Enerji marşrutları dəyişə bilər, dünya bazarları yenilənə bilər, lakin Azərbaycanın sabit və etibarlı enerji körpüsü rolu öz aktuallığını qoruyub saxlayacaq.

Asiman Babayev

YAP Şahbuz rayon təşkilatının məsləhətçisi