Icma.az
close
up
RU
Qlobal iqlim dəyişikliyi: ölkələr qar altında qaldı FAKTLAR

Qlobal iqlim dəyişikliyi: ölkələr qar altında qaldı FAKTLAR

Icma.az, Ses qazeti saytına istinadən bildirir.

Nəhəng qar yığınları bəzi ölkələrdə ciddi problemlər yaradıb. Hazırda həm Rusiya, həm də ABŞ qar altındadır. Kanada donur, Avropada da güclü qar var. ABŞ-ın şimalında da sərt qış keçir. Kanada və Böyük Göllər üzərində çox soyuq hava ilə bloklayıcı antisiklon əmələ gəlib. ABŞ-ın digər tərəfində isə Meksika körfəzinin üzərində çox isti hava var idi. Bunun əksinə olaraq, bir siklon Şərq sahili boyunca, Vaşinqton və Nyu-Yorkdan keçərək Pensilvaniyaya doğru hərəkət edib. Orada təkcə qar yağmayıb, həm də dondurucu yağış da olub. Magistral yollar və elektrik xətləri buz qabığı ilə örtülüb. Milyonlarla sakin, xüsusən də ən sıx məskunlaşmış ərazilərdə elektriksiz qalıb.

Bununla yabaşı, bəzi şimal ərazilərdə əksinə vəziyyətdir. Alyaskada istidir. Çukotkada ötən həftə sonu normaldan 20 dərəcə isti idi.

Təbii ki, baş verən anomaliayar səbəbindən qlobal iqlim dəyişmələri yenidən gündəmə gəlib.

xüsusən də istiləşmənin gücləndiyi idda olunur. Son 3 il planetdə 150 ​​illik meteoroloji müşahidələrdə ən isti il olub.

Dəyişən iqlimin əlamətlərindən biri həddindən artıq yağıntılardır. Yağıntıların miqdarı dəyişib. Qlobal istiləşmə səbəbindən yağıntılar indi qəribə şəkildə özünü göstərir. Uzun müddət yağıntı olmur, sonra birdən böyük həcmdə yağıntılar baş verir.

Rusiya. Kamçatkada, xüsusən də qarla örtülü Petropavlovsk-Kamçatskidə baş verənlər bütün dünyada müzakirə olunur. Dekabr ayında bu bölgəyə 370 mm yağıntı düşüb (normadan 3 dəfə çox), yanvar ayında isə güclü qar fırtınasının cəmi 3 günü (13-16 yanvar) daha 131 mm yağıntı düşüb. Müqayisə üçün, Moskva yanvar ayının əvvəlindən bəri 76 mm yağıntı alıb. Yarımadanın mərkəzində qarın qalınlığı 170 sm-dir (Moskvanın qar yığınlarından 3 dəfə çox). Lakin Kamçatka üçün hətta bu rekordlar belə mərkəzi Rusiyadakı rekordlarla müqayisə edilə bilməz- 2005-ci ildə oraya inanılmaz 289 sm yağmışdı.

ABŞ. Artıq bir həftədir ki, ABŞ qar fırtınaları altındadır. Fırtına ölkənin yarısına təsir edib. Onlarla ölümlər baş verib, yüz minlərlə evin elektriksiz qalması və COVID-19 pandemiyasından bəri ən böyük miqyasda uçuşların ləğvi baş verib. Bir çox ştatda 50 sm-ə qədər qar yağıb.

Yaponiya. Sapporo şəhərində qar yığınları 112 sm-ə çatıb- ötən həftə sonu bir gündə ən yüksək 60 sm yığıntı toplanıb! Güclü bir qar fırtınası Hokkaydo adasında nəqliyyatın çökməsinə səbəb olub: 900-dən çox qatar ləğv edilib və 330.000 sərnişinə təsir edib. Ləğv edilmiş uçuşlar səbəbindən daha 7000 nəfər yolda qalıb. Bu həftə sonu daha çox qar yağacağı gözlənilir.

Almaniya. Almaniyanın Baden-Vürtemberq əyalətində baş verən qar fırtınası 26 yanvarda 24 saat ərzində 25 sm qar yağdırıb, magistral yollar və hava limanı iflic olub.

İspaniya. Çərşənbə günü hətta Madriddə də qartopu döyüşləri keçirildi və İspaniyanın cənubundakı Sierra Nevada xizək kurortu həddindən artıq qar yağışı və fırtınalı küləklər səbəbindən müvəqqəti olaraq bağlandı. Kristin siklonu cənub ölkəsinə qış gətirdi...

"Qartopu planeti" gülməli bir metafora deyil, 1992-ci ildə geoloq Cozef Linn Kirşvink tərəfindən irəli sürülən ciddi bir elmi termindir. Fəlakətli qlobal soyuma hipotezi ilə yanaşı səsləndirilən bir termin.

Yer kürəsi, ehtimal ki, tarixində birdən çox dəfə qartopuya çevrilib. Sonuncu dəfə 650-635 milyon il əvvəl olub. Yer tamamilə buzla örtülü idi. Ekvatorda orta illik temperatur -25 dərəcə Selsiyə, bütün planet üçün isə orta hesabla -50 dərəcə Selsiyə düşüb (hazırda təxminən +15 dərəcə Selsidir). Dənizlər 5 kilometr dərinliyə qədər donub. Həyat yalnız okean dibində, işığa ehtiyac duymayan mikrobların gizləndiyi böyük dərinliklərdə qalıb. Şaxtaya davamlı yosunlar və mikroblar səthdə sağ qalmış ola bilər.

İndi dünyamız yenidən bununlamı qarşılaşır? İqlim alimləri əmin edirlər ki, ən azı növbəti on min ildə bunun baş verəcəyi ehtimal olunmur. Hər bir halda dünya ekologiyasının məhv edilməsi planetdə iqlim dəyişiklikləri yaradır və təbii fəlakətləri artırır.

Elçin Bayramlı

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:217
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 30 Yanvar 2026 18:49 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see379

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see352

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see340

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see300

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see284

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see266

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see254

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see253

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see250

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see234

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see233

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see233

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see223

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see220

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see218

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see201

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see200

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see198

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see194
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri