Icma.az
close
up
RU
“Qohum evlilikləri sosial baxımdan faydalıdır, amma...” Psixoloq

“Qohum evlilikləri sosial baxımdan faydalıdır, amma...” Psixoloq

Icma.az xəbər verir, Sherg.az saytına əsaslanaraq.

Qohum evlilikləri ilə bağlı Böyük Britaniyanın Milli Səhiyyə Xidməti düşündürücü tədqiqat ortaya qoyub. Məlumatda birinci dərəcəli qohumlar - xalauşaqları və əmiuşaqları arasında evlilik və nəsilartırmanın mümkün faydaları və riskləri əksini tapıb. Bildirilir ki, qohum olmayan valideynlərin uşaqlarında genetik xəstəliklərə tutulma riski təxminən 3 faiz təşkil etdiyi halda, qohum nikahlarında bu göstərici 15 faizə yüksəlir. Bununla belə, qohum evliliklərinin faydası da vurğulanaraq qeyd edilib ki, qohum evlilikləri bəzi hallarda maliyyə və sosial təminat baxımından faydalı hesab olunur və sosial kapitalın formalaşmasına töhfə verə bilər. 

Xatırladaq ki, 2025-ci il iyulun 1-dən etibarən ölkəmizdə qohum evlilikləri (ümumi bioloji baba və ya nənəyə malik olan qardaş və bacı uşaqları, bioloji qohumluğu olan əmi (dayı) ilə qardaş (bacı) qızı, eləcə də bibi (xala) ilə qardaş (bacı) oğlu) qanunla qadağan edilib.  

Psixoloq Fərqanə Mehmanqızı “Sherg.az”a açıqlamasında bildirdi ki, qohum evlililərinə bu şəkildə sərt qadağa qoymaqdansa insanların maarifləndirilməsinə önəm verilməli idi: 

- Bu aksiomadır ki, qadağa varsa, deməli, onu pozan da var. Necə bilmək olar, indi qohum evlilikləri baş verir, ya yox? Tutalım, bir hadisə baş verdi - xala qızı xala oğlu ilə cinsi əlaqədə oldu. Nə edək? Onları evləndirməyək? Doğulan uşağa sənəd verməyək? Bu müstəvidə hər hansı bir səhv olubsa, o, necə aradan qaldırılacaq, bunu düşünmək lazımdır. Qanun necə kömək edəcək, necə şamil olunacaq bu halda həmin şəxslərə? Hesab edirəm ki, maarifləndirməyə üstünlük verilməli idi. Biz sivil cəmiyyətdə yaşayırıq. Sivil cəmiyyətiksə, cəmiyyətin anlamaq, başa düşmək, qəbul etmək və qaydalara tabe olmaq, qanuna hörmət etmək qabiliyyəti də olmalıdır və yəqin ki, var da! Məsələn, mən övladıma necə deyə bilərəm ki, dayın oğlu ilə, yaxud dayın qızı ilə evlənmə. Bunu əvvəldən uşaqlara aşılamaq lazımdır ki, xala uşaqları, dayı, əmi, bibi uşaqları qardaş-bacıdırlar. Uşaqları bu istiqamətdə maarifləndirmək lazımdır. Orta məktəbdə “İnsan və cəmiyyət” fənni, ailə dəyərləri tədris olunmalı, yaxın qohumların ailənin üzvləri olduğu izah edilməlidir. Xəstəlik məsələsinə gəlincə, 15 ildir peşəkar psixoloq fəaliyyəti ilə məşğulam və uşaqların xəstə, qüsurlu doğulmasında qohumluq əlaqələrinin prioritet olduğunu görmüşəm. Xəstəliklər genetik bağlılıq, qohumluq əlaqələri olan cütlüklərin övladlarında özünü daha çox göstərir. Ola bilər, birinci nəsildə xəstəlik olmasın, amma ikinci nəsildə özünü göstərsin. Sağlam görünən uşaqlar passiv daşıyıcı da ola bilər və hər hansı irsi xəstəlik növbəti nəslə ötürülə bilər. Burada kimin dominant olduğu da əsasdır. Yəni qanunu tətbiq etməzdən əvvəl fikirləşmək, təlqin etmək, anlatmaq vacibdir. Ümumiyyətlə, qadağalara gətirib çıxaracaq hallar aradan qalxmalıdır. Digər tərəfdən, qohumluq əlaqələrinin möhkəmlənməsində evliliklərin əhəmiyyətli rol oynadığı da məlumdur. Xüsusən bizim ölkədə, Qafqazda, ümumiyətlə Şərq ölkələrində qohum evliliklərinə həmişə üstünlük verilib, “öz uşağımızdı, anası, atasını tanıyırıq, gözümüzün qabağında böüyüb” kimi yanaşmalar üstün olub düşüncədə. Bunun faydası qohumluq əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsi, ailə bağlarının genişlənməsidir. Bu, sosioloji baxımdan faydalıdır. Amma sağlamlıq, sağlam nəsil yetişdirmək baxımından təhlükəlidir. İnsanlara bunu anlatmaq və doğru seçimə yardım etmək lazımdır. 

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:351
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 26 Yanvar 2026 18:33 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see367

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see349

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see317

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see308

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see299

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see291

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see280

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see270

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see262

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see250

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see248

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see237

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see236

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see236

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see233

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see233

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see222

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see210

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see206
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri