Qubadlı yenidən qurulur, inkişaf edir

İkinci Qarabağ müharibəsi Azərbaycanın apardığı ədalətli müharibə idi. Müharibənin ilk günlərində düşmənin müdafiə sədləri dağıdıldı, ordu hissələrimiz döyüşə-döyüşə mövqe qələbələri qazandı.

Sentyabrın 27-də Füzuli rayonunun Qaraxanbəyli, Qərvənd, Kənd Horadiz, Yuxarı Əbdürrəhmanlı, Cəbrayıl rayonunun Böyük Mərcanlı, Nüzgar kəndləri və Murovdağ istiqamətində yerləşən yüksəkliklər işğaldan azad edildi. Bu qələbələr Azərbaycan Ordusunun döyüş əzmini və qələbə ruhunu daha da yüksəltdi. Sonrakı döyüşlərdə düşmən daha böyük itkilərə məruz qaldı.

Ordumuz oktyabrın 25-də Qubadlı rayonunu işğaldan azad etdi. Qubadlı 1993-cü il avqustun 31-də işğal edilmişdi. İşğal nəticəsində 94 yaşayış məntəqəsi, 7278 fərdi yaşayış evi, 64 inzibati bina, 148 sosial obyekt, 161 mədəniyyət müəssisəsi, 7 məscid və 16 körpü dağıdılmış, yararsız vəziyyətə salınmışdı. İşğal müddətində xaricdən gələn ermənilər üçün, onların maliyyə vəsaiti hesabına Xanlıq kəndində yeni qəsəbə salınmışdı. Bu, işğalçılığın beynəlxalq miqyasda təzahürü idi.

Qubadlının azad edilməsi əməliyyatı bir neçə gün davam etdi. Şəhərdə ermənilər güclü istehkamlar qurmuşdular. Qubadlını azad etmək üçün düşmənin hərbi birləşmələri yerləşən ətraf yüksəkliklər nəzarətə götürüldü. Xanlıq, Padar və Sarıyataq kəndləri azad edildikdən sonra strateji yüksəkliklər ələ keçirildi. Nəticədə, oktyabrın 25-də ordu hissələrimiz şəhəri düşməndən tam təmizlədi.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə 25 oktyabr – Qubadlı Şəhəri Günü kimi müəyyən edildi.

Artıq Qubadlı şəhərində və bir sıra kəndlərdə bərpa işlərinin təməli atılıb. İşğal dövründə Qubadlı şəhəri də demək olar ki, yerlə-yeksan edilib. Amma qürurvericidir ki, möhtəşəm quruculuq işlərinə start verilib. Dövlətimizin başçısı İlham Əliyev Baş plan hazırlanarkən Qubadlının təbiətinin, tarixi keçmişinin nəzərə alınması barədə tapşırıq verib. Burada yerləşəcək yaşayış məkanlarının ərazi planlaşdırılmasında yaşıl sahələr, piyada əlçatanlığı nəzərə alınmış, çoxfunksiyalı zonaların, ortamərtəbəli və azmərtəbəli binaların, həmçinin həyətyanı sahəsi olan fərdi evlər üçün zonaların yerləri müəyyənləşdirilib. Baş planda şəhərin gündəlik həyat dinamikasını təmin etmək üçün müxtəlif zonalar arasında sıx bağlantıların təşkilinə xüsusi önəm verilib və bu məqsədlə əsas mərkəzi hissədə su kanalı boyunca piyada küçəsi, istirahət yerləri və interaktiv məkanlar nəzərdə tutulub. Sənədin başlıca konseptual əsaslarından olan nəqliyyat strategiyası isə aşağı sürətli hərəkət prinsipi üzərində qurulub. Şəhərdə piyada hərəkətinin prioritet olduğu küçələr, ictimai nəqliyyatın mübadilə mərkəzi və parklanma üçün ərazilər müəyyən edilib. Baş plana əsasən, şəhərin mərkəzi hissəsində evləri, iş yerlərini, istirahət, əyləncə və mədəni fəaliyyəti, sosial obyektləri bir mühitdə cəmləyən əlverişli şəraitin yaradılması planlaşdırılır. Şəhər üzrə tikinti sıxlığı mərkəzdən kənarlara doğru azalacaq. Ortamərtəbəli çoxmənzilli yaşayış binaları və ictimai tikililər mərkəzi hissədə, daha kənarlara doğru isə azmərtəbəli binalar və həyətyanı sahələrə malik fərdi evlər yerləşdiriləcək. Şəhərin planlaşdırılması zamanı tətbiq edilmiş su ilə qovuşan və suya həssas şəhər yanaşması yağıntıların şəhər mühitinə mənfi təsirinin azaldılmasını, su təchizatı üçün optimal həllərin təşkilini, habelə su ehtiyatlarından səmərəli istifadəni özündə ehtiva edir. Növbəti 20 il ərzində şəhər ərazisinin əhali sayının 14 min nəfərə çatdırılması, Qubadlıda ekoloji kənd təsərrüfatı, balıqçılıq, sənətkarlıq, aqroturizm və digər sahələrin inkişafı nəzərdə tutulur. Beləliklə, şəhərin memarlıq simasının formalaşmasında müasir və ənənəvi elementlərin vəhdətindən istifadə edilərək yaşıl şəhər yaradılacaq.

Bu gün Qubadlı yenidən qurulur, inkişaf edir. Qubadlı Şəhəri Günü bu inkişafın, dirçəlişin və qürurun coşqusu ilə qeyd edilir.

Aytən Məmmədli

YAP Ağstafa rayon təşkilatının əməkdaşı