Quş dəstəsinin məhv etdiyi təyyarələr: Elm aciz qalıb?

Aviasiya və ya havaçılıq tarixinin başlanğıcından bəri bir çox texniki əməliyyat təkmilləşdirmələri aparılsa da, quşların təyyarələrə zərbələri bu gün də aktualdır.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, dünyanın aparıcı təyyarə istehsalçıları bu cür qəzaların qarşısını almaq və minimuma endirmək üçün müxtəlif strategiyalar tətbiq edirlər, lakin mümkün olan ən effektiv həll yollarını tapmaq həmişə çətin olur.

Quşlar və təyyarələr eyni hava məkanında səyahət etdikləri üçün toqquşmalar qaçılmazdır. Quşlar təyyarə mühərriklərinə daxil olduqda, qanad və quyruq kimi həyati hissələrlə toqquşduqda, bu qarşılıqlı əlaqə fiziki ziyana və hətta təyyarə qəzalarına səbəb ola bilər. Buna görə də pilotlar və hava limanının rəhbərləri bu cür hadisələri minimuma endirmək üçün daim həll yolları üzərində işləyirlər.

 Məhz quşların qarşısını almaq üçün hava limanları və aviaşirkətlər quşları uçuş-enmə zolaqlarından uzaqlaşdırmaq üçün müxtəlif avadanlıq və üsullardan istifadə edirlər.

Güclü səs dalğaları yaradan cihazlardan yaşayış mühitinin idarə edilməsi təcrübələrinə və hətta uçuş marşrutlarının düzgün planlaşdırılmasına qədər bir çox həll yolu var. Bununla belə, quş populyasiyalarının sıx olduğu yerlərdə 100 faiz profilaktika şansı demək olar ki, mümkün deyil və risk həmişə mövcuddur.

Təyyarələrə quş zərbələri adətən uçuş və eniş zamanı baş verir, çünki quşların ən aktiv və ən aşağı klirensə malik olduğu bu vaxtlarda təyyarələr daha aşağı hündürlükdə uçur.

Quşların zərbələri nəticəsində ən çox rast gəlinən zərər adətən təyyarə mühərriklərinin zədələnməsidir. Mühərriklərə girən quşlar ciddi nasazlıqlara və güc itkisinə səbəb ola bilər. Bu halda mühərrik sıradan çıxa və ya tamamilə dayana bilər və bu, təyyarənin təhlükəsizliyini təhlükə altında qoya bilər.

Mühərrikin içərisinə girən quş yanğın riskini artıra bilər. Belə ki, sürtünmə və ya yüksək temperatur yanğına səbəb ola bilər. Çox vaxt mühərrik nasaz olduqda, təyyarə təcili eniş tələb edir. 

Bu səbəbdən quşların sıx olduğu ərazilərdən qaçınılır, mühərrik dizaynları təkmilləşdirilir və uçuş zamanı quşları aşkar edə bilən radar və ya digər sistemlərdən istifadə edilir.

Ümumilikdə, quşun mühərrikə daxil olması ilə onun sıradan çıxması pilotun təyyarəni idarə etmə qabiliyyətini azalda və ya tamamilə itirməsinə səbəb ola bilər. Bu, təhlükəsiz eniş üçün təhlükə yarada bilər. 

Bundan əlavə, quşların zərbələri pəncərələrə zərər verəcək ən mühüm problemlərdən biridir. Belə ki, pəncərələrdə çatlar əmələ gəldiyi üçün pilotun görmə qabiliyyəti məhdudlaşdırıla bilər və beləliklə, kritik manevrlər çətinləşir. 

Belə bir problemlə qarşılaşdıqda, fövqəladə manevrlərin tələb olunduğu bir vəziyyətdə pilotun reaksiya müddəti uzadılır. Quşların vurması nəticəsində elektrik sistemlərinin zədələnməsi təyyarənin əsas sistemlərinin funksionallığına təsir göstərə və pilotun idarəetmə qabiliyyətini daha da çətinləşdirə bilər.

Ləman İsmayıl
"Cebheinfo.az"

Bizi Telegramda izləyin

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin