Icma.az
close
up
RU
Raketləri hipersəs edən nədir və hansı ölkələr artıq bu silaha malikdir?

Raketləri hipersəs edən nədir və hansı ölkələr artıq bu silaha malikdir?

Qaynarinfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Hipersəs raketlər ən çox müzakirə olunan müdafiə texnologiyalarından biridir. Belə silahlar səs sürətini dəfələrlə üstələyən sürətlə hərəkət edir və uçuş zamanı manevr edə bilir.

Qaynarinfo "Wion” resursuna istinadla xəbər verir ki, hipersəs silahları müxtəlif ölkələrin arsenalı genişləndikcə hərbi strategiya və çəkindirmədə növbəti böyük dönüş nöqtəsinə çevrilir. Müəlliflər hansı raketlərin hipersəs sayıldığını və hansı ölkələrin artıq bu silaha malik olduğunu izah ediblər.

Hipersəs sayılan raketlər — sürəti 5 Max və ya daha çox olanlardır (6100 km/saatdan yüksək). Ekstremal şəraitdə — atmosfer sürtünməsi istilik yaratdıqda — işləmək üçün bu raketlərdə xüsusi materiallardan və idarəetmə sistemlərindən istifadə olunur.

"Hipersəs raketləri elə qurulub ki, əksər müdafiə sistemləri onları izləməyə, emal etməyə və vurub salmağa imkan tapmadan əvvəl zərbə endirə bilsinlər. Müdafiə analitikləri və hökumətlər hipersəs silahından danışanda, adətən, çox konkret bir müasir sistem sinfini nəzərdə tuturlar”, – deyə materialda bildirilir.

Müasir hipersəs sistemləri iki əsas kateqoriyaya bölünür: hipersəs planerləri və hipersəs qanadlı raketlər.

• Birinci tip (planer aparatları) raketlərlə atmosferin yuxarı qatlarına qaldırılır, sonra ayrılaraq hipersəs sürəti ilə hədəfə doğru hərəkət edir.

• Hipersəs qanadlı raketlər isə atmosferdə hərəkəti davam etdirmək üçün reaktiv mühərrikdən istifadə edir.

Hipersəs silahlarının iki əsas xüsusiyyəti var: sürət və manevr qabiliyyəti. Ballistik raketlər proqnozlaşdırılan parabolik trayektoriyalarla uçduğu halda, hipersəs raketləri trayektoriyanı dəyişdirə və uçuş zamanı aşkarlanmaqdan yayınmaq üçün daha aşağı yüksəklikdə uça bilər. Buna görə də, onlar çoxsəviyyəli hava müdafiə sistemlərini keçmək və ikinci zərbənin etibarlılığını artırmaq vasitəsi kimi qiymətləndirilir.

İlk dəfə hipersəs silahlarının yerləşdirildiyini elan edən ölkə–aqressor Rusiya olub. Söhbət "Avanqard” hipersəs planeri və Ukraynaya qarşı dəfələrlə istifadə etdiyi "Kinjal” raketindən gedir.

"Çin onu DF-ZF planerlə izləyib və havadan və dənizdən buraxılan sistemlərin inkişafını davam etdirir. ABŞ isə bir neçə hipersəs layihəsinə malikdir; onlar artıq irəliləmiş sınaq mərhələsindədir və uzun mənzilli hipersəs silahlarını, həmçinin hipersəs qanadlı raketi əhatə edir”, – resurs əlavə edir.

Eyni zamanda Yaponiya, Avstraliya və Fransa — həm müstəqil, həm də tərəfdaşlıq çərçivəsində — hipersəs texnologiyalarının tədqiqatına aktiv şəkildə sərmayə yatırır. Digər ölkələr inkişaf etmiş raket sənayesi olmasına baxmayaraq, hələ də bir sıra çətinliklərlə üzləşirlər.

Hindistan isə hipersəs sürətlərinə çatan raketlərə malikdir, baxmayaraq ki, onlar rəsmi olaraq "hipersəs silahı” kimi təsnif edilmir. Bununla belə, Dehli bu istiqamətdə fəal işləyir. 2024-cü ilin noyabrında Hindistanın ilk uzun mənzilli hipersəs raketi uğurla sınaqdan keçirilib.

"Sınaqlar uzaq məsafədə hipersəs uçuşunun mümkünlüyünü, son mərhələdə mürəkkəb manevrləri və yüksək dəqiqliyi təsdiqləyib. 2025-ci ildə sınaqların və inteqrasiya işlərinin davamı Hindistanı operativ hipersəs texnologiyası inkişaf etdirən azsaylı ölkələr qrupuna daxil edib”, – deyə müəlliflər izah edirlər.

Alpər

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2025 15:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri