Icma.az
close
up
RU
Raketləri hipersəs edən nədir və hansı ölkələr artıq bu silaha malikdir?

Raketləri hipersəs edən nədir və hansı ölkələr artıq bu silaha malikdir?

Qaynarinfo saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.

Hipersəs raketlər ən çox müzakirə olunan müdafiə texnologiyalarından biridir. Belə silahlar səs sürətini dəfələrlə üstələyən sürətlə hərəkət edir və uçuş zamanı manevr edə bilir.

Qaynarinfo "Wion” resursuna istinadla xəbər verir ki, hipersəs silahları müxtəlif ölkələrin arsenalı genişləndikcə hərbi strategiya və çəkindirmədə növbəti böyük dönüş nöqtəsinə çevrilir. Müəlliflər hansı raketlərin hipersəs sayıldığını və hansı ölkələrin artıq bu silaha malik olduğunu izah ediblər.

Hipersəs sayılan raketlər — sürəti 5 Max və ya daha çox olanlardır (6100 km/saatdan yüksək). Ekstremal şəraitdə — atmosfer sürtünməsi istilik yaratdıqda — işləmək üçün bu raketlərdə xüsusi materiallardan və idarəetmə sistemlərindən istifadə olunur.

"Hipersəs raketləri elə qurulub ki, əksər müdafiə sistemləri onları izləməyə, emal etməyə və vurub salmağa imkan tapmadan əvvəl zərbə endirə bilsinlər. Müdafiə analitikləri və hökumətlər hipersəs silahından danışanda, adətən, çox konkret bir müasir sistem sinfini nəzərdə tuturlar”, – deyə materialda bildirilir.

Müasir hipersəs sistemləri iki əsas kateqoriyaya bölünür: hipersəs planerləri və hipersəs qanadlı raketlər.

• Birinci tip (planer aparatları) raketlərlə atmosferin yuxarı qatlarına qaldırılır, sonra ayrılaraq hipersəs sürəti ilə hədəfə doğru hərəkət edir.

• Hipersəs qanadlı raketlər isə atmosferdə hərəkəti davam etdirmək üçün reaktiv mühərrikdən istifadə edir.

Hipersəs silahlarının iki əsas xüsusiyyəti var: sürət və manevr qabiliyyəti. Ballistik raketlər proqnozlaşdırılan parabolik trayektoriyalarla uçduğu halda, hipersəs raketləri trayektoriyanı dəyişdirə və uçuş zamanı aşkarlanmaqdan yayınmaq üçün daha aşağı yüksəklikdə uça bilər. Buna görə də, onlar çoxsəviyyəli hava müdafiə sistemlərini keçmək və ikinci zərbənin etibarlılığını artırmaq vasitəsi kimi qiymətləndirilir.

İlk dəfə hipersəs silahlarının yerləşdirildiyini elan edən ölkə–aqressor Rusiya olub. Söhbət "Avanqard” hipersəs planeri və Ukraynaya qarşı dəfələrlə istifadə etdiyi "Kinjal” raketindən gedir.

"Çin onu DF-ZF planerlə izləyib və havadan və dənizdən buraxılan sistemlərin inkişafını davam etdirir. ABŞ isə bir neçə hipersəs layihəsinə malikdir; onlar artıq irəliləmiş sınaq mərhələsindədir və uzun mənzilli hipersəs silahlarını, həmçinin hipersəs qanadlı raketi əhatə edir”, – resurs əlavə edir.

Eyni zamanda Yaponiya, Avstraliya və Fransa — həm müstəqil, həm də tərəfdaşlıq çərçivəsində — hipersəs texnologiyalarının tədqiqatına aktiv şəkildə sərmayə yatırır. Digər ölkələr inkişaf etmiş raket sənayesi olmasına baxmayaraq, hələ də bir sıra çətinliklərlə üzləşirlər.

Hindistan isə hipersəs sürətlərinə çatan raketlərə malikdir, baxmayaraq ki, onlar rəsmi olaraq "hipersəs silahı” kimi təsnif edilmir. Bununla belə, Dehli bu istiqamətdə fəal işləyir. 2024-cü ilin noyabrında Hindistanın ilk uzun mənzilli hipersəs raketi uğurla sınaqdan keçirilib.

"Sınaqlar uzaq məsafədə hipersəs uçuşunun mümkünlüyünü, son mərhələdə mürəkkəb manevrləri və yüksək dəqiqliyi təsdiqləyib. 2025-ci ildə sınaqların və inteqrasiya işlərinin davamı Hindistanı operativ hipersəs texnologiyası inkişaf etdirən azsaylı ölkələr qrupuna daxil edib”, – deyə müəlliflər izah edirlər.

Alpər

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2025 15:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see345

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see284

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see282

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see282

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see274

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see267

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see260

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see258

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see255

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see244

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see242

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see241

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see240

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see239

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see233

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see227

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see227

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see217

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see214

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri