Rayonlardan Bakıya axın dayandı Səbəb

Paytaxt Bakının inkişafı təkcə şəhərin öz daxili dinamizmi ilə deyil, bütövlükdə ölkənin regionlarının sosial-iqtisadi yüksəlişi ilə sıx bağlıdır. Azərbaycanın regional inkişaf siyasəti uzun illərdir dövlətin əsas strateji prioritetləri sırasında yer alır. Çünki regionların balanslı inkişafı həm iqtisadiyyatın dayanıqlığını təmin edir, həm də əhali arasında sosial-iqtisadi fərqlərin azalmasına töhfə verir.

Regionların inkişafı yalnız infrastrukturun yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Buraya hər bir bölgənin potensialının üzə çıxarılması, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, yeni iş yerlərinin yaradılması, sahibkarlığın genişləndirilməsi, kənd təsərrüfatının gücləndirilməsi, turizmin inkişafı və insanların rifahının yüksəldilməsi kimi kompleks tədbirlər daxildir. Bu amillər regionların inkişafını ölkənin qarşısında duran ən mühüm strateji vəzifələrdən birinə çevirir.

Regionların sosial-iqtisadi inkişafı ölkənin mono-iqtisadi sabitliyinin təmin edilməsində, ölkədə işsizlik probleminin aradan qaldırılmasında, ticarət dövriyyəsinin artmasında mühüm amildir.

Bəs regionların sosial-iqtisadi inkişafını sürətləndirmək üçün hansı tədbirlərin görülməsi zəruridir?

Globalinfo.az-a danışan Milli Məclisin Regional Məsələlər Komitəsinin üzvü Aydın Mirzəzadə bildirib ki, sovet dövründə Bakının inkişafına sistemli diqqət yetirilmirdi:

“Müstəqil dövlət olmadığımız üçün Moskvadan gələn siyasətə tam zidd addımlar ata bilmirdik. Müstəqillik dövründə isə Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarının bir hissəsini işğal etməsi və məcburi köçkünlər faktı  regionların inkişafına təsirsiz ötüşmədi. Bununla belə, Preziden İlham Əliyevin hakimiyyətə gəldiyi dövrdən başlayaraq regionların sosial-iqtisadi inkişafına dair dövlət proqramlarının hazırlanması və mütəmadi şəkildə yenilənməsi bu sahənin inkişafına böyük təkan verdi. Artıq regionlardan Bakıya axın əvvəlki kimi güclü deyil. Çünki insanları paytaxta cəlb edən imkanlar tədricən regionlarda da formalaşır”.

Aydın Mirzəzadə

Deputatın sözlərinə görə, son illər regionlarda infrastrukturun modernləşməsi yolların çəkilməsi, su təchizatının yaxşılaşdırılması, enerji təminatının gücləndirilməsi, yeni təhsil və səhiyyə müəssisələrinin açılması kənd və rayonlarda iqtisadi fəallığı artırıb:

“Universitetlərin açılması, sahibkarlığın təşviqi, yerli iş adamlarının öz bölgələrində sərmayə qoymasına marağın artması və hökumətin verdiyi dəstək regionların canlanmasına ciddi təsir göstərib. Əlbəttə, görüləcək işlər hələ çoxdur. Bu istiqamətdə Milli Məclisdə daim müzakirələr aparılır, yeni təkliflər səsləndirilir. Hazırda dövlətin əsas prioritetlərindən biri işğaldan azad olunan ərazilərin bərpasıdır. Bu ərazilərdə aparılan quruculuq işləri həm regionların iqtisadi aktivliyini artırır, həm də yeni məskunlaşma dalğası yaradır. Artıq 50 mindən çox insan o ərazilərdə yaşayır və ya çalışır. Müharibədən çıxmış bir ölkə üçün bu, böyük göstəricidir və proses davam edəcək”.

Milli Məclisin Regional Məsələlər Komitəsinin digər üzvü Arzuxan Əlizadə isə qeyd edib ki, Azərbaycanda regionların sosial-iqtisadi inkişafı proqramları çərçivəsində çox ciddi layihələr həyata keçirilib, lakin bu sahədə ən vacib məsələ hələ də məşğulluğun təmin edilməsidir:

“Regionların dayanıqlı inkişafı üçün ilk növbədə insanların sabit işlə təmin olunması vacibdir. Dayanıqlı iş yerləri yaradılmalı, yeni müəssisələr açılmalı, kiçik və orta sahibkarlar üçün əlavə stimullaşdırıcı mexanizmlər tətbiq edilməlidir. Bu gün bizim üçün ən böyük çətinlik regionlardan Bakıya axındır. Paytaxt artıq həddindən artıq yüklənib və bu yükün əsas səbəblərindən biri regionlarda iş imkanlarının kifayət qədər olmamasıdır”.

Arzuxan Əlizadə

Onun sözlərinə görə, insanlar iş tapmaq və dolanışığını təmin etmək üçün Bakıya üz tutur, nəticədə paytaxtda sıxlıq artır, regionlarda isə iqtisadi aktivlik azalır:

“Bu prosesin qarşısını almaq üçün regionlarda iş imkanları genişləndirilməlidir. Paralel olaraq digər vacib sahələr də inkişaf etdirilməlidir. Son illərdə infrastruktur layihələri genişlənib, regionlar abadlaşıb, lakin məşğulluq hələ də əsas problemdir. Kənd təsərrüfatının inkişafına xüsusi diqqət göstərilməlidir. İşğaldan azad olunan ərazilər bu baxımdan böyük potensiala malikdir — həm torpaq, həm də su ehtiyatları kifayət qədərdir”.

Qeyd: Material Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanmışdır.

Mövzu: Regionların sosial-iqtisadi inkişafının təşviq edilməsi;

Safura Bənnayeva
Globalinfo.az