Region qaynayır, Bakı ehtiyatlı: “Sabitlik adası” olmaq mümkündürmü?

Cənubi Qafqazda formalaşan geosiyasi mənzərə Azərbaycanın təhlükəsizlik baxımından üz-üzə qaldığı reallıqları daha aydın göstərir. Şimal istiqamətində uzunmüddətli müharibə vəziyyəti, cənubda isə gərginliyin hər an yeni mərhələyə keçə biləcəyi ehtimalı ölkənin manevr imkanlarını daraldır.

Bu kontekstdə Azərbaycanın özünü iki ayrı müharibə zonasının arasında hiss etməsi sadəcə emosional təsvir deyil, real təhlükəsizlik durumunun ifadəsidir. Məhz bu reallıq Bakını həm xarici siyasətdə, həm də daxili idarəetmədə daha ehtiyatlı və ölçülü addımlar atmağa vadar edir.

Bu yanaşma son müsahibələrdə də açıq şəkildə ifadə olunur. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi – Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev Azərbaycanın mövcud mövqeyini izah edərkən ölkənin enerji baxımından strateji əhəmiyyət daşımasına baxmayaraq, özünü İran və Rusiya arasında sıxılmış vəziyyətdə hiss etdiyini vurğulayıb. Onun fikirləri göstərir ki, problem təkcə coğrafi mövqe ilə bağlı deyil, eyni zamanda iki fərqli və mürəkkəb təhlükəsizlik böhranının təsirinə məruz qalmaqla əlaqədardır. Bir tərəfdə illərdir davam edən müharibə, digər tərəfdə isə regional və qlobal güclərin cəlb olunduğu qarşıdurma riski var.

Belə bir şəraitdə quru sərhədlərin bağlı saxlanması təsadüfi qərar deyil. Bu addım təkcə epidemiya və ya miqrasiya məsələləri ilə izah olunmur, daha çox təhlükəsizlik zərurətindən doğur. Müharibə zonalarına yaxınlıq qaçılmaz olaraq riskləri artırır və dövlətin əsas vəzifəsi bu risklərin ölkə daxilinə ötürülməsinin qarşısını almaqdır. Eyni zamanda, daxildə təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsi də bu strategiyanın davamıdır. Məqsəd cəmiyyətdə panika yaratmaq deyil, əksinə, mümkün təhdidlərin erkən mərhələdə neytrallaşdırılmasıdır.

Hazırkı vəziyyətin nə qədər davam edəcəyi ilə bağlı konkret zaman çərçivəsi demək çətindir. Nə şimaldakı müharibənin yaxın zamanda bitəcəyi görünür, nə də cənub istiqamətində aydın və sabit ssenari formalaşıb. Bu qeyri-müəyyənlik şəraitində Azərbaycanın əsas üstünlüyü balanslı siyasətidir. Ölkə tərəflərdən hər hansı birinin yanında yer almaqdan daha çox, regionda sabitliyin qorunmasına çalışır və öz maraqlarını bu xətt üzərindən müdafiə edir.

Nəticə etibarilə, Azərbaycan bu mərhələdə özünü “sabitlik adası” kimi qorumağa çalışır. Gücləndirilmiş təhlükəsizlik, ölçülü diplomatik dil və riskləri qabaqlayan idarəetmə bu strategiyanın əsas dayaqlarıdır. Mövcud gərginlik fonunda əsas məqsəd müharibələrin ölkə daxilinə sirayət etməsinin qarşısını almaq və regional proseslərdə mümkün qədər sakitləşdirici rol oynamaqdır. Bu yanaşma çətin olsa da, indiki geosiyasi şəraitdə alternativsiz görünür.

Alim Nəsirov