Rus dezinformasiyası bütün populyar Sİ çatbotlarını bu yolla zəhərləyib

Rusiyanın dezinformasiya şəbəkəsi internetdə yalan xəbərlər və təbliğat yayaraq süni intellekt (Sİ) çatbotlarını manipulyasiya edir. NewsGuard təşkilatının yeni hesabatına görə, Kreml yönlü narrativlər süni intellektin fəaliyyətinə təsir göstərərək milyonlarla istifadəçini yanlış məlumatlandırır.  

Qaynarinfo xəbər verir ki, hesabat "Pravda” adlı Moskva dezinformasiya şəbəkəsini bu kampaniyanın əsas qüvvəsi kimi müəyyən edib.

Bu şəbəkənin məqsədi insanları birbaşa inandırmaq deyil, axtarış sistemləri və veb-kontenti skan edən alqoritmləri yanlış məlumatlarla dolduraraq Sİ çatbotlarının cavablarına təsir etməkdir.  

NewsGuard-in məlumatına görə:  

- 2023-cü ildə Pravda şəbəkəsi 3,6 milyondan çox məqalə dərc edib və bu məqalələr Microsoft, Google, OpenAI, xAI, Meta, Anthropic, Mistral, Perplexity və You.com kimi şirkətlərin populyar Sİ çatbotlarına daxil olub;  

- Şəbəkə ən azı 207 saxta xəbər yayıb, bunların əsas hissəsi Ukrayna ilə bağlıdır;  

- Aparıcı çatbotların cavablarının üçdə biri ilkin olaraq Pravda şəbəkəsində yayımlanmış tezisləri təkrarlayıb, bu da Sİ modellərinin manipulyasiyaya açıq olduğunu göstərir.  

Prokreml kampaniyası axtarış nəticələrinə nəzarət edərək süni intellektin məlumat bazalarını manipulyasiya edir. Bu isə Sİ-nin xəbərləri necə ümumiləşdirdiyini və istifadəçilərin sorğularına necə cavab verdiyini dəyişir.  

"Pravda” şəbəkəsi 2022-ci ilin aprelində, Rusiyanın Ukraynaya tammiqyaslı işğalından sonra yaradılıb. Hazırda 49 ölkədə fəaliyyət göstərir və onlarla dildə kontent yayımlayır.  

NewsGuard-in əlavə tapıntıları:  

- Şəbəkəyə bağlı 150 sayt müəyyən edilib, bunlardan 40-ı Ukrayna bölgələrinə aid domen adlarına malikdir;  

- Bəzi saytlar müəyyən mövzulara fokuslanıb, digərləri isə daha geniş miqyaslı dezinformasiya yayır;  

- "Pravda” özü orijinal məzmun yaratmır, əksinə Rusiya dövlət mediası və prokreml bloqçuların materiallarını toplayaraq onların təsirini gücləndirir.  

Sİ və dezinformasiya: Artan təhlükə  

Hesabat Sİ-nin dezinformasiyanı yaymaqda oynadığı rol ilə bağlı narahatlıqları təsdiqləyir. Süni intellekt vasitəsilə yaradılan məzmunun populyarlığının artması fonunda dezinformasiya şəbəkələri Sİ modellərini bilərəkdən manipulyasiya edə bilər.  

NewsGuard həmçinin 2023-cü ilin yanvarında Moskvaya sığınan və prokreml təbliğatçısına çevrilən amerikalı Con Mark Duqanın açıqlamalarına istinad edib. O, Rusiya rəsmilərinin bir konfransında açıq şəkildə bəyan edib: "Əgər rus narrativlərini Rusiya baxış bucağı ilə yaymaqda israrlı olsaq, dünya üzrə süni intellekti faktiki olaraq dəyişə bilərik".  

Bu araşdırma ABŞ-ın Rusiya kiberhücumlarına qarşı mübarizədə səylərini azaltması fonunda yayımlanıb. Ekspertlər xəbərdarlıq edirlər ki, dezinformasiya və süni intellektin buraxdığı yanlışlıqlar ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. Xüsusilə çatbotlar milyonlarla insan üçün əsas informasiya mənbəyi olduqda bu risk daha da artır.  

Sİ sistemlərinin cəmiyyətə təsiri genişləndikcə "Pravda” şəbəkəsinin strategiyası qlobal informasiya təhlükəsizliyi üçün uzunmüddətli nəticələr doğura bilər. Bu isə siyasi proseslərə, ictimai rəyə və beynəlxalq münasibətlərə təsir göstərmək potensialına malikdir.

Alpər