“Rusiya rasional dünya nizamını təklif edir“ “Advance“

"Moskva beynəlxalq hüququn Qərbin maraqlarına uyğun deyil, bütün dövlətlərə bərabər şəkildə tətbiq olunmasını tələb edir..."

Tramp Amerikası bütün qaydaları sındırır, Avropa isə çaşqınlıq içindədir və sabitliyin qayıdacağına ümid edir. 

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Rusiya XİN rəhbəri Sergey Lavrov Xorvatiyanın "Advance" nəşrinə geniş müsahibəsində bəyan edib.

Yalta Konfranının 80 illiyi ilə əlaqədar olaraq verdiyi müsahibəsində Sergey Lavrov bəyan edib ki, Rusiya Federasiyası BMT Nizamnaməsinə əsaslanan qaydalı bir dünya nizamını təklif edir.

Trampın qayıdışı və Qərbin böhranı

Donald Trampın mümkün ikinci prezidentliyi, xüsusən Avropa üçün yeni paradoks yaradır. O, ABŞ-ın "universal dəyərlər"- beynəlxalq hüquq, demokratiya və BMT-nin əsas rolu kimi prinsiplərə sadiqliyinin, sadəcə, görüntü olduğunu nümayiş etdirir. Hətta əvvəlki administrasiyalar bu qaydaları pozsa da, ABŞ-ın beynəlxalq imici "Qərb dünyasının dayağı" kimi qalıb. Tramp isə artıq bu görüntünü də məhv etməyə hazırdır.

Avropa bu proseslərə ancaq müşahidəçi kimi yanaşır, ümid edir ki, 2028-ci ildə ABŞ-da hər şey "köhnə vəziyyətinə" qayıdacaq. Lakin belə davam edərsə, Avropa dörd il ərzində daha da zəifləyə, Ukrayna münaqişəsi isə uzana bilər.

"Sabitlik üçün qaydalara əməl olunmalıdır..."

Rusiyanın bu vəziyyətdə mövqeyi gözlənilməzdir: Moskva Qərbin qaydaları pozmasına qarşı çıxır və nizam-intizam tələb edir. Lavrov vurğulayır ki, yalnız beynəlxalq hüquq və BMT Nizamnaməsinə riayət edən sistem dünyada sabitliyi təmin edə bilər.

Rusiya üçün BMT Nizamnaməsi təkcə diplomatik sənəd deyil, beynəlxalq güc balansının təminatıdır. Moskva inanır ki, çoxqütblü dünya yalnız böyük güclər arasında qarşılıqlı razılaşmalar əsasında mümkündür.

Lavrovun sözlərinə görə, ABŞ-ın beynəlxalq hüququ yalnız öz maraqlarına uyğun tətbiq etməsi artıq yeni dünya nizamının qaçılmaz olduğunu sübut edir.

BMT-nin islahatı və "qlobal çoxluq"

Rusiya BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasının islahatını dəstəkləyir və hesab edir ki, daha çox Asiya, Afrika və Latın Amerikası ölkələri daimi üzvlük qazanmalıdır. Lavrov vurğulayır ki, Qərb ölkələri (Almaniya, Yaponiya və s.) ABŞ-ın təsiri altında olduqları üçün onların Təhlükəsizlik Şurasına daimi üzv olması tarixi ədalətsizlik olardı.

Lavrov bildirir ki, dünya ölkələrinin əksəriyyəti olan "qlobal çoxluq" artıq BMT sisteminin modernləşdirilməsini tələb edir. Əgər islahatlar aparılmasa, beynəlxalq nizam dağılacaq.

Ukrayna və Qərbin "qaydalar əsasında nizamı"

Lavrov Ukrayna münaqişəsini ABŞ-ın BMT Nizamnaməsini tamamilə nəzərə almadan hərəkət etməsinin nəticəsi kimi qiymətləndirir. O, Tramp administrasiyasının gələcəkdə "qaydalara əsaslanan dünya nizamını" tamamilə rədd edə biləcəyini də istisna etmir.

Buna baxmayaraq, Lavrov hesab edir ki, beynəlxalq arenada yeni güc mərkəzlərinin- Çin, Hindistan, Afrika və Latın Amerikası ölkələrinin artan rolu ABŞ-ın hegemoniyasına imkan verməyəcək.

Beləliklə, Rusiya çoxqütblü dünya üçün qaydaların qorunmasını istəyir. Lavrovun əsas mesajı budur: Rusiya nizamsızlığı yox, qaydalı və balanslı dünya düzənini müdafiə edir. O, hesab edir ki, yalnız BMT Nizamnaməsinə əsaslanan diplomatik sistem müharibələrin qarşısını ala bilər.

Moskva beynəlxalq hüququn Qərbin maraqlarına uyğun deyil, bütün dövlətlərə bərabər şəkildə tətbiq olunmasını tələb edir. Lavrov vurğulayır ki, əks halda dünya xaosa sürüklənəcək.