Rusiya Ukrayna müharibəsi yeni mərhələyə keçir?

ABŞ prezidenti D. Tramp Rusiya prezidenti V. Putinlə telefon diplomatiyasının mənasız olduğunun fərqindədir. Hətta D.Trampın görüş təkliflərini V. Putin qəbul etmədi. Çünki, V.Putinin təklifi Ukraynanın onun nəzarətinə verilməsi və fövqəldovlet kimi tanınmasıdır. Ötən gün V. Putin məhz SSRİ dağıldıqdan sonra, Rusiyanın kölgəyə çəkilib, güclənməyini gözləməklə, öz nüfuzunu bərpa edəcəyini qeyd etdi. Göründüyü kimi, Putinin Ukraynaya qarşı hərbi müdaxiləsi öz təsir zonasını yaratmaqla beynəlxalq gücə çevrilməsidir. Ona görə də bu kontekstdə ABŞ və Rusiyanın iki stulda oturması mümkün deyil. Tərəflər yalnız hərbi meydanda öz güclərini ortaya qoymağa məhkumdur.
Altıncı telefon danışığından sonra, prezident D. Tramp Ukraynaya yeni hərbi yardımların göndərilməsinin zəruri olduğunu vurğuladı. Bununla da D. Tramp və V. Putin "dostluğuna" son qoyuldu.
D.Trampın bundan sonrakı hərbi yardimları, əvvəlki hərbi yardımlardan daha artıq nəzərdə tutulur. Həmçinin Rusiyanın aktivlərinin ABŞ tərəfindən müsadirə edilərək, Ukraynaya silah tədarükü üçün istifadə edilməsi mümkün görünür. ABŞ senatında Rusiyaya sanksiyaların tətbiq edilməsi üçün qətnamənin qəbul edilməsi gözlənilir.
D.Trampın Ukrayna üzrə xüsusi nümayəndəsi Kiyevə gələrək bir həftə Ukraynada qalacaq. Proseslərin Rusiya üçün mənfi nəticələrin olacağı gözlənilir . NATO Baş katibi M. Rutte ABŞ səfər edib. Bununla da Rusiya ilə ABŞ arasında diplomatik danışıqlar yerini daha aktiv hərbi müstəviyə daşıdı. D.Tramp Rusiyaya daha çox hərbi təzyiqlər etməklə, ilin axırına kimi danışıqlar masasında güzəştə məcbur etməyi hədəfləyir. Rusiyaya hazurki resurslarnan Ukraynadan tam çıxarılması gözlənilmir.
Demək olar ki, Qərb Alyansı Rusiyaya qarşı birlik nümayiş etdirir. Qərbin artıq siyasi və hərbi cəhətdən Rusiyaya koalisiya formalaşdirması Rusiyanın strateji məğlub edilməsini qaçılmaz edir. Artıq ABŞ başda olmaqla, Avropa dövlətlərinin Rusiyaya qarşı artan hərbi təzyiqlərinə Çin etiraz edir. Hətta Çin Ukraynada Rusiyanın məğlub olmasını qəbul etməyəcəklərini elan etdi. Bununla da indiyə kimi neytrallığını saxlayan Çin Rusiyanın yanında siyasi cəhətdən yer aldığını ortaya qoydu. Çin müharibənin davam etməsində və ABŞ qalib gəlməsində maraqlı deyil. Çünki, növbəti hədəf Hind-Sakit okean periferyası olacaq.
Təbii ki, Çin fəal şəkildə Rusiya ilə birgə Qərbə qarşı aktiv hərbi əməliyyatlarda iştirak etməyəcək. Çinin iqtisadiyyatı kifayət qədər Qərblə bağlıdır. Avropa ittifaqı və ABŞ Çinə iqtisadi sanksiyalar tətbiq edərsə, rəsmi Pekin Rusiyanı dəstəkləməkdən geri cəkilə bilər.
Məhəmməd Əsədullazadə