Rusiyadan ABŞ yə nəhəng sövdələşmə TƏKLİFİ

Britaniyanın "The Economist" jurnalı Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının 2025-ci ilin avqustunda Alyaskada keçirilən sammitdən əvvəl ABŞ-yə genişmiqyaslı iqtisadi və strateji saziş təklif etdiyini yazıb. 

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, sözügedən planın əsas şərti Rusiyanın iqtisadi və strateji güzəştləri müqabilində Qərb sanksiyalarının ləğv edilməsini nəzərdə tutur. "The Economist"in əldə etdiyi sənədə görə, "tarixi nəhəng sövdələşmə" kimi xarakterizə edilən təklif iki əsas başlıqdan ibarətdir: Maliyyə tənzimləməsi: 

Rusiya daha əvvəl yerli idarəetməyə verilmiş və ümumi dəyəri təxminən 60 milyard dollar olan Amerika şirkət aktivlərinin, geri alma opsionu (hüququ) olmadan ABŞ şirkətləri tərəfindən satın alınmasına icazə verməyi təklif edib. Bu addımla ABŞ-nin Rusiyadakı mühüm iqtisadi resurslara çıxışının yenidən təmin edilməsi hədəflənirdi. Strateji resurslar: 

İkinci mühüm təklif isə ABŞ-yə Arktika və Uzaq Şimaldakı "resurs xəzinəsinə" potensial çıxışın təmin edilməsini ehtiva edirdi. Bu bölgə zəngin karbohidrogen və nadir torpaq elementləri yataqlarına ev sahibliyi edir. Rəsmi təsdiq yoxdur, lakin danışıqlar davam edir. 

Qeyd edək ki, nə Kreml, nə də Ağ Ev "The Economist"in xəbərində bəhs edilən belə bir planın varlığını rəsmən təsdiqləyib. Lakin Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin və ABŞ Prezidenti Donald Trampın 2025-ci ilin avqustunda Alyaskada bir araya gəldiyi məlumdur. 

Sammitdən əvvəl və sonra Kremldən Amerika şirkətləri ilə əməkdaşlığa hazır olduqları barədə açıqlamalar verilmişdi. Bundan əlavə, Rusiya Birbaşa İnvestisiya Fondunun rəhbəri Kirill Dmitriyevin ABŞ administrasiyası nümayəndələri ilə iki ölkə arasındakı iqtisadi tərəfdaşlıq imkanlarını müzakirə etmək üçün bir sıra görüşlər keçirdiyi məlumdur. 

Dmitriyev Cenevrədəki son üçtərəfli danışıqlar zamanı da ABŞ rəsmiləri ilə iqtisadi əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə etmişdi. "The Economist"in xəbərinə görə, Rusiyanın təklifi Ukrayna müharibəsi səbəbindən tətbiq edilən görünməmiş sanksiyaların ləğvini mərkəzə qoyur. 

Müqabilində təqdim olunanlar isə Qərb şirkətlərinin Rusiya bazarına qayıdışını asanlaşdıracaq addımlar və strateji sektorlarda tərəfdaşlıq təklifləridir. Bu təklif, xüsusilə 2022-ci ildə Rusiyanı tərk edən və aktivləri dondurulan və ya yerli idarəetməyə verilən Amerika şirkətləri üçün bir "çıxış yolu" xarakteri daşıya bilər. 

Xəbərdə həmçinin bu növ sazişin təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi nəticələrinin olacağına diqqət çəkilir. Arktikada əməkdaşlıq, bölgədəki artan geosiyasi rəqabət nəzərə alındıqda, iki ölkə arasındakı münasibətlərdə mühüm dönüş nöqtəsi ola bilər. 

Nigar Hacılı 
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin