Rusiyanın Ukraynadan sonrakı hədəfi bu ölkələrdir KONKRET

Aleksandr Duqin və Vladimir Solovyov kimi fiqurların Qafqaz və Orta Asiya respublikalarının suverenliyini şübhə altına alan açıqlamaları Qazaxıstanda və Özbəkistanda hiddətlə qarşılanıb. Amma çox təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda bu məsələ geniş rezonans doğurmayıb. Sanki belə sərsəm çıxışlara öyrəşmişik deyə hər açıqlamaya reaksiya verməyə tələsmirik. Və bununla da səhv edirik. Kobud və bağışlanmaz səhv. Çünki həmişəki kimi Duqinin və Solovyovun çıxışları təsadüfi ritorika deyil, Rusiya siyasi-ideoloji mühitində formalaşmış daha geniş və təhlükəli tendensiyalardan xəbər verir.

Bu, sizin üçün sumqayıtlı məmurun alma yeşiyini qanunsuz şəkildə müsadirə etməsi deyil. Putinin SSRİ xülyası ilə yaşaması heç kimə sirr deyil. O da öz almalarını müsadirə etmək istəyir. Amma Ukrayna bataqlığında batdığı üçün buna macal tapmır. Onun neo-imperialist iddiaları hər çıxışında gözə girir. Bu iddiaların ideoloji əsaslarını isə Duqinkimilər hazırlayır. Daha konkret desək, Duqin “Avrasiyaçılıq”, Solovyov isə Kremlə yaxın media ritorikası vasitəsilə SSRİ-nin dağılmasını “tarixi səhv” kimi təqdim edir. Kreml hələ də post-sovet məkanını Rusiyanın “təbii təsir zonası” sayır, suveren dövlətləri “müvəqqəti layihə” kimi qələmə verir.

Bu yanaşma Ukraynaya görə hələ də ideoloji çərçivədə var-gəl edir. Əgər Ukrayna müharibəsi Rusiyanın xeyrinə başa çatsa, növbəti hədəf əlbəttə Orta Asiya, Ermənistan, Gürcüstan və Azərbaycan olacaq. Onsuz da Rusiya ilə Azərbaycan arasında hibrid müharibə elementləri göz qabağındadır.

Bu tip bəyanatlar onsuz da psixoloji təzyiq yaradır. Bu gün Özbəkistanda, Qazaxıstanda elita, eləcə də cəmiyyət daxilində bir hiddətlə bərabər qorxu və tərəddüd toxumu səpilib. Hər kəs anlayır ki, Moskva gələcək müdaxilələr üçün zəmin hazırlayır. Doğrudur, müdaxilə Rusiya üçün elə də asan başa gəlməyəcək deyə düşünənlər də var. Unutmayaq ki, klassik hərbi təhlükə informasiya və ideoloji hücum mərhələsi ilə başlayır. Odur ki, Azərbaycanın suverenliyi təhdid altındadır. Dövlət başçısı, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev də xaricdən gələcək təhdidləri daim vurğulayır, Milli Ordunun güclənməsi istiqamətində böyük miqyasda işlər həyata keçirilir. Ölkənin xüsusi xidmət orqanları isə öz növbəsində müdaxilə üçün zəmin yaradacaq etnik və dini faktorların manipulyasiyası riskinin olmaması üçün bütün tədbirləri həyata keçirir. Amma bütün bunlar kifayət deyil.

Xüsusən, daxili sabitliyə yönəlmiş istənilən hadisə yerindəcə hüquqi qiymətini almalıdır.

Eləcə də XİN səviyyəsində suverenliyin açıq şəkildə şübhə altına alınmasına etiraz bildirilməldir.

Duqin və Solovyov Azərbaycan milli kimliyini təhdid edir, dövlət sərhədlərinin toxunulmazlığı prinsipini sarsıdır. Bu adamlara həddini bildirmək bir milli məsələ olmalıdır. Efirlərdə milli dəyərlərimizin zorlandığı bir ərəfədə Duqinin çıxışları qulaq ardına vurularsa, ideoloqların növbəti məkrli planlarına qurban getmiş olarıq. Belə ki, Kremldə hazırlanan yeni planlardan birinə görə, nə vaxtsa Rus ordusu guya milli kimliyi təhlükə altında olan etnik azlıqları müdafiə etmək üçün ölkəmizə həyasızcasına hərbi müdaxilə edə bilər. Ona görə də belə presedentlər təhlükəlidir və adi çıxışlarla məhdudlaşmır.

Beləliklə, Azərbaycan rəsmi və ölçülü diplomatik reaksiyasını əsirgəməməlidir. Lazım gələrsə, emosional ritorika ayrı-ayrı tanınmış politoloqların mövqeyi ilə ortaya qoyulmalıdır. Xarici İşlər Nazirliyi səviyyəsində rəsmi bəyanatla yanaşı Rusiya tərəfinə diplomatik kanallarla nota və ya izahat tələbi edilməlidir. Məlum olduğu kimi, Qazaxıstan prezidenti Kasım Comərt Tokayev öz çıxışında Solovyovu, Duqini təhqir edib.

Hesab edək ki, Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünə dil uzadanlar lazım gələrsə x təhqir də olunmalıdır. XİN Azərbaycan tək reaksiya verməkdənsə, Qazaxıstan, Özbəkistan, Gürcüstan kimi ölkələrlə ortaq mövqe və mesaj formalaşdırmalıdır. Bu, Rusiyaya qarşı deyil, beynəlxalq hüququn müdafiəsi naminə atılmış addım kimi təqdim edilməlidir.

Kremldən gələn müxtəlif səviyyəli təhdidlər informasiya təhlükəsizliyi hesab edilməli və media strategiyamızın tərkib hissəsinə çevrilməlidir. Çünki Solovyov tipli fiqurların əsas silahı mediadır. Buna görə də yerli mediada maarifləndirici, analitik materiallar, ictimai rəyə yönəlik izahlar, dezinformasiyaya qarşı sistemli cavablar vacibdir.
Susqunluq bu ritorikanın “normal” qəbul olunmasına yol aça bilər.

Azərbaycan Qoşulmama Hərəkatı, Türk Dövlətləri Təşkilatı, BMT çərçivəsində suverenlik və dövlətlərin bərabərliyi mövzusunu gündəmdə saxlamalıdır. Bu, həm də Azərbaycanın öz müstəqilliyini necə dəyərləndirdiyini göstərir. Cənablar, bir daha düşünün, Duqin və Solovyovun açıqlamaları şəxsi fikir deyil, Rusiya siyasi şüurunda mövcud olan imperiya nostalgiyasının səsidir.

Azərbaycan üçün əsas təhlükə bu fikirlərin normallaşdırılmasıdır. Reaksiya isə olduqca sərt, sərt olduğu qədər aydın, prinsipial və çoxsəviyyəli olmalıdır. Müharibə başladı.

Natiq Səlim,
KONKRET.az