“Ruslar daha az içir, amma statistika başqa problemi gizlədir“ “Lidovky“ (Çexiya)

"Rusiyada ümumi alkoqol istehlakı azalır, lakin ağır asılılıq və ölüm göstəriciləri hələ də ciddi problem olaraq qalır..."

Rusiyada alkoqol istehlakının azaldığı bildirilir, lakin bu meyl problemin tam mənzərəsini göstərmir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə Çexiyanın "Lidovky" nəşri yazıb.

Stereotip və statistikada görünən paradoks

Ən çox yayılmış stereotiplərdən biri Rusiyanın "içki mədəniyyəti" ilə bağlıdır, amma beynəlxalq statistikada ölkə liderlər sırasında deyil. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının 2022-ci il məlumatına görə, Rusiya adambaşına 10,5 litr saf alkoqol göstəricisi ilə 28-ci yerdədir. Bununla belə, bəzi digər statistikalar ölkədə alkoqol səbəbli ölüm hallarının yüksək olduğunu göstərir.

Müəllifin fikrincə, bu paradoks istehlakın strukturundan qaynaqlanır: Qərbdə spirtli içki daha geniş sosial təbəqələr arasında və əsasən zəif içkilər formasında yayılıb, Rusiyada isə daha çox risk qruplarında və yüksək dozada istehlak edilir. Bu isə ağır asılılıq problemlərini artırır.

Azalmanın səbəbləri və görünməyən istehlak

Alkoqol istehlakının azalması bir neçə amillə izah olunur. Rəsmilər bunu dövlətin tətbiq etdiyi məhdudiyyətlər, reklam qadağaları və qiymət artımı ilə əlaqələndirir. Lakin bəzi ekspertlər qiymət artımının daha çox ucuz və keyfiyyətsiz spirtə yönəlməyə səbəb olduğunu deyir.

Eyni zamanda gənclər arasında alkoqolun populyarlığının azalması, zəif içkilərə keçid və bəzi regionlarda mədəni dəyişikliklər də rol oynayır. Bununla paralel olaraq antidepressant və sakitləşdirici dərman istifadəsində artım da müşahidə edilir.

Digər tərəfdən, rəsmi statistika bütün mənzərəni əks etdirmir: ev şəraitində hazırlanan spirtli içkilər hesabatlara daxil edilmir. Son dövrdə spirt istehsalı avadanlıqlarının satışında artım qeydə alınıb ki, bu da gizli istehsalın genişlənə biləcəyini göstərir.

Regional siyasət və ümumi nəticə

Xüsusilə Voloqda vilayəti alkoqolla mübarizədə sərt tədbirləri ilə seçilir. Burada satış saatları məhdudlaşdırılıb, bəzi mağazalara qadağa qoyulub və alkoqol əleyhinə kampaniya aparılır. Rəsmi rəqəmlərə görə, bölgədə istehlak 2025-ci ildə 23 faiz azalıb, lakin digər regionlarda əks meyl  müşahidə olunur və bu siyasətin büdcəyə mənfi təsiri də qeyd edilir.

Ümumi nəticəyə görə, Rusiyada vəziyyət "yarısı dolu, yarısı boş stəkan" kimidir: ümumi istehlak azalır, amma ağır asılılıq, regional fərqlər və gizli istehlak problemi qalmaqda davam edir. Məqalə müəllifinin fikrincə, yalnız qadağalar bu mürəkkəb problemi həll etmək üçün kifayət deyil.