Rutte Azərbaycanın adını Gürcüstana niyə xatırlatdı? Konfliktoloq

"Mark Ruttenin Tiflislə bağlı narahatlığının arxasında Qərbin Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya ölkələrini Rusiyanın neoimperalist ambissiyalarından uzaqlaşdırmaq cəhdi dayanır və ona görə də Azərbaycanla Ermənistanın atdığı addımları Gürcüstana da xatırladırlar".

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında bunu konfliktoloq Üzeyir Şəfiyev NATO Baş katibi Mark Ruttenin Alyansın Gürcüstanda baş verənlərdən narahat olduğu barədə bəyanatını şərh edərkən deyib. 

Ekspert qeyd edir ki, Vaşinqton və NATO Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya vasitəsilə özünün maraqlarını təmin etmək istəyir:

"ABŞ-ın Cənubi Qafqazla bağlı siyasəti artıq bəllidir. Vaşinqton istəyir ki, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya ölkələrini Rusiyanın neoimperalist ambissiyalarından uzaqlaşdırsın. Vaşinqton sözügedən regionlar vasitəsilə özünün geoiqtisadi və geosiyasi maraqlarını realizə etmək istəyir".

Bu fonda ekspert bildirir ki, Gürcüstanla bağlı məsələ isə bir qədər mübahisəlidir: 

"Qərb Tiflislə diktə dililə danışır ki, bu da Gürcüstanın milli hissiyatına toxunur. Gürcüstan hakimiyyəti dəfələrlə bəyan edib ki, onlarla diktə dililə danışılmasın. Tiflis xarici agentlər haqqında qanunu qəbul etməklə Qərbin ölkənin daxili işlərinə qarışmasını məhdudlaşdırmaq istəyir. Bu isə ABŞ-la Avropanın işinə yaramır. Nəticədə onlar Gürcüstanı idarə etmək imkanından məhkum olurlar".

Konfliktoloq düşünür ki, Tiflis hazırda sanki Qərblə Rusiya arasında qalıb: 

"Qərb hesab edir ki, Gürcüstan "dərin dövləti” Rusiya ilə bağlıdır. Digər tərəfdən də görürük ki, Gürcüstan həm də Qərbə inteqrasiya yolundan imtina etmir. Ən azından bəyanatlarda Qərbə inteqrasiya məsələsi qabardılır. ABŞ prezidenti Donald Tramp son zamanlar bir neçə münaqişəni dayandırdığı ilə öyünür. Hətta Azərbaycanla Ermənistan arasındakı münaqişənin həllini də öz aktivinə yazmaq istəyir. Tiflisi də məhz bu yolla şirnikləndirir ki, Rusiyanın neoimperalist caynağından qurtara bilsin".

Həmsöhbətimizin fikrincə, bu Gürcüstan üçün çətin məsələdir:

"Çünki Tiflis daxili işlərə bu şəkildə müdaxiləni qəbul etmir. Həm də Gürcüstanın Rusiya ilə iqtisadi əlaqələri və merkantil maraqları var. Hərçənd Rusiya etibarlı tərəfdaş deyil. Kreml Abxaziya və Cənubi Osetiyanı konfederativ əsaslarla Gürcüstana qaytaracağına söz vermişdi. Amma xeyli zaman keçməsinə baxmayaraq, Kreml vədinə əməl etməyib".

Üzeyir Şəfiyev hesab edir ki, Tiflis mövqeyindəki turbulentliyə son verməli, suverenliyini qorumaq şərtilə ehtiyatla Moskvadan uzaqlaşaraq, Qərbə doğru addım atmalıdır:

"Ancaq bunun üçün də Gürcüstanda daxili siyasi harmoniyaya ehtiyac var".

Ruttenin Tiflisə xəbərdarlıq fonunda Azərbaycan və Ermənistan arasındakı münasibətləri xatırlatması ekspertə görə, heç də təsadüfi deyil:

"Bir tərəfdən bu, Trampın Azərbaycanla Ermənistan daxil bir neçə münaqişəni tənzimləməsi kimi uğur hekayələrini Tiflisə xatırlatmaq idisə, digər tərəfdən, Gürcüstana da Qərbə inteqrasiya üçün işarədir. Bir tərəfdən, Azərbaycan və Ermənistanı nümunə göstərməklə onlar arasında konfliktin həll edildiyinə dair kampaniya aparır, digər tərəfdən də mesaj verirlər ki, nəhayət, Rusiyaya "yox” deməyin vaxtıdır. Bununla Rutte demək istəyir ki, Qərb təkcə bütün Cənubi Qafqazı Moskvanın təsirindən kənarda saxlamaqda israrlıdır. Yəni Gürcüstan Rusiya ilə münasibətlərinə aydınlıq gətirməlidir. Görünən odur ki, Qərb Tiflisə qoğal və kökə siyasətilə təsir göstərmək istəyir".

Qeyd edək ki, NATO-nun Baş katibi Mark Rutte mətbuata açıqlamasında Alyansın Gürcüstanda baş verənlərdən narahat olduğunu dilə gətirib. O, Gürcüstandakı vəziyyət barədə söhbət getdikdə sadəlövh olmadığını qeyd edib:

"Biz çox narahatıq və bu barədə gürcülərə aydın bildirmişik. Onlarla əməkdaşlıq edirik və fikrimcə, bu əməkdaşlıq narahatlığımızı ifadə edə biləcəyimiz kanalı təmin etməyə xidmət edir. Gəlin, məsələyə bütövlükdə baxaq, çünki Gürcüstanla yanaşı biz Ermənistan və Azərbaycan arasında baş verənləri də görürük. Burada vəziyyət o cümlədən prezident Trampın gördüyü işlər sayəsində daha yaxşıdır. Buna görə də mən Gürcüstanı bütün Cənubi Qafqaz kontekstində nəzərdən keçirərdim".

Rüfət Sultan