Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Sakit okeanın dibində 10 milyon illik qəribə siqnal aşkar edildi: Bu nə deməkdir?

Sakit okeanın dibində 10 milyon illik qəribə siqnal aşkar edildi: Bu nə deməkdir?

Icma.az xəbər verir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Tədqiqatçılar Sakit okeanın dibindən götürülmüş nümunələrdə berilium-10 (10Be) səviyyəsində gözlənilməz bir artım aşkar ediblər. Alimlərin sözlərinə görə, belə bir tapıntı Yerin keçmişini ölçmək üçün yeni bir vasitə təqdim edə bilər. 

Qaynarinfo xəbər verir kiI, bu barədə "Interesting Engineering" yazıb.

Araşdırmada deyilir ki, bu kəşf qlobal bir zaman markeri kimi ola və alimlərin milyonlarla il əhatə edən geoloji qeydləri sinxronlaşdırma üsulunu təkmilləşdirə bilər. Yəni, məsələn, arxeoloji tapıntılar, o cümlədən sümüklər və ya ağac qalıqları, belə bir kəşf sayəsində kifayət qədər dəqiq tarixləndirilə bilər.

"Lakin radiokarbon üsulu 50.000 ildən çox olmayan nümunələrin tarixləndirilməsi ilə məhdudlaşır. Daha qədim nümunələri tarixləndirmək üçün kosmojen berilium-10 (10Be) kimi digər izotoplardan istifadə etməliyik", deyə Helmgoltz Drezden-Rossendorf Mərkəzindən (HZDR) fizik Dominik Koll izah edib.

Məlumdur ki, berilium-10 nadir radioaktiv izotopdur və Yerin atmosferinin yuxarı təbəqələrində yüksək enerjili kosmik şüaların oksigen və azotla toqquşması nəticəsində yaranır. Daha sonra o, yağış şəklində yerə düşür və zamanla okean çöküntülərində toplanır.

"1,4 milyon illik yarımparçalanma müddətinə malik olan bu izotop alimlərə 10 milyon il əvvəlki hadisələri izləməyə imkan verir, bu da onu Yerin qədim tarixini yenidən qurmaq üçün qiymətsiz bir vasitəyə çevirir", deyə nəşrdə qeyd olunub.

Buna görə də Dominik Koll və onun komandası Sakit okeanın bir neçə kilometr dərinliyindən çıxarılan dəmir-maqnezium qabıqlarını təhlil etmək qərarına gəldilər. Dəmir və maqneziumla zəngin olan bu qabıqlar milyon illər ərzində tədricən formalaşır və ətraf mühitdəki dəyişikliklərin tarixini qoruyur.

Tədqiqatçılar toplanmış məlumatları qiymətləndirdikdən sonra nəticələrə təəccübləniblər.

"Təxminən 10 milyon il əvvəl gözlədiyimizdən demək olar ki, iki qat daha çox 10Be tapdıq. Daha əvvəl aşkar edilməmiş bir anomaliyaya rast gəldik", deyə Koll qeyd edib.

Beriliumun artımına nə səbəb ola bilər?

Komanda belə bir anomaliya üçün iki mümkün izah təqdim edib. Xüsusilə, təxminən 10-12 milyon il əvvəl Antarktida yaxınlığındakı okean axınları köklü dəyişikliklərə məruz qalıb.

"Bu, okean axınlarının dəyişməsi nəticəsində 10Be-nin müəyyən bir müddət ərzində Yer üzərində qeyri-bərabər şəkildə paylanmasına səbəb ola bilər. Nəticədə, 10Be Sakit okeanda xüsusilə konsentrasiya edilə bilərdi", deyə fizik əlavə edib.

Eyni zamanda, digər bir fərziyyə kosmik şüaların intensivliyini artıra bilən və 10Be istehsalını sürətləndirə bilən astrofiziki bir hadisəni göstərir.

"Yalnız yeni ölçmələr berilium anomaliyasının okean axınlarındakı dəyişikliklər səbəbindən yaranıb-yaranmadığını və ya astrofiziki səbəbləri olub-olmadığını göstərə bilər. Buna görə də gələcəkdə daha çox nümunəni təhlil etməyi planlaşdırırıq və ümid edirik ki, digər tədqiqat qrupları da eyni şeyi edəcək", deyə Koll vurğulayıb

Alimlərin sözlərinə görə, əgər anomaliya bütün planet üzrə aşkar edilsə, astrofiziki fərziyyə doğruya daha yaxın olacaq. Lakin əgər o, lokalizə edilibsə, ən çox ehtimal olunan səbəb okean dövranındakı dəyişikliklər olacaq.

Öz növbəsində, tədqiqatçılar hesab edirlər ki, mənşəyindən asılı olmayaraq, bu anomaliya geoloji tarixləndirmədə inqilabi bir dəyişiklik ola bilər.

"Milyonlarla il əhatə edən dövrlər üçün hələ belə kosmojen zaman markerləri mövcud deyil. Lakin bu berilium anomaliyası belə bir marker kimi xidmət etmək potensialına malikdir", deyə fizik yekunlaşdırıb

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:171
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 13 Fevral 2025 00:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see421

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see346

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see320

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see317

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see297

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see293

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see291

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see274

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see272

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see264

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see246

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see230

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see227

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see210

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see208

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see194

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see186

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see185

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri