Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Sakit okeanın dibində 10 milyon illik qəribə siqnal aşkar edildi: Bu nə deməkdir?

Sakit okeanın dibində 10 milyon illik qəribə siqnal aşkar edildi: Bu nə deməkdir?

Icma.az xəbər verir, Qaynarinfo saytına əsaslanaraq.

Tədqiqatçılar Sakit okeanın dibindən götürülmüş nümunələrdə berilium-10 (10Be) səviyyəsində gözlənilməz bir artım aşkar ediblər. Alimlərin sözlərinə görə, belə bir tapıntı Yerin keçmişini ölçmək üçün yeni bir vasitə təqdim edə bilər. 

Qaynarinfo xəbər verir kiI, bu barədə "Interesting Engineering" yazıb.

Araşdırmada deyilir ki, bu kəşf qlobal bir zaman markeri kimi ola və alimlərin milyonlarla il əhatə edən geoloji qeydləri sinxronlaşdırma üsulunu təkmilləşdirə bilər. Yəni, məsələn, arxeoloji tapıntılar, o cümlədən sümüklər və ya ağac qalıqları, belə bir kəşf sayəsində kifayət qədər dəqiq tarixləndirilə bilər.

"Lakin radiokarbon üsulu 50.000 ildən çox olmayan nümunələrin tarixləndirilməsi ilə məhdudlaşır. Daha qədim nümunələri tarixləndirmək üçün kosmojen berilium-10 (10Be) kimi digər izotoplardan istifadə etməliyik", deyə Helmgoltz Drezden-Rossendorf Mərkəzindən (HZDR) fizik Dominik Koll izah edib.

Məlumdur ki, berilium-10 nadir radioaktiv izotopdur və Yerin atmosferinin yuxarı təbəqələrində yüksək enerjili kosmik şüaların oksigen və azotla toqquşması nəticəsində yaranır. Daha sonra o, yağış şəklində yerə düşür və zamanla okean çöküntülərində toplanır.

"1,4 milyon illik yarımparçalanma müddətinə malik olan bu izotop alimlərə 10 milyon il əvvəlki hadisələri izləməyə imkan verir, bu da onu Yerin qədim tarixini yenidən qurmaq üçün qiymətsiz bir vasitəyə çevirir", deyə nəşrdə qeyd olunub.

Buna görə də Dominik Koll və onun komandası Sakit okeanın bir neçə kilometr dərinliyindən çıxarılan dəmir-maqnezium qabıqlarını təhlil etmək qərarına gəldilər. Dəmir və maqneziumla zəngin olan bu qabıqlar milyon illər ərzində tədricən formalaşır və ətraf mühitdəki dəyişikliklərin tarixini qoruyur.

Tədqiqatçılar toplanmış məlumatları qiymətləndirdikdən sonra nəticələrə təəccübləniblər.

"Təxminən 10 milyon il əvvəl gözlədiyimizdən demək olar ki, iki qat daha çox 10Be tapdıq. Daha əvvəl aşkar edilməmiş bir anomaliyaya rast gəldik", deyə Koll qeyd edib.

Beriliumun artımına nə səbəb ola bilər?

Komanda belə bir anomaliya üçün iki mümkün izah təqdim edib. Xüsusilə, təxminən 10-12 milyon il əvvəl Antarktida yaxınlığındakı okean axınları köklü dəyişikliklərə məruz qalıb.

"Bu, okean axınlarının dəyişməsi nəticəsində 10Be-nin müəyyən bir müddət ərzində Yer üzərində qeyri-bərabər şəkildə paylanmasına səbəb ola bilər. Nəticədə, 10Be Sakit okeanda xüsusilə konsentrasiya edilə bilərdi", deyə fizik əlavə edib.

Eyni zamanda, digər bir fərziyyə kosmik şüaların intensivliyini artıra bilən və 10Be istehsalını sürətləndirə bilən astrofiziki bir hadisəni göstərir.

"Yalnız yeni ölçmələr berilium anomaliyasının okean axınlarındakı dəyişikliklər səbəbindən yaranıb-yaranmadığını və ya astrofiziki səbəbləri olub-olmadığını göstərə bilər. Buna görə də gələcəkdə daha çox nümunəni təhlil etməyi planlaşdırırıq və ümid edirik ki, digər tədqiqat qrupları da eyni şeyi edəcək", deyə Koll vurğulayıb

Alimlərin sözlərinə görə, əgər anomaliya bütün planet üzrə aşkar edilsə, astrofiziki fərziyyə doğruya daha yaxın olacaq. Lakin əgər o, lokalizə edilibsə, ən çox ehtimal olunan səbəb okean dövranındakı dəyişikliklər olacaq.

Öz növbəsində, tədqiqatçılar hesab edirlər ki, mənşəyindən asılı olmayaraq, bu anomaliya geoloji tarixləndirmədə inqilabi bir dəyişiklik ola bilər.

"Milyonlarla il əhatə edən dövrlər üçün hələ belə kosmojen zaman markerləri mövcud deyil. Lakin bu berilium anomaliyası belə bir marker kimi xidmət etmək potensialına malikdir", deyə fizik yekunlaşdırıb

Aydın

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:169
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 13 Fevral 2025 00:45 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see365

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see319

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see304

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see284

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see283

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see279

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see279

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see274

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see257

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see252

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see249

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see244

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see241

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see238

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see235

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see234

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see227

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see221

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see206

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri