Şəhidlərin qəhrəmanlıq uvertürası

Dövlət Suverenlik Günü ərəfəsində növbəti dəfə şəhidlərimizi ziyarət etmək üçün evdən çıxıram. Yaşadığım Sumqayıt şəhərindəki Şəhidlər xiyabanı mikrorayonumuzdan çox da uzaqda deyil. Bəlkə də 1990–94, 2020 və ya 2023 addım olar, yəni Birinci və İkinci Qarabağ müharibələrinin, eləcə də lokal antiterror əməliyyatlarının tarixini göstərən rəqəmlər qədər. Doğrusu, saymamışam, amma hər dəfə bu qısa yolu gedə-gedə xiyabanda uyuyan bütün şəhidlərimizin ruhuna dönə-dönə dualar oxuyuram...

Xiyabanda son dəfn olunanlar 4 nəfərdir: antiterror əməliyyatlarının Sumqayıtdan olan şəhidləri Ramil Şirinov, Asim Camalzadə, Cavid Mirzəyev və Zamin Abbasov. Artıq 2 ildir buranı özlərinə son və əbədi ünvan seçiblər. Onların da cənnət qoxusu məzarları bəzəyən güllərin və xiyabanın ətrafında biçilmiş otların ətrinə qarışıb. Ümumi sayı 205 olan digər taledaşları kimi, onlar da sağ-salamat çıxdıqları 44 günlük Vətən müharibəsində möhtəşəm Zəfərimizin 3-cü ildönümünə hazırlaşırdılar. Amma 2023-ün 19–20 sentyabr günlərində dördü də eyni bir coğrafiyada – Xocavənddə həyata əlvida deyərək, şəhidlərin əbədiyyət karvanına qoşuldu...

Müqəddəs məkanda yanaşı uyuyan igid oğulların məzarları tər gül dəstələrinə qərq olub. Bu, o deməkdir ki, qəhrəman soydaşlarımız bir gün də yaddan çıxmır, daim ehtiramla xatırlanırlar. Onların hər biri Qarabağda törədilən genişmiqyaslı təxribatların qarşısının alınması və torpaqlarımızın Ermənistan silahlı qüvvələrinin qalıqlarından təmizlənməsi naminə “uf” demədən cavan canından keçib. Ölməz şəhidlər ömürlərinin son 23 saatını həmin amal naminə oda qalayıblar. Suverenliyimizin tam təmin edildiyi bütün ərazilərdə olduğu kimi, onların məzarları üzərində də gözümüzün işığı bildiyimiz üçrəngli bayrağımız dalğalanır.

...Ramil Şirinov Sumqayıtdakı 12 nömrəli tam orta məktəbi bitirib, Gəncə Texnologiya Universitetində ali təhsil alıb. Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra bir müddət mülki işlərdə çalışıb. Sonra Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin Əlahiddə Çevik Polis Alayında xidmətə başlayıb. Cəsur serjant olaraq Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri tərəfindən inişilin sentyabrında həyata keçirilmiş uğurlu lokal antiterror tədbirlərinə qatılıb. O və silahdaşları tərkinə atıldıqları “Kamaz” markalı nəqliyyat vasitəsilə Əhmədbəyli–Füzuli–Şuşa yolunun Xocavənd rayonundan keçən 58-ci kilometrliyində Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyi əməkdaşlarının öldürülməsi ilə nəticələnmiş terror hadisəsinin baş verdiyi istiqamətə hərəkət edərkən erməni təxribat-diversiya qrupunun basdırdığı minanın partlaması nəticəsində şəhid olub. Prezident sərəncamı ilə Ramil Şirinov “Vətən uğrunda” medalı ilə təltif edilib. O, ailəli idi, Arif və Şəms adlı 2 övladı yadigar qalıb.

...Sumqayıtda dünyaya göz açmış Asim Camalzadə də Xocavənd ərazisində – daha dəqiq desək, Tağaverd kəndi tərəfdə Ramil Şirinovla, həmçinin Seymur Mahmudov və Xəzər Zamanovla birlikdə eyni mina terrorunun qurbanı olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin sıralarında hərbi qulluq keçən Asim əsgəri xidmətini başa vurunca, Əlahiddə Çevik Polis Alayında xidmət edib. Şəhadətə qovuşandan sonra onun döyüş hünəri “Vətən uğrunda” medalı ilə rəğbətləndirilib. Atası Knyaz kişi, anası Xədicə xanım və bacısı Aytən Şəhidlər xiyabanına, müxtəlif yerlərdə keçirilən vətənpəvərlik tədbirlərinə, anım mərasimlərinə daim başlarını dik tutaraq gəlir, mərd, cəsur Asimin adı ilə fəxr edirlər.

...Şəhid Cavid Mirzəyev poqonlarında baş leytenant ulduzları gəzdirirdi. O, Sumqayıtdakı 1 nömrəli tam orta məktəbin məzunu idi. Bakı Slavyan Universitetində ali təhsil almışdı. Sonra Milli Orduya həqiqi hərbi xidmətə çağırılmış, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Təlim və Tədris Mərkəzində “zabit hazırlığı” kurslarını bitirmiş, “leytenant” hərbi rütbəsi ilə Vətən qulluğunda dayanmışdı. Hələ məktəb illərində “Qaydasız döyüş” idman növü ilə məşğul olan Cavid bilirdi ki, müharibə də elə bir növ “qaydasız döyüş”dür, ona görə də hər an hər şeyə hazır idi. 44 günlük Zəfər yürüşündə – Füzulidən Şuşayadək şərəfli döyüş yolu keçmiş, döyüşlərdə fərqlənmişdi. Müharibədən sonra toyu da olmuşdu, amma... Təcrübəsi və cəsurluğu nəzərə alınaraq antiterror əməliyyatına cəlb edilmiş və elə o zaman şəhadətə qovuşmuşdu. Əməliyyat zamanı şəxsi igidlik və şücaət göstərdiyinə görə igid zabit Füzulinin və Xocavəndin azad olunmasına görə, eləcə də “Hərbi xidmətdə fərqlənməyə görə” və “Vətən uğrunda” medalları ilə təltif edilib. Ondan Cavidan adlı bir oğlu yadigar qalıb.

...Əslən Qubadlıdan olan, 5 aylığında ikən məcburi köçkün ailəsi ilə Sumqayıta gələn Zamin Abbasov da baş leytenant idi. Birinci Qarabağ müharibəsinin veteranı olan atası Xəqani kişinin döyüş yolunu davam etdirmək üçün əvvəlcə Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseydə, sonra Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbində (hazırkı Milli Müdafiə Universitetinin tabeliyindəki Hərbi İnstitutda) ali təhsil almışdı. Milli Qəhrəman Şükür Həmidovun komandir olduğu hərbi hissənin zabiti kimi Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun mənfur düşməndən təmizlənməsində şücaətlər göstərmiş, həmməsləkləri ilə “Dəmir yumruq”da birləşərək işğalçılara sarsıdıcı zərbələr vurmuşdu. 2021–2022-ci illərdə qısamüddətli əməliyyatlar zamanı tabeçiliyində olan hərbi qulluqçularla birgə əsl qorxmazlıq nümunəsi kimi tanınmışdı. Vətənin bütövlüyünə zamin duran Zamin 2023-cü ildə – tarixi antiterror tədbirləri keçirilərkən Xocavənd rayonunda düşmən snayperindən açılan atəşlə yaralanaraq şəhid olub. Ölümündən sonra fərqlənmə təltiflərinə layiq görülüb.

Qısamüddətli lokal antiterror əməliyyatları şəhidlərinin xiyabandakı izdihamlı dəfn mərasimlərini də xatırlayıram. Ətrafa çökmüş sükutu havaya açılan yaylım atəşləri pozdu – bu, hərbçilərimizin şəhid ruhlarına ehtiram proseduru idi. Ali komandirlər şəhidlərin nəşləri bükülmüş bayraqları yadigar olaraq onların valideynlərinə təqdim etdilər. Şəhər rəhbərliyi, Milli Məclisin deputatları, hüquq-mühafizə orqanlarının nümayəndələri, qazilər, veteranlar, şəhər ictimaiyyəti daim şəhid ailələrinin yanında olduqlarını bir daha göstərdilər. Kədərli anlar idi, amma eyni zamanda hər kəs dövlət suverenliyimizin tam bərpa edilməsinə görə qürur hissi keçirirdi.

…Sumqayıt Şəhidlər xiyabanı şəhərin dənizkənarı park ərazisində – Səməd Vurğun küçəsində yerləşir. Yadıma dahi şairin misraları düşür:

Ölüm sevinməsin qoy, ömrünü vermir bada
El qədrini canından daha əziz bilənlər.
Şirin bir xatirətək qalacaqdır dünyada,
Sevərək yaşayanlar, sevilərək ölənlər...

Bu misralar dahi bəstəkarımız Üzeyir Hacıbəyliyə həsr olunsa da, Vətən, dövlət və millət üçün canını fəda edən hər kəsə aiddir. Şəhidlərimizin döyüşlərə atılarkən Üzeyir bəyin “Koroğlu” operasından bütövlük himnimiz kimi səslənən “Qəhrəmanlıq uvertürası”nın ruhi sədaları ilə qanadlandıqları da şəksizdir.

Ə.DOSTƏLİ
XQ