Icma.az
close
up
RU
Səhranın mərkəzində zaman maşını : 12000 illik bir sirrin üstü açıldı

Səhranın mərkəzində zaman maşını : 12000 illik bir sirrin üstü açıldı

Icma.az, Qaynarinfo portalından verilən məlumatlara əsaslanaraq xəbər verir.

Misirin yandırıcı günəşi altında, qum təpələrinin arxasında gizlənmiş nəhəng bir daş kütləsi min illər boyunca gəlib keçənlərin sanki ortaq xatirə dəftərinə çevrilib. Cənubi Sina yarımadasının ucqar bir guşəsində yerləşən bu bölgə, xaricdən baxıldıqda yalnız quraq torpaq kimi görünsə də, əslində insanlıq tarixinin ən qədim və sadiq arxivlərindən birinə ev sahibliyi edir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, arxeoloqlar qədim mədən yataqları ilə tanınan Serabit el-Khadim yaxınlığında nəsillərboyu insanların ziyarət etdiyi nəhəng bir daş sənəti qalereyası aşkar ediblər. Bu kəşf səhranın əslində dərin mənalarla yüklənmiş mühüm bir görüş nöqtəsi olduğunu göstərir.

Umm Arak yaylası adlanan bu yüksəklik, strateji mövqeyi ilə sonsuz bir vadini izləyir. Tədqiqatçılara görə, bu ərazi əsrlərboyu çox sayda səyahətçinin dincəldiyi, bir-biri ilə qarşılaşdığı və ətrafı müşahidə etdiyi təbii bir mərkəz olub. Yaylanın şərq yamacında yerləşən bir daş sığınacaq isə zaman səyahətinə dəvət edən vizual bir ziyafət təqdim edir. Bəzi fiqurlar canlı qırmızı piqmentlərlə boyanıb, bəziləri isə birbaşa daş üzərinə həkk olunub: bunlar eramızdan əvvəl 10.000-ci ildən Roma dövrünə qədər uzanan nəhəng bir təqvimi əks etdirir.

Divarlara həkk olunmuş sağ qalma mübarizəsi

Sığınacağın divarlarındakı ən qədim rəsmlər təxminən 12 min il əvvələ, insanların itlə birlikdə dağ keçisi ovladığı dövrə aiddir. Bu səhnələr həmin dövrün sağ qalma mübarizəsini bütün təbiiliyi ilə günümüzə çatdırır. Lakin bölgədəki bədii fəaliyyət bununla məhdudlaşmır: Orta Krallıq dövründən Roma İmperiyasına qədər yeni bir yaradıcılıq dalğası müşahidə olunub. Divarlardakı atlı və silahlı fiqurlar, oradan keçən fatehləri və ya yaşanan münaqişələri sənədləşdirir. Bu rəsmlərin digər keçən tayfalara güc nümayişi etmək məqsədilə istifadə olunduğu düşünülür.

Bölgədəki yazılar tam bir mədəni mozaika təqdim edir. Petra memarlarının Nabatilərə aid Aramiya yazıları ilə İslamiyyətin ilk dövrlərinə aid ərəb yazıları eyni səthdə yan-yana dayanır. Bu, sığınacağın yalnız antik dövrlərdə deyil, daha yaxın tarixdə də aktiv bir dayanacaq olduğunu sübut edir.

Adətən daş sənəti deyəndə Avropadakı məşhur mağaralar xatırlanır, lakin Sina yarımadasındakı bu yeni kəşflər göstərir ki, Ərəb səhrası dünyanın ən önəmli sənət mərkəzlərindən biridir. Arxeoloqlar işlərini dərindən davam etdirdikcə, qumların altında hələ kəşf edilməyi gözləyən daha çox "daş qəzet”in ortaya çıxması təəccüblü olmayacaq.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:179
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 21 Fevral 2026 11:31 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see360

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see342

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see312

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see310

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see301

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see292

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see281

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see276

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see266

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see254

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see245

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see238

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see233

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see231

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see230

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see229

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see227

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see223

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see213

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see212
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri