Səkkizinci möcüzə Dünyanın ən böyük süni çayı

Səhranın ortasında yerləşən nəhəng mühəndislik layihəsi illərdir diqqət çəkir. Söhbət Sahara Desert ərazisində fəaliyyət göstərən və “səkkizinci möcüzə” adlandırılan Great Man-Made River sistemindən gedir.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, bu iri layihə yeraltı su ehtiyatlarını ölkənin şimal sahillərinə çatdırmaq üçün qurulub.

Boru xətlərinin ümumi uzunluğu 4000 kilometrdən çoxdur və sistem vasitəsilə su səhranın dərinliklərindən Libya ərazisində yerləşən kənd təsərrüfatı sahələrinə ötürülür.

Layihənin əsası hələ 1980-ci illərdə qoyulub və əsas məqsəd quraq torpaqları məhsuldar əkin sahələrinə çevirmək olub. Sistem “fosil su” adlandırılan xüsusi mənbəyə əsaslanır. Bu su ehtiyatları yerin altında təxminən 40 min il əvvəl formalaşıb və bu gün istifadə olunur.

Məlumata görə, sistem sutkada 6,5 milyon kubmetrədək su ötürə bilir ki, bu da minlərlə olimpiya hovuzunu doldurmağa kifayət edir. Layihənin tikintisi 20 ildən çox davam edib və ümumi dəyəri 25 milyard dollardan artıq olub.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, sistemin unikal cəhətlərindən biri onun qismən cazibə qüvvəsi ilə işləməsidir. Bu isə enerji sərfiyyatını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Lakin layihənin gələcəyi su ehtiyatlarının bərpa olunmaması səbəbindən risk altındadır. Mövcud istifadə tempi ilə bu ehtiyatların 60–100 il ərzində tükənə biləcəyi ehtimal olunur.

Bundan əlavə, ölkədə baş verən münaqişələr zamanı sistemin bəzi hissələri zədələnib və onların bərpası hələ də çətin olaraq qalır.

Ekspertlər qeyd edirlər ki, bu cür layihələr bir tərəfdən su qıtlığının aradan qaldırılmasına kömək etsə də, digər tərəfdən təbii resursların tükənməsi riskini də artırır. Bu səbəbdən su ehtiyatlarının qorunması və düzgün idarə olunması məsələsi qlobal səviyyədə daha da aktuallaşır.