Icma.az
close
up
RU
Semptomlar fərqli, risk yüksək: Qadınlarda infarkt niyə nəzərdən qaçır?

Semptomlar fərqli, risk yüksək: Qadınlarda infarkt niyə nəzərdən qaçır?

Qaynarinfo portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Qadınların ürək sağlamlığı üzrə araşdırmalar davam etsə də, bu sahədə kifayət qədər məlumatlılıq hələ formalaşmayıb. Məsələn, çoxları qadınlarda infarktın əlamətlərinin fərqli ola biləcəyini bilmir. Bu məsələ bəzən həkimlərin də diqqətindən qaça bilər. Ürək həkimləri qadınların ürəyinə zərər verə biləcək hallar və ürək sağlamlığını qoruma yollarını izah edir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, ürək xəstəlikləri qadınlarda bütün xərçəng növlərinin cəminə nisbətən daha çox həyat itkisinə səbəb olur. Lakin qadınların çoxu həyatını xərçəngdən, hətta süd vəzisinin xərçəngindən itirəcəyini düşünür. Bu, təəccüblü deyil, çünki qadınların ürək sağlamlığı uzun müddət diqqətdən kənar qalıb və kifayət qədər araşdırılmayıb. Nəticədə həkimlər bəzən qadınlarda yayğın ürək problemlərini diaqnostik etməkdə çətinlik çəkir. 

"New York Times"ın məlumatına görə, tədqiqatçılar bəzi problemlərin səbəbini hələ müəyyən edə bilmədikləri üçün bu xəstəliklərin qarşısını almaq çətinləşir. Eyni zamanda, bir çox xəstə qadınlarda infarktın fərqli əlamətlər göstərə biləcəyini və nələrə diqqət etməli olduqlarını bilmir.

Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq, qadınlar ürək sağlamlığı riskini azaltmaq üçün çox şey edə bilərlər. Bu tövsiyələrin bəzisi ümumi prinsiplərə əsaslanır: qadınlar və kişilər balanslı qidalanmalı, idman etməli, təzyiq, xolesterol və qlükoza səviyyəsini nəzarətdə saxlamalıdır.

Digər faktorlar isə cinsə görə dəyişir. Qadınların ürək sağlamlığı haqqında bilməli olduğu əsas məqamlar bunlardır:

Qadınlarda risk faktorları fərqlidir

Yüksək təzyiq və xolesterol, diabet, siqaret, hərəkətsizlik və ailə tarixi hər kəsin ürək sağlamlığını təsir edən faktorlardır. Lakin qadınlar üçün siyahı bir qədər uzanır. Hamiləlik dövründə preeklampsi və ya gestasiya diabeti yaşayan qadınların gələcəkdə ürək problemləri yaşaması ehtimalı daha yüksəkdir. New York Universitetində ürək sağlamlığı üzrə tədqiqatlar aparan Anais Hausvater qeyd edir: "Xəstələr adətən 20 il əvvəl hamiləlik zamanı preeklampsi keçirdiklərini söyləmək ehtiyacı hiss etmirlər, bir çox həkimlər də bunu soruşmur".

Polikistik yumurtalıq sindromu (PCOS) da ürək xəstəlikləri riskini artıran faktordur. Lupus, revmatoid artrit və autoimmun xəstəliklər qadınlarda daha yayğındır. Xüsusilə 45 yaşından əvvəl menopauza girən qadınlar da nisbətən həssas qrupda yer alır.

Menopauza ürək üçün kritik keçid dövrüdür

Estrogen ürək və damarları qoruduğundan qadınlar adətən kişilərdən təxminən 10 il gec ürək problemləri yaşayır. Buna görə menopauza qadınlar üçün kritik dövrdür. Estrogen azalarkən təzyiq və xolesterol yüksələ bilər, arteriyalar elastikliyini itirir. Con Hopkins Universitetindən həkim Tala Al-Talib deyir: "30 yaşımda xolesterol yaxşı idi. Birdən niyə pis oldu? Hələ də idman edirəm, eyni qidaları yeyirəm".

Belə dəyişikliklər baş verəndə həkiminiz sizə uyğun həll yolları təklif edə bilər. Bu, həyat tərzi dəyişiklikləri, dərman müalicəsi və ya hər ikisi ola bilər.

Menopauza yaşına çatmamış qadınlarda risk aşağıdır, amma sıfır deyil. Təzyiq və xolesterolun təsiri illərlə yığılır, yəni 20–30 yaşlarınızda etdikləriniz gələcəkdə təsir edə bilər.


Qadınlarda infarkt əlamətləri fərqli ola bilər

Qadınlarda infarkt hər zaman döşdə sıxılma və ağrı şəklində müşahidə olunmur. Bu səbəbdən həkimlər və xəstələr bu əlamətləri tez-tez nəzərə almır. Ən yayğın simptom döş ağrısıdır. Lakin qadınların çoxu bunu "basqı” və ya "ağırlıq” kimi təsvir edir. Atria Tibb və Araşdırma İnstitutu tədqiqatçısı Natalie Bello bildirir ki, kişilər ağrını "ağrıyır” kimi, qadınlar isə "basqı və ya ağırlıq” kimi izah edir.

Həmçinin qadınlar infarkt zamanı nəfəs darlığı, başgicəllənmə, ürəkbulanma, çənə və bel ağrısı, soyuq tərləmə və anormal yorğunluq kimi bir neçə simptom yaşaya bilər. Yale Tibb Fakültəsi həkimi Erika Spatz qeyd edir ki, ailə məsuliyyətləri olan qadınlar öz sağlamlıqlarını geri plana atır və ya simptomları başqa səbəblərlə izah etməyə çalışır.

Qadınlarda infarkt səbəbləri də fərqlidir

Kişilərdə infarkt adətən böyük arteriyanın tıxanması nəticəsində baş verir. Qadınlarda isə kiçik damar xəstəlikləri, koronar arter spazmları və doğum sonrası rast gəlinən "spontan koronar arter disseksiyonu” daha yayğındır. Menopauza sonrası isə "qırıq ürək xəstəliyi” (Takotsubo kardiyomiyopati) baş verə bilər.

Qadınlara fərqli testlər tətbiq oluna bilər

Tipik olmayan infarkt standart testlərdə görünməyə bilər. Buna görə təcili tibbi yardımda qadınların simptomları fərqli qiymətləndirilə bilər. Nəticələr normal gələndə belə, daha sonra ürək həkiminə müraciət məsləhətdir. Narula və Spatz bildirir ki, PET, ürək MRT və ya koronar funksional testlər tələb oluna bilər.


Aaşdırma sahələrində ciddi boşluqlar mövcuddur

Qadın sağlamlığı üzrə araşdırmalar genişlənsə də, tibbi tədqiqatlarda cins eqoistliyi hələ də xidmət keyfiyyətinə təsir edir. Narula qadınların dərman, müalicə və tibbi cihazlarla bağlı tədqiqatlarda kifayət qədər təmsil olunmadığını qeyd edir.

Qadınlar çox vaxt təzyiq və xolesterol dərmanlarına gec başlayır. Bəzən həkimlər hamilə qalma ehtimalı olan yaşdakı xəstələrə dərman yazmaqdan çəkinir. Hausvater deyir: "Bunu tez-tez görürəm". Spatz əlavə edir ki, hamiləlik zamanı dərman istifadə oluna bilməz, amma bu, qadının dərmanı ümumiyyətlə istifadə edə bilməyəcəyi demək deyil.

Bəzən qadınlar həkim tərəfindən həyat tərzi və çəki barədə qiymətləndirilməkdən çəkinərək, ürək sağlamlığı məsələsini müzakirə etməkdən imtina edirlər. Natalie Bello bildirir ki, bu məsələdə xəstələri günahlandırmaq yox, onlara kömək yollarını izah etmək vacibdir.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:185
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 30 Yanvar 2026 19:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see313

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see305

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see272

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see253

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see253

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see251

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see236

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see233

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see229

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see210

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see208

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see208

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see207

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see206

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see205

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see202

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see197

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see196

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see186

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri