ŞƏT Azərbaycanın Şərqdə iqtisadi maraqlarının təmin olunması üçün əlverişli platformadır ŞƏRH

Bakı, 2 sentyabr, AZƏRTAC

Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) Çində keçirilən növbəti sammiti həm əhatə dairəsinə, həm də qəbul etdiyi qərarlara görə mühüm tədbirdir. Sammitə 20-dən çox ölkənin liderləri və 10 beynəlxalq təşkilat rəhbəri qatılıb. Son 30 ildə ilk dəfədir ki, Asiya, Yaxın Şərq və Afrikanın bu sayda ölkələri bir araya gəlir. Sammitin siyasi tərəfləri kifayət qədər genişdir. Amma biz onun iqtisadi tərəflərinə toxunmaq istərdik.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində Milli Məclisin deputatı Tahir Mirkişili deyib.

Deputat bildirib ki, ŞƏT üzvlərinin iqtisadi gücü və imkanları kifayət qədər böyükdür: “Təşkilata üzv ölkələrin məcmu ÜDM-i 26 trilyon dollar təşkil edir ki, bu da qlobal ÜDM-in 30 faizi deməkdir. Təşkilat üzvlərinin əhalisi ümumilikdə 3.3 milyard nəfərdir ki, bu da planetin əhalisinin 41 faizidir. Bundan başqa, təşkilat üzvləri dünya karbohidrogen ehtiyatlarının 41 faizinə, elmi patentlərin 30 faizinə və nadir elementlərin ixracının 45 faizinə sahibdirlər”.

Sammitdə mühüm iqtisadi planlar elan edildiyinə diqqət çəkən deputat deyib: “İlk dəfə olaraq ŞƏT İnkişaf Bankının yaradılması bəyənildi. Bu, Beynəlxalq Valyuta Fondu və Dünya Bankına alternativ struktur kimi formalaşacaq.

“Böyük Avrasiya” iqtisadi layihəsinin başlanılması elan edildi. Layihə çərçivəsində infrastruktur, enerji və hərbi sahədə əməkdaşlığın gücləndirilməsi nəzərdə tutulur. Bu layihə 2035-ci ilə qədər 7-9 trilyon dollarlıq iqtisadi effekt yarada biləcək.

Mühüm məsələlərdən biri ilk dəfə olaraq Avrasiya Reytinq Agentliyinin yaradılmasının bəyan edilməsi oldu. Agentlik “Moody’s”, S&P və “Fitch”dən fərqli metodologiya ilə ölkələrin və şirkətlərin kredit qabiliyyətini qiymətləndirəcək.

Göründüyü kimi, bu sahələrdə, uzun illərdən bəri dominant olan Qərb strukturlarına alternativ Şərq strukturları formalaşmaqdadır.

Azərbaycan 2016-cı ildən ŞƏT-in dialoq üzrə tərəfdaşı statusuna malikdir. Keçən dövrdə Azərbaycan ardıcıl olaraq təşkilat üzvləri ilə iqtisadi əməkdaşlığı gücləndirib. Təkcə keçən il Azərbaycanın ŞƏT-ə üzv ölkələrə ixracı 8.3 milyard dollar təşkil edib ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 27 faiz artım deməkdir. Çinlə ticarət həcmi rekord səviyyədə olub - 3.1 milyard dolları keçib.

Eyni zamanda, Azərbaycan Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunun əsas həlqəsidir. Təkcə bu ilin 6 ayında bu marşrut ilə Azərbaycan ərazisindən daşınan yüklərin həcmi 4.2 milyon tonu keçib”.

Deputat vurğulayıb ki, regionda sülhün təmin olunması və Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüslərinin həm Şərqdə, həm də Qərbdə dəstəklənməsi ölkəmiz üçün mühüm geoiqtisadi imkanlar yaradır: “Şərq və Qərb arasında mühüm körpü rolunu oynayan Azərbaycanın Avrasiyanın Şərqini əhatə edən ŞƏT ilə əməkdaşlığının güclənməsi ölkəmizin çoxvektorlu siyasətinə və milli maraqlarına da uyğundur. Nəzərə alsaq ki, ŞƏT-in hazırkı 10 üzvündən 3-ü Türk Dövlətləri Təşkilatının üzvü, 1-i qardaş Pakistan, digərləri isə ölkəmizin sıx iqtisadi partnyorlarıdır – o zaman bu təşkilatı Azərbaycanın Şərqdə iqtisadi maraqlarının təmin olunması üçün əlverişli platforma hesab etmək olar”.