“ŞƏT sammiti dönüş nöqtəsi ola bilər” “Rusiya ilə mümkün təmaslar diqqət mərkəzində olacaq...”

Politoloq Fərhad Məmmədov yaxın günlərdə Çinin Tyançzin şəhərində keçiriləcək Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının (ŞƏT) 25-ci yubiley sammiti ilə bağlı fikirlərini bölüşüb.

O bildirib ki, sammit zamanı həm təşkilat daxilində, həm də iştirakçı ölkələr arasında vacib siyasi və iqtisadi məsələlər müzakirə olunacaq: “Bu dəfəki sammit iqtisadi ölçü baxımından dönüş nöqtəsi ola bilər. Çin uzun müddətdir ki, ŞƏT çərçivəsində iqtisadi və rəqəmsal əməkdaşlığı gücləndirməyə çalışır.

“Hindistan–Pakistan gərginliyi təşkilat üçün real sınaqdır”

Məmmədov hesab edir ki, ŞƏT bu il bir sıra ciddi çağırışlarla üzləşib: “Hindistan və Pakistan arasındakı gərginlik təşkilat üçün real sınağa çevrilib. Sammitdə bu qarşıdurmanın yekun sənədlərə təsir etməsi mümkündür.”

Politoloq həmçinin qeyd edib ki, İran ətrafında formalaşan situasiya da vahid mövqe qəbulunu çətinləşdirir: “İran ŞƏT-in üzvüdür, lakin ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi addımları fonunda Hindistanın fərqli mövqeyi yekdil qərarların qəbuluna imkan vermir.”

Onun sözlərinə görə, Çinlə Hindistan arasında münasibətlərin konstruktiv fazaya keçməsi isə sammitin ümumi ab-havasına müsbət təsir göstərə bilər.

“Azərbaycanın ŞƏT-də iştirakı siyasi və iqtisadi baxımdan zəruridir”

Azərbaycanın təşkilatla münasibətlərinə toxunan Məmmədov qeyd edib ki, Bakı bu gün ŞƏT-də dialoq üzrə tərəfdaş statusundadır və üzvlüklə bağlı niyyətini ortaya qoyub: “Çində keçiriləcək sammit bu baxımdan həlledici ola bilər. Azərbaycanın Asiya siyasəti ŞƏT-lə əməkdaşlıqdan keçməlidir.”

O bildirib ki, təşkilatda Orta Asiya ölkələrinin demək olar ki, hamısı təmsil olunur: “Türkmənistandan başqa bütün Orta Asiya dövlətləri ŞƏT-ə üzvdür. Onlar Azərbaycanın strateji tərəfdaşlarıdır. Prezident İlham Əliyevin bu region üzrə məsləhətləşmələrdə iştirakı da üzvlüyün məntiqi davamı kimi dəyərləndirilə bilər.”

Məmmədov əlavə edib ki, Ermənistan da ŞƏT-ə üzv olmaq niyyətini açıqlayıb: “Azərbaycan və Ermənistan paralel şəkildə bu prosesi aparırlar. Gələcəkdə Gürcüstanın da bu formata cəlb olunması region üçün ümumi baxışın formalaşmasına imkan verərdi.”

Politoloq Azərbaycanın iqtisadi baxımdan da ŞƏT platformasında maraqlı tərəf olduğunu vurğulayıb: “İqtisadi və rəqəmsal sahədə əməkdaşlıq Azərbaycanın gündəliyində olan məsələlərdəndir. Bu, ŞƏT-də dərin inteqrasiyanı zəruri edir.”

“Sammitdə üçtərəfli və ikitərəfli görüşlər maraq doğurur”

Sammit çərçivəsində liderlərin keçirəcəyi ikitərəfli görüşlərə də toxunan Məmmədov qeyd edib: “Azərbaycan–Rusiya, Azərbaycan–Ermənistan və Ermənistan–Rusiya liderləri arasında mümkün təmaslar diqqət mərkəzində olacaq. Hər üç görüş həm ikitərəfli, həm də regional səviyyədə əhəmiyyətlidir.”

Rasim Əliyev
"AzPolitika.info"