Şəxsi məlumatların süni intellektlə toplanması: təhlükə hardan başlayır?

Süni intellektin (Sİ) inkişafı həyatın bir çox sahəsini asanlaşdırsa da, şəxsi məlumatların məxfiliyi məsələsində ciddi suallar doğurur.

BAKU.WS xəbər verir ki, ekspertlər bildirir ki, süni intellekt sistemləri istifadəçilərin icazəsi olmadan belə onların davranışlarını, seçimlərini və hətta emosional reaksiyalarını təhlil edə bilir.

Süni intellekt əsaslı tətbiqlər və platformalar ağıllı mətnlər, səslər, şəkillər və hətta üz mimikaları vasitəsilə şəxsi məlumatları toplayaraq, istifadəçi haqqında geniş məlumat bazası formalaşdırır. Bu sistemlər çox zaman arxa fonda işləyir və istifadəçilər hansı məlumatların hansı məqsədlə toplandığını tam olaraq dərk etmirlər.

Kibertəhlükəsizlik mütəxəssisləri xəbərdarlıq edir ki, bu cür toplanmış məlumatlar reklam hədəfləməsindən tutmuş davranış manipulyasiyasına qədər müxtəlif məqsədlərlə istifadə edilə bilər. Məsələn, bir şəxsin onlayn davranışlarından siyasi baxışları və ya psixoloji vəziyyəti haqqında proqnozlar çıxarmaq artıq texniki cəhətdən mümkündür.

Xüsusilə çevik şəkildə işləyən chatbotlar, səsli köməkçilər və "smart" texnologiyalar vasitəsilə toplanan məlumatların böyük hissəsi istifadəçi tərəfindən şüurlu şəkildə paylaşılmır. Bu isə onları daha həssas və təhlükəli edir.

Avropa İttifaqı və bəzi ölkələr bu sahədə artıq hüquqi addımlar ataraq məlumatların süni intellekt tərəfindən istifadəsini tənzimləyən qanunvericilik hazırlayıb. Azərbaycanda isə bu məsələnin hüquqi aspektləri hələ inkişaf mərhələsindədir.

Mütəxəssislər və hüquqşünaslar vətəndaşları daha diqqətli olmağa və istifadə etdikləri texnologiyaların gizlilik siyasətlərini diqqətlə oxumağa çağırır.