Icma.az
close
up
RU
Sığorta dəyərini kim qiymətləndirir? Palata sədrindən CAVAB

Sığorta dəyərini kim qiymətləndirir? Palata sədrindən CAVAB

Icma.az, Modern.az saytına istinadən bildirir.

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə əsasən, sığorta sahəsində bir neçə müxtəlif peşəkar fəaliyyət istiqamətləri mövcuddur. Bu fəaliyyətlərdən ikisi – müstəqil ekspert və qiymətləndirici xüsusilə əhəmiyyətə malikdir.

Bəs bu iki peşə arasında hansı fərqlər mövcuddur və hansı hallarda onlardan istifadə olunmalıdır?

Mövzu ilə bağlı Modern.az-ın suallarını Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasının sədri Nüsrət İbrahimov cavablayıb.

- Müstəqil ekspert kimdir və nə iş görür?

“Sığorta fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən (maddə 1.1.9-1 və 1.1.9-2), müstəqil ekspert aşağıdakı işləri yerinə yetirə bilər:

- Sığorta risklərinin qiymətləndirilməsi;
- Sığorta hadisəsi nəticəsində dəymiş zərərin müəyyənləşdirilməsi;
- Sığorta hadisəsinin araşdırılması.

Bu fəaliyyəti həm fiziki, həm də hüquqi şəxs yerinə yetirə bilər. Müstəqil ekspertlər əsasən sığorta hadisəsi baş verdikdən sonra prosesə cəlb olunurlar. Eyni zamanda, sığorta müqaviləsi bağlanmazdan əvvəl risklərin müəyyənləşdirilməsi üçün də onların xidmətindən istifadə oluna bilər. Daha dəqiq desək, sığorta müqaviləsi bağlanmazdan əvvəl, yəni sığortalama prosesi başlamazdan əvvəlki mərhələdə, mövcud olan risklərin müəyyənləşdirilməsi, yəni sığortalamaq istənilən obyekt, şəxs, hadisə və ya fəaliyyətlə bağlı təhlükələrin, zərəryetmə ehtimallarının və mümkün risk faktorlarının araşdırılması prosesi həyata keçirilir. Bu risklərin müəyyən olunması üçün xüsusi mütəxəssis və ya təşkilatların xidmətlərindən istifadə oluna bilər.

Qanunun 11.2.6-cı maddəsinə əsasən, sığorta şirkətləri bu sahədə həm öz mütəxəssisləri, həm də müstəqil ekspertlər vasitəsilə yardım göstərə bilərlər.

- Qiymətləndirici kimdir və hansı hallarda müraciət edilir?

“Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında” Qanuna görə (maddə 4.1.8), qiymətləndirici istənilən növ əmlakın bazar dəyərini, riskləri və dəymiş zərəri qiymətləndirmək səlahiyyətinə malikdir.

- Bəs sığorta dəyəri nədir?

Sığorta dəyəri bir əmlakın (mülkiyyətin) sığorta olunarkən (sığortadan əvvəl) onun tam və ya bərpa dəyərinin müəyyən edilməsi nəticəsində formalaşan məbləğdir. Bu dəyər, sığorta hadisəsi (məsələn, yanğın, sel, oğurluq və s.) baş verdikdə əmlak sahibinə ödəniləcək maksimum kompensasiyanın hesablanması üçün əsas götürülür.

Sığorta dəyərinin hesablanması əmlakın bərpa dəyərinə əsaslanır və əmlakın yenisi ilə əvəz olunması və ya əvvəlki vəziyyətə gətirilməsi üçün lazım olan xərcləri özündə əks etdirir. Sığorta dəyəri bazardakı real satış dəyərindən fərqli ola bilər. Dəyərin məqsədi sığortaçının riskini və sığorta olunanın hüququnu balanslaşdırmaqdır.

- Belə olan halda sığorta dəyərini kim qiymətləndirir?

- Azərbaycanda qiymətləndirmə fəaliyyətinin aparılması “Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunu ilə tənzimlənir və sığorta dəyərinin təyini də bu qanun çərçivəsində akkreditə olunmuş qiymətləndiricilər tərəfindən aparıla bilər. Peşəkar qiymətləndirici xüsusilə daşınmaz əmlak, avadanlıq, nəqliyyat vasitələri və digər aktivlər üçün və ya müstəqil qiymətləndirmə təşkilatları obyektiv və neytral dəyər üçün sifariş edilir (xüsusilə hüquqi və kommersiya əhəmiyyətli hallarda).

Bir sözlə, bu fəaliyyət yalnız Qiymətləndiricilər Palatasının üzvü olan qiymətləndiricilər və ya üzv ixtisaslaşmış qiymətləndirmə təşkilatları tərəfindən həyata keçirilə bilər.

Əgər sığorta müqaviləsi bağlanmazdan əvvəl əmlakın bazar və ya sığorta dəyərinin müəyyən olunması tələb olunursa, bu zaman yalnız qiymətləndiricinin rəyi hüquqi baxımdan əsaslı və qəbul edilən hesab olunur. Çünki bu fəaliyyət birbaşa “qiymətləndirmə fəaliyyəti”nin predmeti sayılır.

- Nəticədə hansı hallarda kimə müraciət etməli?

- Sığorta hadisəsindən əvvəl, əmlakın dəyəri müəyyən edilməlidirsə – qiymətləndirici və ya qiymətləndirmə təşkilatına müraciət edilməlidir. Sığorta hadisəsi baş verdikdən sonra zərərin dəyərləndirilməsi və ya risklərin araşdırılması tələb olunursa – bu zaman müstəqil ekspertin xidməti uyğundur. Bu yanaşma həm qanunvericiliyin tələblərinə uyğundur, həm də sığorta prosesində şəffaflığı və ədalətliliyi təmin edir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:223
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 09 May 2025 14:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see337

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see313

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see310

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see284

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see278

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see276

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see272

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see268

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see257

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see253

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see249

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see249

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see219

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see217

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see210

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see202

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see198

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see198

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see193

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri