Icma.az
close
up
RU
Sığorta dəyərini kim qiymətləndirir? Palata sədrindən CAVAB

Sığorta dəyərini kim qiymətləndirir? Palata sədrindən CAVAB

Icma.az, Modern.az saytına istinadən bildirir.

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə əsasən, sığorta sahəsində bir neçə müxtəlif peşəkar fəaliyyət istiqamətləri mövcuddur. Bu fəaliyyətlərdən ikisi – müstəqil ekspert və qiymətləndirici xüsusilə əhəmiyyətə malikdir.

Bəs bu iki peşə arasında hansı fərqlər mövcuddur və hansı hallarda onlardan istifadə olunmalıdır?

Mövzu ilə bağlı Modern.az-ın suallarını Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasının sədri Nüsrət İbrahimov cavablayıb.

- Müstəqil ekspert kimdir və nə iş görür?

“Sığorta fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən (maddə 1.1.9-1 və 1.1.9-2), müstəqil ekspert aşağıdakı işləri yerinə yetirə bilər:

- Sığorta risklərinin qiymətləndirilməsi;
- Sığorta hadisəsi nəticəsində dəymiş zərərin müəyyənləşdirilməsi;
- Sığorta hadisəsinin araşdırılması.

Bu fəaliyyəti həm fiziki, həm də hüquqi şəxs yerinə yetirə bilər. Müstəqil ekspertlər əsasən sığorta hadisəsi baş verdikdən sonra prosesə cəlb olunurlar. Eyni zamanda, sığorta müqaviləsi bağlanmazdan əvvəl risklərin müəyyənləşdirilməsi üçün də onların xidmətindən istifadə oluna bilər. Daha dəqiq desək, sığorta müqaviləsi bağlanmazdan əvvəl, yəni sığortalama prosesi başlamazdan əvvəlki mərhələdə, mövcud olan risklərin müəyyənləşdirilməsi, yəni sığortalamaq istənilən obyekt, şəxs, hadisə və ya fəaliyyətlə bağlı təhlükələrin, zərəryetmə ehtimallarının və mümkün risk faktorlarının araşdırılması prosesi həyata keçirilir. Bu risklərin müəyyən olunması üçün xüsusi mütəxəssis və ya təşkilatların xidmətlərindən istifadə oluna bilər.

Qanunun 11.2.6-cı maddəsinə əsasən, sığorta şirkətləri bu sahədə həm öz mütəxəssisləri, həm də müstəqil ekspertlər vasitəsilə yardım göstərə bilərlər.

- Qiymətləndirici kimdir və hansı hallarda müraciət edilir?

“Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında” Qanuna görə (maddə 4.1.8), qiymətləndirici istənilən növ əmlakın bazar dəyərini, riskləri və dəymiş zərəri qiymətləndirmək səlahiyyətinə malikdir.

- Bəs sığorta dəyəri nədir?

Sığorta dəyəri bir əmlakın (mülkiyyətin) sığorta olunarkən (sığortadan əvvəl) onun tam və ya bərpa dəyərinin müəyyən edilməsi nəticəsində formalaşan məbləğdir. Bu dəyər, sığorta hadisəsi (məsələn, yanğın, sel, oğurluq və s.) baş verdikdə əmlak sahibinə ödəniləcək maksimum kompensasiyanın hesablanması üçün əsas götürülür.

Sığorta dəyərinin hesablanması əmlakın bərpa dəyərinə əsaslanır və əmlakın yenisi ilə əvəz olunması və ya əvvəlki vəziyyətə gətirilməsi üçün lazım olan xərcləri özündə əks etdirir. Sığorta dəyəri bazardakı real satış dəyərindən fərqli ola bilər. Dəyərin məqsədi sığortaçının riskini və sığorta olunanın hüququnu balanslaşdırmaqdır.

- Belə olan halda sığorta dəyərini kim qiymətləndirir?

- Azərbaycanda qiymətləndirmə fəaliyyətinin aparılması “Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunu ilə tənzimlənir və sığorta dəyərinin təyini də bu qanun çərçivəsində akkreditə olunmuş qiymətləndiricilər tərəfindən aparıla bilər. Peşəkar qiymətləndirici xüsusilə daşınmaz əmlak, avadanlıq, nəqliyyat vasitələri və digər aktivlər üçün və ya müstəqil qiymətləndirmə təşkilatları obyektiv və neytral dəyər üçün sifariş edilir (xüsusilə hüquqi və kommersiya əhəmiyyətli hallarda).

Bir sözlə, bu fəaliyyət yalnız Qiymətləndiricilər Palatasının üzvü olan qiymətləndiricilər və ya üzv ixtisaslaşmış qiymətləndirmə təşkilatları tərəfindən həyata keçirilə bilər.

Əgər sığorta müqaviləsi bağlanmazdan əvvəl əmlakın bazar və ya sığorta dəyərinin müəyyən olunması tələb olunursa, bu zaman yalnız qiymətləndiricinin rəyi hüquqi baxımdan əsaslı və qəbul edilən hesab olunur. Çünki bu fəaliyyət birbaşa “qiymətləndirmə fəaliyyəti”nin predmeti sayılır.

- Nəticədə hansı hallarda kimə müraciət etməli?

- Sığorta hadisəsindən əvvəl, əmlakın dəyəri müəyyən edilməlidirsə – qiymətləndirici və ya qiymətləndirmə təşkilatına müraciət edilməlidir. Sığorta hadisəsi baş verdikdən sonra zərərin dəyərləndirilməsi və ya risklərin araşdırılması tələb olunursa – bu zaman müstəqil ekspertin xidməti uyğundur. Bu yanaşma həm qanunvericiliyin tələblərinə uyğundur, həm də sığorta prosesində şəffaflığı və ədalətliliyi təmin edir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:233
embedMənbə:https://modern.az
archiveBu xəbər 09 May 2025 14:47 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see307

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see305

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see305

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see300

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see281

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see281

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see281

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see266

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see262

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see258

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see258

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see253

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see252

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see252

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see246

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see244

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see234

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see230

Qan qrupu immunitetə nə dərəcədə təsir edir?

20 Noyabr 2026 13:53see222

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri