Siracəddin Səyyiddən poetik nümunələr

525.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

Siracəddin Səyyid

Özbəkistanın Xalq şairi

Gecə biçinindən sonra

Yeddi qız dayanıb sahildə çılpaq,

Çimməyə gəliblər gecə həvəslə.

Yeddi aypara tək parıldayaraq

Yeddi oraq düşdü samanın üstə.

Bu gecə yetişib azadlıq anı,

Yeddi dəst paltarı qoruyur qaya.

Səmadan süzülür Ayın işığı,

Yeddi Yer hilalı atılır çaya.

Ətrafa incitək damlalar düşür,

Sərin suda uçur yeddi ağ bədən.

Kişilər lay üstə yuxu bişirir, -

Onlar məst olublar çəmən ətrindən.

Kişilər yuxuya gedib əlbəəl,

Səmada parlayır Samanyolu, bax.

Məndə saman üstə yatardım, di gəl...

O ayı, o çayı olmur unutmaq.

Atlılar

Xatırladım o günü - bir payız gecəsini.

Uşaqdım. Yaşıdlarım çoxdan yatmışdı ancaq.

Evimizdə qonaqlar həmin gecə sübhəcən

Yalnız atlar barədə danışdılar coşaraq.

Onlar ehtiras ilə, həvəslə, coşqu ilə

Atların ünvanına min tərif deyirdilər.

Danışdıqca gözləri alışırdı sevinclə,

Onlarçün hər şey olan atları öyürdülər.

Mən uşaq marağıyla onları dinlədikcə

Çöllərin küləkləri elə bil atlanırdı.

Gözlərimin önündən keçirdi həmin gecə

Ram olmayan ilxının şahə qalxan atları.

Bütün qışı beləcə söhbət edən qonaqlar

Bir səhər köçlərini yığıb çıxdılar yola.

Həyətə qərib sükut çökmüşdü həmin anlar,

Daha eşidilmirdi atların kişnərtisi.

Damların arasından sökülürdü üfüqlər,

Oyanırdı təbiət yatmış bir uşaqtəki.

Uzaq təpələr üstə nərə çəkən traktor

Baharın gəlişindən xəbər verirdi sanki.

Nəvainin ad gunu

Açılacaq taybatay bu gün göyün qübbəsi,

Ürəklərdə sevgidən bir saray ucalacaq.

Dünyanı nurladacaq onun adı, nəfəsi,

Xalq da çevrilib bugün böyük millət olacaq.

Sovqat

Dünyanın yarısı nur və ziyadır,

Yarısı düşüncə, yarısı qovğa.

Qələm gətirmisiz yapon elindən,

Dediniz: bu, sizə məndən bir sovqat.

Gələn müsafirlər, gedən qonaqlar

Sizi özlərinə sayırlar doğma.

Dünyada ən gözəl varlıq dostlardır,

Dostluğun qut olsun, Abdulla ağa.

Yapon oğulları. Yapon qızları

Qonaq gələcəklər bizim ellərə.

Siz qucaq açarsız onlara bu vaxt

Yapon yağışları yağar güllərə.

Cibimizə qoyub biz o qələmi,

Sanki zirvələrə yüksəldik o dəm.

Qərib ellər haqda söhbətlər edib

Sonra çıxıb getdik. Qələmsə həmdəm.

Bəs şairlik nədir? Qüssədi-qəmdi,

Qələm bizlə qalır daim təkbətək.

Biz gecə yatanda hamıdan pünhan

O qələm yaponca ağlasın gərək.

Uşaqlıq

Dostlar, bir şəhərim var idi mənim

Vardı o şəhərin ayı, ulduzu.

Duru səmasında qaldı gözlərim,

Gözlərimdə qaldı nə qədər arzu.

Dostlar, bir şəhərim var idi mənim,

Tozlu küçələri sorğu-sualdı.

O uzaq şəhərin küçələrində

Qayıtmaz bir fəslin qoxusu qaldı.

Dostlar, bir şəhərim var idi mənim,

Onun kiçik, yaşıl çölü-çəməni...

O yaşıl çəməndə ömrün illəri,

Cavanlıq illərim qalıbdır mənim.

Bir vaxt boğulurdam onun çayında,

Kim dartıb çıxardı məni o çaydan?

İndi mənim çayım görən hardadır,

Nişanə qalıbmı yəni o çaydan?

Mənim bir ağacım var idi, dostlar,

Payız yarpaqları ona əl edir.

Bəlkə göz yaşıyla yetişmiş sözlər

Həmin o ağacın meyvələridir?

Uşaqlıq qayıtmadı

Geri axdı, çaylar bir də qayıtdı,

Dağda itən o səs-səda qayıtdı,

Məni gəzən qəfil nida qayıtdı,

Uşaqlığım qayıtmadı. Qayıtmadı.

Hələ biçilməmiş zəmilər söndü,

Yamaclar saralıb samana döndü.

Gedən sürülər də geriyə döndü,

Uşaqlığım qayıtmadı. Qayıtmadı.

Bu küçə, bu həyət, bu ev, bu ocaq

Bir gün titrəyəcək və ağlayacaq:

On il əvvəl itmiş itimiz gəldi,

Uşaqlığım qayıtmadı. Qayıtmadı.

Onu səhradamı qoyub getmişəm?

Yoxsa küləklərə təslim etmişəm?

Hıçqırıb məktubla çağırdımsa da,

Uşaqlığım qayıtmadı. Qayıtmadı.

Qaranquşlar qayıtdı. Dayça at oldu.

Vətənimin dağı-daşı yad oldu,

"Ah" çəkdim, qayıtdı xatirələrim,

Uşaqlığım qayıtmadı. Qayıtmadı...

Dil və millət məqamı

Bu dünyada millət varsa – dövlət yaşar,

Dövlət varsa – bu dünyada millət yaşar.

Dövlətin var – millətin var, bilsən əgər,

Millətin var – dövlətin var, qoru onu.

Babalardan bizə qalmış əmanətsən,

Ana dilim, millətimsən, dövlətimsən.

Daş kitablar təzim etdi Ana Soylara,

Analar öz saçlarını sərdi çaylara,

Ürəyimdə üç minillik dağların var,

Üç minillik dalğaların, bağların var.

Üç minillik qayalartək qüdrətimsən,

Millətimsən, ana dilim, dövlətimsən.

Ağ duayla endim yerə, qalxdım göyə,

Ağ dağlarım bənzəyirdi Kaşgariyə.

Kim dünyaya gəlib ona naxış vurub,

Babalarım sözlə necə dünya qurub.

Dünyalara sənədimsən, sənətimsən,

Ana dilim, tacım, taxtım, dövlətimsən.

Heç bir nəsil özü-özündən bina olmaz,

Öz-özündən Biruni, ya Səna olmaz.

Yer üzünə hikmət əkdin - irfan tapdın,

Sən Fərabi qüdrətiylə elm yapdın,

Cəhalətə üsyan edən dəvətimsən,

Millətimsən, ana dilim, dövlətimsən.

Söz mülkündə sultan olan Əlişirdir,

Əliaçıq Lütfi isə hələ sirdir.

Səmərqəndsən – uluların beşiyisən,

Mənəviyyat dünyasının keşiyi sən.

Bu dünyanı mat eləyən heyrətimsən,

Ana dilim, millətimsən, dövlətimsən.

Babur Mirzə möhtəşəmdir ümman kimi,

Coşub-daşır ümman kimi, tufan kimi,

“Baburnamə”n cəfərnamən oldu sənin,

Hər addımda səbrnamən oldu sənin.

Nəsillərə miras qalmış sətvətimsən,

Millətimsən, ana dilim, dövlətimsən.

Yaddan çıxmaz Qədirilər, ya Çolpanlar,

Haqq yolunda borc verdi neçə canlar.

Ədəbiyyat yaşayırsa, millət yaşar,

Millət varsa, bir əbədi sənət yaşar.

Avlanimsən, Fitrətimsən, qüdrətimsən

Dövlətimsən, ana dilim, millətimsən.

Yeni dövrün ümidisən, haqqındır bu,

Yüz otuz dörd millət üçün taxtındır bu.

Damarımda vuran nəbzim, qanım dilim,

Dünyaya səs salan dilim, canım dilim.

Millətləri birləşdirən millətimsən,

Dövlətimsən, ana dilim, dövlətimsən.

Hər qızına, hər oğluna balam dedim,

Balam dedim, bağrımdakı laləm dedim.

Qurban olum şirin-şəkər dilimə mən,

Doymaq olmaz bir sözündən, bir kəlməndən.

Bu dünyada mərhəmətim, şəfqətimsən,

Dövlətimsən, ana dilim, millətimsən.

Zaman çətin, dövran bir də geri dönməz,

İnsanın ömrü möhnətlidir, gəzər doymaz.

Vətən üçün can qoymasaq vətən olmaz,

Vətən üçün candan keçmək çətin olmaz.

Yeni əzmim, cəsarətim, sürətimsən,

Millətimsən, ana dilim, millətimsən.

Mədh elədim, təriflədim, anıb yazdım,

Gecə-gündüz alovlanıb yanıb yazdım:

Şövkətli el bu dünyada dövlətlidir,

Dövlətli el aləm içrə şövkətlidir.

Sən aləmdə uca şanım, şövkətimsən,

Dövlətimsən, ana dilim, dövlətimsən.

Novruz mahnısı

Fələk bizi bəlalardan qorudu?

Ulduzların şəfəqləri durudu?

Bir tumurcuq dəyişdirər ruhumu,

Aləm köhnə, sağım-solum yenidir.

Tutqun səma yorğun bağrım olubdu,

Toy başladı aləm səslə dolubdur.

İndi yaşıl yarpaqlarım solubdur,

Qələm tutan köhnə əlim yenidir.

Heç Aya da dəyişmərəm üzünü

Vəsf edərəm Qoqan, Surxan qızını.

Gözəllərin zülflərinin nazını

Çəkən yelim, gözəl elim yenidir.

Ey köhnə bağ, çox çəkmisən əziyyət,

Yadımdadır elədiyin vəsiyyət,

Sarı yarpaq, sən də verdin nəsihət,

Güllü bağım, incə gülüm yenidir.

Hər könüldə yeni nəğmə oyansın,

İman, insaf yaxşılıqla boyansın.

Hər beşikdə körpə yatsın-oyansın,

Uzaq olsun bizdən - ölüm yenidir.

Üz tutsanız Hindistana, Çinə siz,

Tanrımıza ümid edin yenə siz,

Qoy bol olsun taxılınız, ruziniz,

Bərəkətli düzüm, çölüm yenidir.

Könlüm sizə lalələrdən söz açsın,

Qalanını yerlər, göylər danışsın.

Nazlı güllər bir-birinə sarışsın,

Düzünü bil, qəlbim, halım yenidir.

Ustad

Həmişə rəng versin şeirlə qəzəl,

Məni zamanımdan ayırma, Tanrı.

Qoy hamı yaşasın, amma ən əvvəl