Şirin və yetişmiş qarpızı seçməyin sadə üsulları

Qarpız yay mövsümünün ən sevilən meyvələrindən biridir. Lakin iri və gözoxşayan görünən hər qarpızın şirin olacağına zəmanət yoxdur.

Lent.az xəbər verir ki, yetişməmiş, sulu və ya həddindən artıq yetişmiş qarpız almaq istəmirsinizsə, bəzi vacib məqamlara diqqət yetirmək kifayətdir.

Qarpız mövsümü nə vaxt başlayır?

Cənub bölgələrində ilk qarpızlar iyul ayında satışa çıxsa da, əksər sortlar avqust ayında tam yetişir. Buna görə də ən şirin və keyfiyyətli yerli qarpızları adətən avqustun ortalarından sentyabrın sonunadək tapmaq mümkündür.

Mayın sonu və ya iyunun əvvəlində satılan qarpızlar isə əsasən istixana məhsulu və ya idxal olur. Onlar mövsümi qarpızlarla müqayisədə həm daha bahalı, həm də dad baxımından zəif ola bilər.

Yetişmiş qarpızı necə tanımaq olar?

Qabığına baxın

Qarpızın qabığı möhkəm olmalı, üzərində dərin cızıq, çat və əzik olmamalıdır. Zolaqlar aydın seçilməli, qabıq isə çox parlaq deyil, daha çox tutqun görünməlidir. Tam yetişmiş qarpızın qabığını dırnaqla cızmaq çətin olur.

Torpaq ləkəsini yoxlayın

Qarpızın torpaqla təmasda olan hissəsində sarımtıl və ya krem rəngli ləkə yaranır. Bu ləkə nə qədər tünd sarıdırsa, meyvənin təbii şəkildə yetişmə ehtimalı da bir o qədər yüksəkdir. Ağ rəngli ləkə isə qarpızın vaxtından əvvəl dərildiyini göstərə bilər.

Saplağa aldanmayın

Bir çoxları qurumuş saplağı əsas göstərici hesab etsə də, bu, həmişə düzgün nəticə vermir. Çünki dərildikdən sonra istənilən qarpızın saplağı zamanla quruyur. Ona görə də saplağı digər əlamətlərlə birlikdə qiymətləndirmək lazımdır. Tam yaşıl və şirəli saplaq isə qarpızın tez dərildiyini göstərə bilər.

Çəkisini qiymətləndirin

Yetişmiş qarpız ölçüsünə görə ağır gəlir. Bu, onun daha şirəli olmasından xəbər verir. Ailələr üçün adətən 5–8 kiloqramlıq qarpızlar daha münasib hesab olunur.

Səsinə qulaq asın

Qarpızı yüngülcə döydükdə zəngvari və titrəşimli səs çıxarmalıdır. Boğuq səs isə bəzən meyvənin həddindən artıq yetişdiyini və ya yumşaldığını göstərə bilər.

"Qız qarpız" daha şirindir?

Bazarlarda tez-tez "qız qarpız daha şirin olur" fikrini eşitmək mümkündür. Bu anlayış qarpızın alt hissəsindəki dairənin formasına əsaslanır. Lakin məqalədə qeyd olunur ki, bunun elmi sübutu yoxdur. Qarpızın şirinliyi daha çox sortundan, yetişmə dərəcəsindən və becərilmə şəraitindən asılıdır.

Yol kənarında satılan qarpızı almaq olarmı?

Mütəxəssislər yol kənarında satılan qarpızları almağı məsləhət görmürlər. Avtomobillərin yaratdığı toz və zərərli hissəciklər qabığın üzərinə çökə bilər. Qarpız kəsilərkən bu çirklər bıçaq vasitəsilə meyvənin içinə keçə bilər. Bundan başqa, belə satış nöqtələrində qarpızlar çox vaxt birbaşa asfalt və ya torpağın üzərində saxlanılır ki, bu da onların daha tez xarab olmasına səbəb olur.

Nitratlı qarpızı necə müəyyən etmək olar?

Nitratın miqdarını xüsusi cihaz olmadan dəqiq müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Ancaq qarpızı kəsdikdən sonra bəzi əlamətlər diqqət çəkə bilər:

Bənövşəyi çalara çalan çox parlaq qırmızı rəng;

İri ağ və ya sarı damarlar;

Boşluqlu və yumşaq quruluş;

Şəkər dənəcikləri görünməyən hamar kəsik;

Qeyri-adi kimyəvi dad.

Bəzi insanlar qarpız tikəsini suya salaraq yoxlamağı tövsiyə etsələr də, bu üsul nitratın olub-olmadığını müəyyən etmir.

Qarpızı necə saxlamaq lazımdır?

Bütöv qarpız sərin və günəş düşməyən yerdə saxlanmalıdır. Kəsilmiş qarpız isə mütləq soyuducuya qoyulmalı, üzəri qida plyonkası ilə örtülməli və ya qapaqlı qabda saxlanmalıdır. Onu iki gündən çox soyuducuda saxlamaq məsləhət görülmür.

Alıcıların ən çox etdiyi səhvlər

Ən böyük qarpızı seçmək, yalnız saplağa baxmaq və ya satıcıdan qarpızı kəsib göstərməsini istəmək düzgün seçim üsulu sayılmır. Zədələnmiş və ya əvvəlcədən kəsilmiş qarpızlar bakteriyaların çoxalması üçün əlverişli mühit yarada bilər.