Icma.az
close
up
RU
Menu

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“Sosial davranış normalarının formalaşması erkən yaşlardan başlayır“ PSİXOLOQ DANIŞDI

“Sosial davranış normalarının formalaşması erkən yaşlardan başlayır“ PSİXOLOQ DANIŞDI

Icma.az, Sia Az saytına istinadən bildirir.

“Etik davranış cəmiyyətin dayanıqlı inkişafını təmin edən əsas sosial dəyərlərdən biridir. Hüquqi normalar insanların davranışını müəyyən çərçivədə tənzimləsə də, ictimai münasibətlərin sağlam şəkildə formalaşmasında etik prinsiplər həlledici rol oynayır”.

Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında psixoloq Aytən Ələkbərova bildirib.
Onun sözlərinə görə, etik pozuntular dedikdə cəmiyyət tərəfindən qəbul olunmuş davranış normalarının, qarşılıqlı hörmət prinsipinin, eləcə də digər insanların hüquq və azadlıqlarının pozulması başa düşülür:

”Belə davranışlar yalnız fərdlər arasında münasibətlərə deyil, bütövlükdə cəmiyyətin sosial kapitalına və etimad mühitinə də mənfi təsir göstərir.

Gündəlik həyatda ən çox rast gəlinən etik pozuntular sırasında növbə qaydasına əməl etməmək, ətraf mühiti çirkləndirmək, tullantıları təyin olunmayan yerlərə atmaq, ictimai məkanlarda yüksək səslə danışaraq ətrafdakı insanların rahatlığını pozmaq, şəxsi məkan sərhədlərinə hörmət etməmək və ictimai əmlaka laqeyd yanaşmaq kimi davranışlar yer alır. İlk baxışdan xırda görünən bu hallar əslində cəmiyyətin ümumi mədəniyyət səviyyəsinin və vətəndaş məsuliyyətinin göstəricilərindən biri hesab olunur.

Sosial davranış normalarının formalaşması erkən yaşlardan başlayır. Ailə, məktəb və sosial mühit insanın etik dəyərlərinin formalaşdığı əsas institutlardır. Məhz bu mühitdə fərd qarşılıqlı hörmət, məsuliyyət, ədalət, empatiya və cəmiyyət qarşısında öhdəlik kimi fundamental dəyərləri mənimsəyir. Aparılan psixoloji və pedaqoji tədqiqatlar göstərir ki, uşaqlıq dövründə mənimsənilən davranış modelləri sonrakı həyat mərhələlərində insanın sosial münasibətlərinə birbaşa təsir göstərir.

Etik davranışın mühüm tətbiq sahələrindən biri də yol hərəkətidir. Sürücülərin piyadalara yol verməməsi, piyadaların isə yol hərəkəti qaydalarını pozaraq təhlükəli vəziyyət yaratması təkcə inzibati məsuliyyət doğurmur, həm də qarşılıqlı hörmət və məsuliyyət prinsiplərinin zəiflədiyini göstərir. Eyni zamanda ictimai nəqliyyatda yaşlı insanlara, hamilə qadınlara, əlilliyi olan şəxslərə və digər həssas qruplara qarşı diqqətsiz münasibət sosial həmrəyliyin zəifləməsinin göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.

Rəqəmsal texnologiyaların və sosial şəbəkələrin sürətli inkişafı etik davranış anlayışına yeni ölçülər qazandırıb. İnsanların razılığı olmadan foto və videolarının çəkilməsi, şəxsi məlumatların paylaşılması, dezinformasiyanın yayılması, böhtan, təhqir və kiberzorakılıq artıq yalnız hüquqi deyil, həm də ciddi etik problemlər kimi qəbul edilir. Bu cür hallar fərdlərin psixoloji sağlamlığına mənfi təsir göstərməklə yanaşı, cəmiyyətdə etimad mühitini zəiflədir və rəqəmsal təhlükəsizlik məsələlərini aktuallaşdırır.

Mütəxəssislərin fikrincə, etik pozuntuların yaranmasına təsir edən amillər çoxşaxəlidir. Empatiya hissinin zəif inkişaf etməsi, emosional intellektin aşağı səviyyədə olması, sosial məsuliyyət hissinin formalaşmaması, ailədaxili tərbiyə problemləri, uzunmüddətli stress, sosial bərabərsizlik və mənəvi dəyərlərin zəifləməsi bu davranışların meydana çıxmasına səbəb olan əsas amillər sırasındadır.

Etik problemlərin həlli yalnız hüquqi mexanizmlərlə mümkün deyil. Bu istiqamətdə kompleks yanaşmaya ehtiyac var. Ailə tərbiyəsinin gücləndirilməsi, məktəblərdə etik və vətəndaşlıq dəyərlərinin sistemli şəkildə tədrisi, media savadlılığının artırılması, rəqəmsal etik davranış qaydalarının təşviqi və ictimai maarifləndirmə tədbirlərinin genişləndirilməsi etik mədəniyyətin formalaşmasına mühüm töhfə verə bilər.

Etik davranış cəmiyyətin inkişaf səviyyəsini müəyyən edən əsas göstəricilərdən biridir. Qarşılıqlı hörmət, məsuliyyət, empatiya və hüquqlara hörmət prinsipləri gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrildikdə, daha sağlam sosial münasibətlər formalaşır, ictimai etimad güclənir və cəmiyyətin davamlı inkişafı üçün əlverişli mühit yaranır” .

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 08 İyul 2026 13:53 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see316

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see313

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see291

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see288

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see271

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see264

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see259

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see258

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see246

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see245

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see239

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see228

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see223

PR süni intellekt axtarış sistemlərindəki təsirini necə ölçməlidir?

19 Noyabr 2026 13:48see218

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see217

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see205

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see198

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see194

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see193

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see192
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri