Icma.az
close
up
RU
Sosial şəbəkələr uşaqların koqnitiv bacarıqlarını azaldır? Alimlərdən açıqlama

Sosial şəbəkələr uşaqların koqnitiv bacarıqlarını azaldır? Alimlərdən açıqlama

Icma.az, Oxu.az saytına istinadən bildirir.

9-13 yaş arası uşaqların sosial şəbəkələrdə keçirdiyi vaxtın artması, yaddaş, lüğət ehtiyatı və oxuma bacarıqları daxil olmaqla koqnitiv bacarıqların pisləşməsi ilə əlaqələndirilir.

Oxu.Az bildirir ki, bu barədə "Medical Xpress" jurnalında məlumat verilib.

ABŞ-nin Tibb Assosiasiyasının jurnalının (JAMA) 6554 yeniyetmənin iştirakı ilə aparılan araşdırması nəticəsində sosial şəbəkələrdə ən çox vaxt keçirən uşaqların daha pis nəticələr göstərdiyi müəyyən olub.

Orta statistik 9-13 yaşlı yeniyetmə gündə təxminən beş yarım saat ekran qarşısında keçirir və bu vaxtın əhəmiyyətli hissəsi sosial şəbəkələrdə keçirilir. Passiv video izləməkdən fərqli olaraq, sosial şəbəkələr daimi qarşılıqlı əlaqə tələb edir: lenti sürüşdürmək, bildirişləri yoxlamaq, digər istifadəçilərlə ünsiyyət qurmaq. Belə hərəkətlər beynin məlumatların emalı və qərar vermə üçün məsul olan hissələrini aktiv şəkildə cəlb edir və sosial şəbəkələrdə olmağı zehni cəhətdən daha yükləyici edir.

Alim komandası 21 tədqiqat mərkəzində uşaqların beyin inkişafını və koqnitiv bacarıqlarını müşahidə edən "Adolescent Brain Cognitive Development" (ABCD) proqramının məlumatlarından istifadə edib. Təhlil üçün 6554 yeniyetmə - 51.1% oğlan və 48.9% qız seçilib. Məlumatlar üç mərhələdə toplanıb: baza səviyyəsi (2016-2018, 9-10 yaş), birinci il (2017-2019) və ikinci il (2018-2020).

Yeniyetmələrin sosial vərdişləri qrup trayektoriya modelləşdirməsi ilə tədqiq edilib, bu da üç kateqoriya istifadəçini müəyyənləşdirməyə imkan verib: əksəriyyət (57.6%) demək olar ki, sosial şəbəkələrdən istifadə etməyib, təxminən üçdə bir (36.6%) tədricən onlayn vaxtını artırıb, 5.8% isə yüksək və artan aktivlik səviyyəsi göstərib.

Koqnitiv bacarıqlar şifahi oxuma, yaddaş, nümunələri müqayisə etmə sürəti və lüğət ehtiyatı testlərini əhatə edən "NIH Toolbox Cognition Battery" vasitəsilə qiymətləndirilib. Nəticələr göstərib ki, sosial şəbəkələrdə yüksək və artan aktivlik göstərən qrupdan olan yeniyetmələr, xüsusilə, dil və yaddaş testlərində daha pis göstəricilər nümayiş etdiriblər.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:193
embedMənbə:https://oxu.az
archiveBu xəbər 22 Oktyabr 2025 04:32 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see367

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see366

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see357

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see355

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see350

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see335

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see334

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see318

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see316

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see314

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see303

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see300

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see294

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see284

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see281

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see269

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see265

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see252

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see215

Sabunçu rayonunda YAP ın yaradılmasının 34 illiyi münasibətilə ağacəkmə aksiyası keçirilib

20 Noyabr 2026 21:11see214
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri