Strateji tərəfdaşlıq və regional təhlükəsizlik kontekstində yeni mərhələ

İlqar İlyasov

Yeni Azərbaycan Partiyası Laçın rayon təşkilatının sədri

Azərbaycan və Ukrayna arasındakı münasibətlər tarixən qarşılıqlı hörmət, etimad və bir-birinin suverenliyinin dəstəklənməsi prinsipləri üzərində qurulub. Prezident Volodimir Zelenskinin aprelin 25-də ölkəmizə reallaşan rəsmi səfəri və Prezident İlham Əliyev ilə keçirdiyi görüşlər bu əlaqələrin dinamikasını yeni müstəviyə daşıyır. Dövlət başçılarının təkbətək və geniş tərkibli görüşlərindən sonra mətbuata verdikləri bəyanatlar hər iki ölkənin gələcək əməkdaşlıq prioritetlərini və beynəlxalq müstəvidəki mövqelərini aydın şəkildə nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi vurğulanan məqamlar həm ikitərəfli iqtisadi-siyasi bağların möhkəmlənməsinə, həm də humanitar yardım və bərpa proseslərində Azərbaycanın fəal roluna işıq tutur.

Prezident İlham Əliyev öz çıxışında ilk növbədə Azərbaycanın Ukraynanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinə olan sarsılmaz dəstəyini bir daha təsdiqlədi. O qeyd etdi ki, beynəlxalq hüququn norma və prinsipləri bütün dövlətlər üçün bərabər tətbiq olunmalıdır və sərhədlərin toxunulmazlığı prinsipi Azərbaycanın xarici siyasətinin ana xəttini təşkil edir. Bu kontekstdə, hər iki ölkənin üzləşdiyi ərazi bütövlüyü məsələləri və münaqişələrin həlli yolları ətrafında aparılan fikir mübadiləsi strateji əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanın öz torpaqlarını işğaldan azad etmək təcrübəsi və hazırda Qarabağda apardığı genişmiqyaslı bərpa işləri Ukrayna üçün də mühüm bir model rolunu oynaya bilər.

Bəyanatın mühüm hissələrindən birini humanitar əməkdaşlıq təşkil edirdi. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Azərbaycan Ukrayna xalqına humanitar dəstəyini davam etdirməkdə qərarlıdır. Bura təkcə ərzaq və dərman yardımları deyil, həm də Ukraynanın müharibədən zərər çəkmiş infrastrukturunun, xüsusilə məktəblərin, xəstəxanaların və enerji obyektlərinin bərpası daxildir. İrpin şəhərindəki akademik Zərifə Əliyeva adına 12 nömrəli məktəbin əsaslı təmiri buna əyani sübutdur. Dövlət başçısı bildirdi ki, Azərbaycan gələcəkdə də Ukraynanın müxtəlif bölgələrində yenidənqurma layihələrində iştirak etməyə hazırdır və bu, iki xalq arasındakı dostluğun rəmzidir.

İqtisadi və energetika sahəsindəki əlaqələr bəyanatda geniş yer alıb. Azərbaycan Ukraynanın enerji təhlükəsizliyində mühüm tərəfdaşdır. Xüsusilə "SOCAR"ın Ukraynadakı fəaliyyəti, yanacaqdoldurma məntəqələri şəbəkəsi vasitəsilə göstərilən xidmətlər və böhran anlarında yanacaq təminatı məsələləri müzakirələrin əsas mövzularından olmuşdur. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, ticarət dövriyyəsinin artırılması üçün böyük potensial mövcuddur və hökumətlərarası komissiyanın işi bu istiqamətdə sürətləndirilməlidir. Nəqliyyat və logistika sahəsində isə Orta Dəhliz layihəsi çərçivəsində Ukraynanın Azərbaycan vasitəsilə Mərkəzi Asiya və Çin bazarlarına çıxışı, habelə Azərbaycanın Avropa istiqamətində tranzit imkanlarının genişləndirilməsi hər iki tərəf üçün iqtisadi dividendlər vəd edir.

Siyasi müstəvidə Azərbaycanın balanslı və müstəqil xarici siyasəti Prezidentin bəyanatında öz əksini tapdı. Azərbaycan həm Ukrayna ilə strateji tərəfdaşlığını qoruyub saxlayır, həm də regionda sülhün və sabitliyin tərəfdarı kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyev bildirdi ki, regionda davamlı sülhün bərqərar olması üçün bütün tərəflərin beynəlxalq hüquqa hörmətlə yanaşması mütləqdir. Eyni zamanda, Ukrayna ilə Azərbaycan arasında beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində — BMT, ATƏT və digər platformalarda qarşılıqlı dəstəyin davam etdirilməsi razılaşdırılıb.

Prezidentlərin mətbuata bəyanatı həm də bir rəmzi məna daşıyır. Bu səfər göstərdi ki, Azərbaycan və Ukrayna çətin şəraitlərdə bir-birinin yanında olan, sınaqlardan keçmiş dostlardır. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Azərbaycanın bu siyasəti heç bir kənar təsirdən asılı olmayaraq, ölkənin milli maraqlarına və ədalət prinsipinə söykənir. Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, bu bəyanat iki ölkə arasındakı münasibətlərin təkcə bu günü deyil, həm də gələcək inkişaf trayektoriyasını müəyyən edən mühüm bir sənəd və mesaj xarakteri daşıyır. Ukrayna Prezidentinin Bakıya səfəri və Prezident İlham Əliyevin verdiyi bəyanatlar regionda yeni əməkdaşlıq formatlarının və daha sıx inteqrasiyanın anonsu hesab edilə bilər.