Süni intellekt həyatımıza necə təsir edir? ARAŞDIRMA

İnternetdə etdiyimiz axtarışlardan tutmuş telefonlarımızda danışan köməkçilərə qədər süni intellekt həyatımızın hər yerindədir.

Amma görünür bu “ağıllı texnologiyalar” sadəcə həyatımızı asanlaşdırmaqla kifayətlənmir, həm də dünyanın enerji balansını ciddi şəkildə dəyişməyə başlayıb.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, Niderlandın Vrije Universitetindən araşdırmaçı Aleks de Friz-Qao-nun hesablamalarına görə, süni intellekt 2025-ci ilin sonuna qədər "Bitcoin" mədənçiliyini geridə qoyaraq dünyanın ən çox elektrik sərf edən texnoloji sahəsinə çevriləcək.

Qeyd edək ki, "Bitcoin"-nin qazılması (yəni şifrəli rəqəmsal pulun yaradılması) üçün nəhəng serverlər  milyonlarla kilovat elektrik "udur”. İndi isə bu rolu süni intellekt modelləri üzərinə götürür.Alim deyir ki, süni intellekt hazırda məlumat mərkəzlərində sərf olunan elektrik enerjisinin 20 faizini təkbaşına sərf edir.2025-ci ildə isə bu rəqəm Böyük Britaniyanın (təxminən 23 giqavat) enerji sərfiyyatına yaxınlaşa bilər.

Texnologiya nəhəngləri “Google”, “Microsoft”, “OpenAI” və digərləri  süni intellekt modellərinin enerji sərfiyyatını ictimaiyyətə açıqlamır. Yəni nə qədər enerji getdiyini tam bilmək çətindir. Amma məlum olan budur ki, hər “salam, ChatGPT” deyəndə, bu cavabı sizə vermək üçün işə düşən serverlər bir lampa kimi yanır və bu “yanma” say çoxaldıqca xeyli enerji aparır.

Aleks de Friz bu proqnozlara “üçbucaqlaşdırma” adlı metodla gəlib. Yəni o, həm avadanlıq istehsalını, həm enerji ehtiyacını, həm də süni intellekt modellərinin istifadə intensivliyini müqayisə edərək bu  nəticəyə gəlib. Bu artım xüsusilə ABŞ-də özünü göstərir. Orada yeni nəsil süni intellektlər üçün məlumat mərkəzləri (yəni nəhəng server otaqları) tikilir. Bu mərkəzlər böyük elektrik tələb etdiyi üçün artıq bəzi ştatlarda enerji böhranları barədə xəbərdarlıqlar edilir. Bu hal bir neçə il əvvəl “Bitcoin” mədənçiliyinin yaratdığı narahatlığı yada salır. Bir müddət öncə deyirdilər ki, bu sistemlər ətraf mühitə və enerjiyə ciddi təsir edir. İndi isə həmin vəziyyət geniş miqyasda süni intellekt sahəsində yaşanır.

Səbinə Uğur
"Cebheinfo.az"