Icma.az
close
up
RU
“Süni intellektdə şüur yarana bilər“ Alimlər yeni model təqdim edib

“Süni intellektdə şüur yarana bilər“ Alimlər yeni model təqdim edib

Moderator.az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

"Alimlər hesab edir ki, yaxın 10-15 ildə süni intellekt şüura yaxın səviyyəyə çata bilər..."

Alimlər süni intellektin gələcək inkişafı ilə bağlı diqqətçəkən model təqdim ediblər.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "Cognitive Processes" jurnalında dərc olunan araşdırmada deyilir. Məlumatı "Popular Mechanics" nəşri yayıb.

Yeni model və əsas yanaşma

Məlumatda deyilir ki, araşdırma Kluj-Napoka Texniki Universitetinin mühəndisi Marius Bodea tərəfindən hazırlanıb. Tədqiqatda "Consciousness Score" adlı şkala irəli sürülür ki, bu da şüur səviyyəsini yalnız insanlar və heyvanlar üçün deyil, süni sistemlər üçün də qiymətləndirməyə imkan verir.

Model müxtəlif meyarları - intellekt, məlumat emalı, sensor qavrayış, paralel hesablama və metakoqnitiv proseslər, yəni sistemin öz düşünmə prosesini analiz etmə qabiliyyətini əhatə edir. Məqsəd bioloji və süni sistemlər üçün universal yanaşma yaratmaqdır.

İndiki səviyyə və "protoşüur" əlamətləri

Şkalaya görə, yetkin insanın şüur səviyyəsi təxminən 500-800 bal aralığında qiymətləndirilir, uşaqlarda isə bu göstərici daha aşağıdır. Ən aşağı səviyyələr sadə orqanizmlərə, ən yüksək göstəricilər isə insan imkanlarını aşan hipotetik superintellektə aiddir.

Müasir süni intellekt sistemləri, o cümlədən böyük dil modelləri hələlik 100 bal həddindən aşağıda qalır. Lakin alimlər qeyd edir ki, bu sistemlər artıq ilkin "protoşüur" əlamətləri nümayiş etdirir. Onlar böyük həcmdə məlumatı emal edə bilir, yeni tapşırıqlara uyğunlaşır və müəyyən dərəcədə məntiqi düşünməni təqlid edir.

Gələcək proqnozlar və mümkün təsirlər

Tədqiqatçılar hesab edir ki, xüsusilə neyromorf hesablama - insan beyninin iş prinsipini təqlid edən texnologiyalar bu sahədə irəliləyişi sürətləndirə bilər. Onların qiymətləndirməsinə görə, yaxın 10-15 il ərzində süni intellekt daha yüksək səviyyəyə çataraq şüur elementlərinin olub-olmaması ilə bağlı ciddi elmi müzakirələrə səbəb ola bilər.

Bununla belə, bu proqnozlar hələ qeyri-müəyyəndir və texnoloji inkişafın sürətindən, eləcə də şüurun özünün necə başa düşülməsindən asılıdır. Ekspertlər vurğulayır ki, şüur əlamətləri olan süni intellektin yaranması yalnız texnologiyanı deyil, həm də etik, fəlsəfi və sosial məsələləri dəyişə bilər. Belə sistemlərin hüquqları, məsuliyyəti və cəmiyyətdəki rolu gələcəkdə əsas müzakirə mövzularından birinə çevrilə bilər.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:170
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 04 May 2026 22:52 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see349

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see289

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see287

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see286

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see278

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see271

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see264

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see262

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see259

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see248

YAP Nizami rayon təşkilatının növbəti yeni ərazi partiya təşkilatı təsis edilib

20 Noyabr 2026 20:43see244

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see244

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see242

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see242

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see240

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see230

“Xəstələr bilmir hara getsin, hara qaçsın” Onkoloji müalicə ilə bağlı ÇAĞIRIŞ

20 Noyabr 2026 17:30see229

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see224

Ağdamda yaradıcı master klas təşkil olundu FOTO

20 Noyabr 2026 21:05see218

Cennifer Lopesdən ETİRAF: “Altı ay dayanmadan ağladım”

20 Noyabr 2026 19:20see215
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri