Süni intellekti dost bilmək təhlükəlidir?

Son zamanlar süni intellektlə, xüsusilə də “ChatGPT” ilə insanlar arasında yaranan yaxın münasibətlər diqqət çəkir. Bəzi insanlar sosial həyatdan uzaqlaşıb, saatlarla süni intellektlə söhbət etməyə üstünlük verirlər. Hətta amerikalı bir qadın “ChatGPT”yə aşiq olub və buna görə 20 illik ərindən ayrılıb. Artıq insanlar ətrafındakıların onları anlamadığını, süni intellektin dinləyici və məsləhətçi kimi daha etibarlı olduğunu düşünür. Bəs bu cür davranışlar nədən xəbər verir – depressiya, emosional boşluq, yoxsa daha dərin psixoloji problemlər?

Psixoloq Gülnar Orucova Metbuat.az-a açıqlamasında insanın ömrünün istənilən yaş dövründə - istər körpəlik, istər yeniyetməlik, istər orta yaş, istərsə də ahıl yaş dövründə sevgiyə, diqqətə və qayğıya ehtiyacı olduğunu deyib.

Onun sözlərinə görə, insan bunu yaxınlarından, ailəsindən görmədikdə onu fərqli yerlərdə axtarmağa çalışır:

“Bu gün bir çox insan süni intellekt əsaslı çatlara müraciət edir. Əslində, bu çatların müəyyən üstünlükləri var. Məsələn, istədiyin zaman hər hansı bir narahatlığını yaza bilirsən və sənə yaxşı bir məsləhət verilə bilər, yaxud hansı həkimə müraciət etməli olduğunu deyə bilirlər. Bu baxımdan faydalı ola bilir. Amma burada bir məsələ də var ki, bəziləri bu çatları psixoloq kimi görməyə başlayır və ona bu yöndə suallar verir. Hətta bəzi istifadəçilər süni intellekti artıq bir insan kimi qəbul edir. Bu isə tənhalıqdan, sevgisizlikdən və həyatdakı boşluqlardan qaynaqlanır. Yaxınlarından görmədikləri sevgi və diqqəti süni intellektdə axtarırlar”.

G.Orucova süni intellektə bağlanmağın sevgisizliyin əlaməti ola biləcəyini söyləyib. Süni intellekt davamlı olaraq insanlara psixoloji dəstək xarakterli sözlər söylədikcə, onlar real həyatda ünsiyyət qurmaqda, dost tapmaqda çətinlik çəkə bilərlər.

Psixoloq qeyd edib ki, son dövrlərdə yeniyetmələr arasında süni intellektdən istifadə artıb:

“Onlar daha çox dərslərlə bağlı tapşırıqları həll etdirmək üçün müraciət edirlər. Bu isə gələcəkdə onların düşünmə qabiliyyətinin və intellektual inkişafının zəifləməsinə səbəb ola bilər. Əgər onlar sadəcə cavabları almağa yönəlirlərsə, bu, onların savadsız yetişməsinə gətirib çıxara bilər. Əgər gənclər və yeniyetmələr bu texnologiyalara həddindən artıq bağlanarsa, bu, savadsızlığa və real həyat bacarıqlarının zəifləməsinə səbəb ola bilər”.