Icma.az
close
up
RU
Menu

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

Süni zəka və insan düşüncəsi arasında oxşarlıqlar hansıdır? Çinli alimdən CAVAB

Süni zəka və insan düşüncəsi arasında oxşarlıqlar hansıdır? Çinli alimdən CAVAB

Lent az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Süni zəkanın insan kimi düşünə bilmə qabiliyyəti ilə bağlı bir-birinə zidd fikirlər mövcuddur.

Lent.az xəbər verir ki, bu fikirlərdən birini dəstəkləyəcək təkzibedilməz sübutları tapmaq qalır və bu sahədə çinli alimlər irəliləyiş əldə ediblər. Onlar Nature Machine Intelligence jurnalında bir məqalə dərc ediblər. Bu məqalə ilk dəfə olaraq sübutlarla süni zəkanın düşüncə tərzinin insan düşüncəsi ilə əsaslı oxşarlığını əsaslandırıb. Məqalədə deyilir: 'İnsanların təbii obyektləri necə konseptuallaşdırması və kateqoriyalara ayırması onların qavrama və idrak bacarıqları barədə mühüm məlumat verir. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, böyük dil modellərinin (LLM) meydana çıxması ilə əsas bir sual yaranır: Bu modellər linqvistik və multimodal məlumatlara əsaslanaraq obyektlər haqqında insanabənzər təsəvvürlər formalaşdıra bilirlərmi?”. Tədqiqat Çin Elmlər Akademiyası (CAS) və Cənub Çin Texnologiya Universitetinin (South China University of Technology) alimləri tərəfindən aparılıb.

Onlar ChatGPT-3.5 və Gemini Pro Vision 1.0 adlı böyük dil modellərindən istifadə ediblər. Birinci model yalnız mətnlə işləyirdi, ikinci isə həmçinin şəkillərlə - yəni multimodal məlumatlarla - işləmə qabiliyyətinə malik idi. Tədqiqat zamanı alimlər psixiatriyada pasientlərin idrak funksiyalarını qiymətləndirmək üçün istifadə olunan klassik davranış modellərinə əsaslanıblar. Xüsusilə, “üçlü qiymətləndirmə” metodu tətbiq olunub - burada iştirakçı 3 obyekt arasından ikisinə uyğun olmayanı seçib çıxarmalıdır. Təcrübə zamanı insanlar neyrovizualizasiya - məsələn, MRT və oxşar üsullarla - müayinədən keçiriliblər ki, tapşırıqları yerinə yetirərkən beynin hansı hissələrində və necə düşüncə ilə bağlı neyron nümunələri formalaşır. Eyni tapşırıqlar böyük dil modellərinə də verilib və onların məlumatları necə “təsnif etdikləri” və hansı prinsiplərlə emal etdikləri öyrənilib.

Bu yolla insan beyni ilə süni zəka modellərinin düşüncə mexanizmləri arasında müqayisə aparılıb. Ümumilikdə insanlar və böyük dil modelləri alimlər tərəfindən onlara təqdim olunmuş təbii obyektləri öyrənərək onlara 10-larla fərqli parametr üzrə təsnifat veriblər və bu obyektləri - ya zehində, ya da təlim bazasında - dünyagörüşünə uyğun şəkildə sıralayıblar. Tədqiqat zamanı alimlər real dünyada mövcud olan heyvanlar, bitkilər, qida məhsulları, mebellər, geyim əşyaları və nəqliyyat vasitələri kimi 1854 obyekt üzrə ümumilikdə 4.7 milyon üçlü qiymətləndirmə məlumatı toplayıblar. Bu araşdırma nəticəsində müəyyən olunub ki, insanlar və süni zəka sistemləri tərəfindən obyektlərin idraki baxımdan qavranılması arasında əsaslı oxşarlıqları müəyyənləşdirmək üçün 66 əsas parametrdən istifadə etmək mümkündür. Alimlərin seçdikləri bu parametrlər sadəcə “bu obyekt qida məhsuludur” və ya “bu geyim əşyasıdır” kimi sadə kateqoriyalarla məhdudlaşmırdı.

Tədqiqat zamanı obyektin teksturası, temperaturu, yerləşdiyi mühit, həmçinin uşaqlar və böyüklər tərəfindən necə qavranıldığı kimi amillər də nəzərə alınıb. Məlum olub ki, əsas səviyyədə süni zəka obyektlər barədə məlumatları insan beyninin müvafiq sahələrində baş verənə bənzər şəkildə sıralayır. Bu zaman mətn əsaslı model multimodal modelə nisbətən daha “insanabənzər” davranış nümayiş etdirib. Lakin hər iki model insan düşüncəsi ilə tam eynilik təşkil etməsə də, obyektlərin təhlili və təsnifatı baxımından əsasən oxşar bir sxem nümayiş etdirib. Alimlər yekun olaraq bildirirlər ki, süni zəka ilə insan arasında düşünüldüyündən daha çox ortaq cəhət mövcuddur. Bu yeni tədqiqat süni zəkanın hansı məntiqə əsaslandığını daha dəqiq anlamağa kömək edəcək və nəticədə bu texnologiyanın daha da təkmilləşdirilməsinə imkan yaradacaq.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:211
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 19 İyun 2025 13:12 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see352

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see333

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see313

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see307

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see305

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see297

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see288

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see272

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see272

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see257

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see251

Elxan Səmədov: Xankəndi azarkeşlərinin komandalarını öz şəhərlərində dəstəkləməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır

20 Noyabr 2026 00:06see242

“Eyni tempdə davam edirik” Rui Jorje

20 Noyabr 2026 21:10see233

Azərişıq ASC elektroenergetika sektorunda əldə olunan nailiyyətləri beynəlxalq enerji forumunda təqdim edib

19 Noyabr 2026 17:30see229

DİN və Baş Prokurorluq 2 noyabr mitinqinin təşkilatçılarına xəbərdarlıq edib

20 Noyabr 2026 06:10see228

Anthropic in səhmləri Nasdaq da ticarətin ilk günündə 17 % artıb

20 Noyabr 2026 07:19see226

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see222

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see217

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see214

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see210
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri