Sürətli oxumağın sirləri: beyni necə daha effektiv istifadə etmək olar?

Son illərdə sürətli oxumaq bacarığı həm tələbələr, həm də peşəkarlar arasında böyük maraq doğurur. Bəs sürətli oxumağın sirri nədir?

Redaktor.az xəbər verir ki, sürətli oxumaq mətnləri adi sürətdən daha sürətli anlama və mənimsəmə bacarığıdır. Normalda insanlar dəqiqədə 200–300 söz oxuyur, amma sürətli oxuyanlar bu rəqəmi 600–1000 sözə qədər çatdıra bilir.

Alimlər bildirirlər ki, sürətli oxumağın əsas sirri beynin informasiyanı emal etmə sürətini artırmaqdır. Oxuyarkən gözlər mətn üzərində cüzi hərəkətlərlə, nöqtələr arasında az səyahət edir və beləliklə, vaxt itirilməz. Beynin sağ və sol yarımkürələri arasında koordinasiya yüksəldilir, bu da məlumatın daha sürətli qavranmasına səbəb olur.

Skimming və scanning- Mətnin əsas məzmununu tez tapmaq üçün istifadə olunur. Skimmingdə tez-tez cümlələrin başlanğıc və sonlarına diqqət edilir, scanningdə isə müəyyən açar sözlər axtarılır.

Gözün hərəkətini məhdudlaşdırmaq- Gözlər bir sətirdə daha az sözə baxır və eyni anda çox söz qəbul etməyə çalışır.

Subvokalizasiyanın azaldılması- Oxuyarkən içdən səsləndirməni (subvokalizasiya) azaltmaq sürəti artırır.

Məqsəd qoymaq- Oxumağa başlamazdan əvvəl məqsədi müəyyənləşdirmək və lazımsız məlumatları ayırmaq vacibdir.

Müasir texnologiyalar sürətli oxumağı öyrənməkdə kömək edir. Mobil tətbiqlər və proqramlar oxuma sürətini ölçür, inkişaf üçün məşqlər təklif edir.

Sürətli oxumağın faydaları: Zamanın qənaəti, məlumatı daha tez mənimsəmək, konsentrasiyanın artırılması, akademik və peşəkar uğurların yüksəlməsi.

2019-cu ildə aparılan bir araşdırmada sürətli oxuma texnikalarının müntəzəm tətbiq olunmasının yaddaş və anlama qabiliyyətini yaxşılaşdırdığı aşkar edilib. Amma alimlər bildirirlər ki, sürət anlama zərərinə olmamalıdır — əsas məqsəd balanslı oxumaqdır.

Nuriyyə NATİQQIZI