Icma.az
close
up
RU
Suriya ABŞ razılaşması: Regionda “dirəniş oxu” qırılır

Suriya ABŞ razılaşması: Regionda “dirəniş oxu” qırılır

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumat verir.

Suriya lideri Əhməd Əl Şaraanın Vaşinqtona səfəri Yaxın Şərq siyasətində uzun illərdən sonra ən ciddi hərəkətlilik yaradan hadisələrdən biri kimi dəyərləndirilir. Səfərin nəticəsi olaraq əldə olunan razılaşmalar təkcə ABŞ–Suriya münasibətlərinin normallaşmasına xidmət etmir, həm də bölgənin geosiyasi düzənini yenidən formalaşdıracaq gücdədir.

Bu görüşdə əldə olunan ən mühüm razılaşmalardan biri ABŞ-nin uzun illər Bəşər Əsəd dövründən qalma ağır sanksiyaları aradan qaldırmasıdır. Vaxtilə Suriyanın iqtisadiyyatını iflic edən bu sanksiyalar enerji ixracından tutmuş bank-maliyyə əməliyyatlarına qədər hər sahəyə təsir göstərirdi. Onların ləğvi Suriyanın beynəlxalq iqtisadi sistemə qayıdışını və ölkənin iqtisadi nəfəs almasını təmin edir.

Sanksiyaların aradan qaldırılması Suriyanın iqtisadi-siyasi xəritəsində ciddi dəyişikliklərə yol açacaq. Enerji sektoru uzun illər blokada altında qaldığından Suriya neft və qaz ixracı edə bilmirdi. İndi ABŞ-nin açdığı bu qapı Suriyanın enerji bazarına yenidən çıxmasına, fəaliyyətini bərpa etməsinə, investisiyaların ölkəyə qayıtmasına şərait yaradır. Bu, həm iqtisadi sabitlik, həm də müharibədən sonrakı bərpa mərhələsi üçün yeni imkanlar deməkdir.

Bu razılaşmaların Suriya üçün yaratdığı digər böyük üstünlük İsrail tərəfindən işğal olunan Colan Təpələri məsələsində Vaşinqtonun ilk dəfə olaraq Dəməşqə daha yaxın mövqe nümayiş etdirməsidir. Colan və ətrafındakı su ehtiyatları hazırda İsrailin nəzarətindədir və Suriya üçün həm strateji, həm də iqtisadi dəyərə malikdir. Əhməd Əl Şaraa görüşdən qayıtdıqdan sonra verdiyi bəyanatda - “Vaşinqton artıq Suriyanı dəstəkləyir və buna görə də İsrail masaya oturmalıdır” - sözləri ilə ABŞ dəstəyinin real siyasi təminata çevrildiyini göstərdi. Bu açıqlama həm regionda güc balansının dəyişdiyini, həm də Suriya diplomatiyasının yeni mərhələyə keçdiyini nümayiş etdirir.

Enerji bazarına çıxışın açılması həm də ABŞ üçün əhəmiyyətlidir. Vaşinqton Yaxın Şərq enerji bazarlarında təsirini genişləndirmək və regiondakı enerji logistikası üzərində nəzarəti artırmaq xəttini güdür. Suriya üzərindən açılan bu kanal ABŞ-yə həm yeni strateji mövqelər, həm də İranın enerji gücünün balanslaşdırılması üçün əlavə vasitələr təqdim edir. Bundan başqa, Suriya enerji sektoruna daxil olan investisiyalar Vaşinqtonun istədiyi siyasi xəttin möhkəmlənməsini təmin edir.

ABŞ-nin bu razılaşmadan əldə etdiyi ən böyük geosiyasi üstünlüklərdən biri İranın bölgədəki təsirini zəiflətməkdir. Suriya uzun illər Tehranın ən yaxın müttəfiqlərindən biri, “dirəniş oxunun” əsas halqası kimi çıxış edib. ABŞ üçün Suriya ilə əməkdaşlıq bu oxun qırılması, İranın İraq, Livan və Suriya üzərində qurduğu hərbi-siyasi təsirin daraldılması baxımından vacibdir. Vaşinqton beləliklə, həm İranın sərhəd yaxınlığında strateji mövqe əldə edir, həm də Tehranın bölgədəki proksi şəbəkəsini zəiflətmək üçün yeni imkan əldə edir.

Bu proses fonunda bölgədə zəifləyən əsas aktorlardan biri isə Rusiyadır. Rusiyanın Suriyada hərbi bazalarının olması Moskvanın Aralıq dənizindəki strateji varlığının təməlidir. ABŞ-Suriya yaxınlaşması, xüsusilə də Tramp administrasiyasının Şaraa ilə əməkdaşlığa önəm verməsi Kremlin bölgədəki təsir mexanizmini ciddi şəkildə sarsıdır. Moskva Suriyada həm siyasi təsirini, həm də hərbi mövqelərini itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalır. Bu isə Ukrayna müharibəsi fonunda Rusiyanın təzyiq altında olan resurslarını daha da çətin vəziyyətə salır.

Əhməd Əl Şaraanın Vaşinqtondan qayıtdıqdan sonra İsrailə ünvanladığı mesaj həm də bölgədə yeni diplomatik mərhələnin başlandığını göstərir. O bildirir ki, artıq ABŞ Suriyanın yanındadır və bu səbəbdən İsrail danışıqlara məcburdur. Bu sözlər Suriya-İsrail münasibatlərində tarixi dönüş nöqtəsinin yaxınlaşdığına işarə edir. Suriya ilk dəfə olaraq öz mövqeyini tək güc kimi deyil, ABŞ kimi böyük gücün dəstəyi ilə səsləndirir və bu, regionda yeni siyasi arxitekturanın formalaşmasına yol açır.

Nəticə olaraq, Əhməd Əl Şaraanın Vaşinqton səfəri həm Suriyanın iqtisadi dirçəlişi, həm də bölgədəki siyasi nizamın yenidən qurulması baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu anlaşma Yaxın Şərqdə yeni güc balansı yaradır, İran və Rusiyanın təsirini zəiflədir, İsraili isə diplomatik danışıqlara açıq olmağa məcbur edir. ABŞ-Suriya yaxınlaşmasının nəticələri növbəti aylarda regionda ciddi siyasi proseslərə yol açacaq.

Züriyə Qarayeva

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:186
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 13 Noyabr 2025 15:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see339

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see326

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see311

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see305

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see282

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see269

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see264

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see246

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see236

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see227

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see227

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see224

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see216

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see211

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see211

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see209

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see208

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see201

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see186

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri