Icma.az
close
up
RU
Suriya ABŞ razılaşması: Regionda “dirəniş oxu” qırılır

Suriya ABŞ razılaşması: Regionda “dirəniş oxu” qırılır

Icma.az, Bakivaxti portalına istinadən məlumat verir.

Suriya lideri Əhməd Əl Şaraanın Vaşinqtona səfəri Yaxın Şərq siyasətində uzun illərdən sonra ən ciddi hərəkətlilik yaradan hadisələrdən biri kimi dəyərləndirilir. Səfərin nəticəsi olaraq əldə olunan razılaşmalar təkcə ABŞ–Suriya münasibətlərinin normallaşmasına xidmət etmir, həm də bölgənin geosiyasi düzənini yenidən formalaşdıracaq gücdədir.

Bu görüşdə əldə olunan ən mühüm razılaşmalardan biri ABŞ-nin uzun illər Bəşər Əsəd dövründən qalma ağır sanksiyaları aradan qaldırmasıdır. Vaxtilə Suriyanın iqtisadiyyatını iflic edən bu sanksiyalar enerji ixracından tutmuş bank-maliyyə əməliyyatlarına qədər hər sahəyə təsir göstərirdi. Onların ləğvi Suriyanın beynəlxalq iqtisadi sistemə qayıdışını və ölkənin iqtisadi nəfəs almasını təmin edir.

Sanksiyaların aradan qaldırılması Suriyanın iqtisadi-siyasi xəritəsində ciddi dəyişikliklərə yol açacaq. Enerji sektoru uzun illər blokada altında qaldığından Suriya neft və qaz ixracı edə bilmirdi. İndi ABŞ-nin açdığı bu qapı Suriyanın enerji bazarına yenidən çıxmasına, fəaliyyətini bərpa etməsinə, investisiyaların ölkəyə qayıtmasına şərait yaradır. Bu, həm iqtisadi sabitlik, həm də müharibədən sonrakı bərpa mərhələsi üçün yeni imkanlar deməkdir.

Bu razılaşmaların Suriya üçün yaratdığı digər böyük üstünlük İsrail tərəfindən işğal olunan Colan Təpələri məsələsində Vaşinqtonun ilk dəfə olaraq Dəməşqə daha yaxın mövqe nümayiş etdirməsidir. Colan və ətrafındakı su ehtiyatları hazırda İsrailin nəzarətindədir və Suriya üçün həm strateji, həm də iqtisadi dəyərə malikdir. Əhməd Əl Şaraa görüşdən qayıtdıqdan sonra verdiyi bəyanatda - “Vaşinqton artıq Suriyanı dəstəkləyir və buna görə də İsrail masaya oturmalıdır” - sözləri ilə ABŞ dəstəyinin real siyasi təminata çevrildiyini göstərdi. Bu açıqlama həm regionda güc balansının dəyişdiyini, həm də Suriya diplomatiyasının yeni mərhələyə keçdiyini nümayiş etdirir.

Enerji bazarına çıxışın açılması həm də ABŞ üçün əhəmiyyətlidir. Vaşinqton Yaxın Şərq enerji bazarlarında təsirini genişləndirmək və regiondakı enerji logistikası üzərində nəzarəti artırmaq xəttini güdür. Suriya üzərindən açılan bu kanal ABŞ-yə həm yeni strateji mövqelər, həm də İranın enerji gücünün balanslaşdırılması üçün əlavə vasitələr təqdim edir. Bundan başqa, Suriya enerji sektoruna daxil olan investisiyalar Vaşinqtonun istədiyi siyasi xəttin möhkəmlənməsini təmin edir.

ABŞ-nin bu razılaşmadan əldə etdiyi ən böyük geosiyasi üstünlüklərdən biri İranın bölgədəki təsirini zəiflətməkdir. Suriya uzun illər Tehranın ən yaxın müttəfiqlərindən biri, “dirəniş oxunun” əsas halqası kimi çıxış edib. ABŞ üçün Suriya ilə əməkdaşlıq bu oxun qırılması, İranın İraq, Livan və Suriya üzərində qurduğu hərbi-siyasi təsirin daraldılması baxımından vacibdir. Vaşinqton beləliklə, həm İranın sərhəd yaxınlığında strateji mövqe əldə edir, həm də Tehranın bölgədəki proksi şəbəkəsini zəiflətmək üçün yeni imkan əldə edir.

Bu proses fonunda bölgədə zəifləyən əsas aktorlardan biri isə Rusiyadır. Rusiyanın Suriyada hərbi bazalarının olması Moskvanın Aralıq dənizindəki strateji varlığının təməlidir. ABŞ-Suriya yaxınlaşması, xüsusilə də Tramp administrasiyasının Şaraa ilə əməkdaşlığa önəm verməsi Kremlin bölgədəki təsir mexanizmini ciddi şəkildə sarsıdır. Moskva Suriyada həm siyasi təsirini, həm də hərbi mövqelərini itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalır. Bu isə Ukrayna müharibəsi fonunda Rusiyanın təzyiq altında olan resurslarını daha da çətin vəziyyətə salır.

Əhməd Əl Şaraanın Vaşinqtondan qayıtdıqdan sonra İsrailə ünvanladığı mesaj həm də bölgədə yeni diplomatik mərhələnin başlandığını göstərir. O bildirir ki, artıq ABŞ Suriyanın yanındadır və bu səbəbdən İsrail danışıqlara məcburdur. Bu sözlər Suriya-İsrail münasibatlərində tarixi dönüş nöqtəsinin yaxınlaşdığına işarə edir. Suriya ilk dəfə olaraq öz mövqeyini tək güc kimi deyil, ABŞ kimi böyük gücün dəstəyi ilə səsləndirir və bu, regionda yeni siyasi arxitekturanın formalaşmasına yol açır.

Nəticə olaraq, Əhməd Əl Şaraanın Vaşinqton səfəri həm Suriyanın iqtisadi dirçəlişi, həm də bölgədəki siyasi nizamın yenidən qurulması baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu anlaşma Yaxın Şərqdə yeni güc balansı yaradır, İran və Rusiyanın təsirini zəiflədir, İsraili isə diplomatik danışıqlara açıq olmağa məcbur edir. ABŞ-Suriya yaxınlaşmasının nəticələri növbəti aylarda regionda ciddi siyasi proseslərə yol açacaq.

Züriyə Qarayeva

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:157
embedMənbə:https://bakivaxti.az
archiveBu xəbər 13 Noyabr 2025 15:04 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see300

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see297

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see292

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see275

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see274

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see268

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see266

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see247

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see232

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see219

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see216

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see215

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see213

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see209

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see203

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see199

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see192

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see188

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see187

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

15 Noyabr 2026 02:02see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri