Suverenliyə hörmət, tarixi həqiqətlərə sədaqət ŞƏRH

Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarına akkreditə olunmuş diplomatik korpusun nümayəndələrinin səfəri ölkəmizin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə əsaslanan təbii prosesdir. Bu səfərə Ermənistan cəmiyyətinin bəzi dairələri tərəfindən göstərilən qəbuledilməz reaksiya isə regionda formalaşmış yeni reallıqlara münasibətdə hələ də köhnə yanaşmaların mövcudluğunu göstərir.

Qarabağ Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsidir. Azərbaycan dövləti öz suveren ərazisində bərpa-quruculuq işləri aparır, yeni yaşayış məntəqələri salır, sosial və iqtisadi infrastrukturu yeniləyir, insanların doğma yurdlarına qayıdışını təmin edir. Xarici diplomatların bu ərazilərə səfəri Azərbaycanın daxili işidir və buna qarşı etirazların səsləndirilməsi ölkəmizin suveren hüquqlarına hörmətsizlikdir. Ermənistan cəmiyyətində müəyyən qüvvələrin diplomatik korpusun nümayəndələrinə qarşı təzyiq xarakterli çağırışları sülh və qarşılıqlı etimad mühitinin formalaşmasına xidmət etmir.

Təəssüf doğuran məqamlardan biri də tarixi-mədəni irs məsələsinin siyasi məqsədlərlə gündəmə gətirilməsidir. Gəncəsər və Xudavəng kimi tarixi abidələrin təqdimatında birtərəfli yanaşmaların nümayiş etdirilməsi, eyni zamanda, indiki Ermənistan ərazisində Azərbaycan xalqına məxsus tarixi-mədəni irsin mövcudluğunun inkar olunması qəbuledilməzdir. Qafqaz Albaniyası irsi Azərbaycan tarixinin mühüm tərkib hissəsidir və bu irslə bağlı məsələlər siyasi iddialar deyil, elmi faktlar əsasında araşdırılmalıdır. Tarixə münasibətdə ikili standartlara yol verilməsi xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmaya zərər vurur.

Azərbaycan xalqının indiki Ermənistan ərazisindəki tarixi irsi də xüsusi diqqətə layiqdir. Əsrlər boyu həmin ərazilərdə yaradılmış məscidlər, qəbiristanlıqlar, yaşayış məntəqələri və digər mədəni irs nümunələrinin dağıdılması, tarixi izlərin silinməsi ilə bağlı narahatlıqlar beynəlxalq hüquq və mədəni irsin qorunması prinsipləri əsasında araşdırılmalıdır. Hər bir xalqın tarixi və mədəni irsinə hörmət göstərilməsi ümumbəşəri dəyərdir. Bu məsələdə 1954-cü il Haaqa Konvensiyası və mədəni irsin qorunmasına dair beynəlxalq prinsiplər əsas götürülməlidir.

Ermənistan cəmiyyətində səsləndirilən bəzi revanşist fikirlər, eləcə də Ermənistan parlamentinin sədri Ruben Rubinyanın açıqlamaları regionda sülh gündəliyinin möhkəmləndirilməsi baxımından narahatlıq doğurur. 14 sentyabr tarixində Ermənistan parlamentində 2022-ci ilin sentyabr döyüşlərində həlak olmuş hərbçilərin xatirəsinin yad edilməsi ilə bağlı tədbirə münasibətdə də siyasi ritorikanın hansı istiqamətdə formalaşdırıldığı mühüm məsələdir. Həlak olan insanların xatirəsinə hörmət insani dəyərdir. Lakin bu cür tədbirlərdən revanşist çağırışlar üçün istifadə olunması sülh prosesinə mənfi təsir göstərə bilər.

Azərbaycan hər zaman regionda sülhün, sabitliyin və əməkdaşlığın tərəfdarı olub. Bununla belə, davamlı sülh yalnız qarşılıqlı hörmət, dövlətlərin suverenliyinin tanınması və tarixi həqiqətlərə obyektiv yanaşma əsasında mümkündür. Ermənistan hakimiyyətinin sülh prosesində səsləndirdiyi bəyanatlarla bəzi siyasi dairələrin ritorikası arasında ziddiyyətlərin yaranması bu prosesin səmimiyyəti ilə bağlı suallar doğurur.

Azərbaycan xalqı müharibənin ağır nəticələrini yaşamış xalqdır və sülhün əhəmiyyətini yaxşı anlayır. Bu gün ölkəmiz Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda quruculuq və inkişaf mərhələsini yaşayır. Bu reallığa hörmət etmək, Azərbaycanın suveren hüquqlarını tanımaq və tarixi-mədəni irs məsələlərində obyektiv mövqe nümayiş etdirmək regionun gələcəyi üçün mühüm şərtdir.

Əminik ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ardıcıl siyasət nəticəsində Azərbaycan qarşıdakı dövrdə də yeni nailiyyətlər əldə edəcək, ölkəmizin ərazi bütövlüyü və suverenliyi əsasında formalaşmış reallıqlar daha da möhkəmlənəcək. Azərbaycanın mövqeyi aydındır: sülh, qarşılıqlı hörmət və tarixi həqiqətlərə sədaqət regionun gələcəyinin əsas təminatıdır.

Fidan Hüseynova

YAP Quba rayon təşkilatının sədri