Təbiətlə zəhmətin harmoniyası Naxçıvan göycəsi

Naxçıvan, 29 may, AZƏRTAC

Elə ki, baharın təmtəraqlı, güllü-çiçəkli may ayı yurdumuza qədəm qoyur, hər bir naxçıvanlının süfrəsini yaşıl donlu, turşməzə dadı ilə seçilən göycə bəzəyir. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin də xüsusi rəğbət bəslədiyi, muxtar respublikanın brendinə çevrilən bu nemətin yetişdirilmə ənənələri qədim dövrlərə gedib çıxır. İriliyinə, dadına və digər xüsusiyyətlərinə görə fərqlənən müxtəlif növləri olan göycə Naxçıvanda əsrlərdir xalq seleksiyaçıları tərəfindən becərilir. Bu gün demək olar ki, hər həyətdə ən azı 2-3 göycə ağacına rast gəlmək mümkündür.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin əməkdaşı Bəhruz Qasımov AZƏRTAC-a müsahibəsində bildirir ki, Naxçıvan göycəsi öz dadı, ətri və faydalı xüsusiyyətləri ilə seçilən qiymətli meyvələrdəndir. Əsasən yaz fəslində yetişən bu meyvə həm təzə şəkildə süfrələrə gəlir, həm də müxtəlif yeməklərin və turşuların hazırlanmasında istifadə olunur. O qeyd edir ki, Naxçıvanın əlverişli iqlimi, münbit torpaqları və bol günəşli havası bu məhsulun yüksək keyfiyyətlə yetişməsi üçün ideal şərait yaradır. Elə bu səbəbdən də Naxçıvan göycəsi digər bölgələrdə yetişən analoji məhsullardan dadı və keyfiyyəti ilə fərqlənir. “Göycə yalnız ləzzəti ilə deyil, faydası ilə də seçilir. Tərkibində bol miqdarda C vitamini və insan sağlamlığı üçün vacib minerallar olan bu meyvə həzmi yaxşılaşdırır, iştahanı artırır və orqanizmə enerji verir. Bu məhsul bölgənin kənd təsərrüfatında da mühüm yer tutur. Göycə bağları təsərrüfat sahiblərinə əlavə gəlir qazandırmaqla yanaşı, yerli bazarın inkişafına da töhfə verir”, – deyə nazirliyin əməkdaşı əlavə edir.

Naxçıvan göycəsinin şöhrətinin sorağı ilə Babək rayonunun Kültəpə kəndinə üz tuturuq. Yaşayış məntəqəsində zəngin ənənələrə sadiq qalaraq göycə yetişdirən təsərrüfatçılardan biri də Vasif Cəfərovdur. Onunla söhbətimiz zəhmətinin bəhrəsi olan, dörd hektara yaxın ərazini əhatə edən bağında baş tutur. Vasif Cəfərov bildirir ki, bağın ümumi sahəsi 3,8 hektardır. Burada əsasən göycə, ərik və alma ağacları yetişdirilir. Ümumilikdə 15-ə yaxın müxtəlif meyvə ağacı növü var və onların hamısı peyvənd olunmuş ağaclardır. Təsərrüfat sahibi deyir ki, göycə Naxçıvanın əsl brendidir: “Naxçıvan göycəsi təkcə Azərbaycanda deyil, qonşu ölkələrdə də öz dadı və keyfiyyəti ilə tanınır. Hətta bir neçə il əvvəl Xaçmazdan gəlib buradan 20 minə yaxın göycə tingi aparıb əkmişdilər. İstixana şəraitində də yetişdirməyə çalışdılar, amma eyni dadı əldə edə bilmədilər. Özləri də etiraf etdilər ki, Naxçıvan göycəsinin dadını başqa yerdə təkrarlamaq mümkün deyil”.

Vasif Cəfərovun sözlərinə görə, bunun əsas səbəbi torpaq, hava və sudur: “Bu dadı yaradan məhz həmin təbii şəraitdir. Başqa yerdə eyni nəticəni əldə etmək üçün həmin torpağı, suyu, havanı da aparmaq lazımdır ki, bu da mümkün deyil”. Təsərrüfatçı göycənin keyfiyyətində peyvəndin də mühüm rol oynadığını vurğulayır: “Göycənin hansı ağaca peyvənd olunması onun dadına birbaşa təsir edir. Öz təcrübəmə əsasən deyə bilərəm ki, ən ləzzətli göycə "cır almaxara" deyilən ağaca peyvənd ediləndə alınır. Göycənin ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri də odur ki, tam yetişmədən süfrəyə gəlir. Hələ fındıq boyda ikən insanlar onu böyük həvəslə yeyir. Elə bu meyvənin əsas ləzzəti də məhz həmin çağlarında hiss olunur”.

“Bu il havaların bir qədər sərin keçməsi məhsulun yetişmə vaxtına da təsir edib. Əgər əvvəlki illərdə göycə mayın əvvəlindən bazarlara çıxarılırdısa, bu il məhsulun yetişməsi mayın sonlarına təsadüf edir”, – deyə Vasif Cəfərov fikirlərini tamamlayır.

Naxçıvan göycəsi təkcə meyvə deyil, həm də bu torpağın təbiətini, zəhmətini və ənənələrini özündə yaşadan qiymətli bir sərvətdir. Əsrlərdən gələn bu dad bu gün də bağbanların əllərində qorunur, süfrələrə bərəkət, insanlara sevinc gətirir. Görünən odur ki, Naxçıvan göycəsinin şöhrəti hələ uzun illər ölkə hüdudlarını aşaraq bu qədim diyarın adını yaşatmağa davam edəcək. Bu mənzərə eyni zamanda ölkədə aqrar sektorun inkişafına yönələn dövlət siyasətinin praktik nəticələrini də aydın şəkildə göstərir. Prezident İlham Əliyevin kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə kənd təsərrüfatının, xüsusilə də intensiv bağçılığın inkişafı ilə bağlı verdiyi tapşırıqlar, müasir yanaşmaların tətbiqi və yerli istehsalın stimullaşdırılması bu kimi ənənəvi məhsulların qorunub saxlanılmasına və daha da inkişaf etdirilməsinə geniş imkanlar yaradır. Nəticə etibarilə, Naxçıvan göycəsi kimi yerli brendlər həm iqtisadi dəyər qazanır, həm də regionların aqrar potensialının gücləndirilməsinə mühüm töhfə verir.

Müxbir- Nail Əsgərov