Tədqiqat: Çirkli hava miqreni ağırlaşdırır

Hava çirkləndiricilərinin səviyyəsinin artması miqren tutmaları ehtimalını artırır. Bunlara azot dioksid səviyyəsi, 2,5 mikrondan (PM2.5) kiçik hissəciklər və ultrabənövşəyi şüalanma daxildir. Miqrenin tezliyi, həmçinin temperatur və rütubətdən asılıdır.

AZƏRTAC xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Negev Ben-Gurion Universitetinin alimləri hava çirkliliyinin miqren tezliyinə mənfi təsirini aşkar ediblər. Tədqiqatın nəticələri Amerika Nevrologiya Akademiyasının (AAN) saytında dərc edilib.

Tədqiqat təxminən on il ərzində müşahidə altında olan 7 mindən çox insanın məlumatlarına əsaslanır. Alimlər hava çirkliliyi səviyyələrini, o cümlədən nəqliyyatdan, sənayedən və toz aerozollarından emissiyaları tibbi yardıma müraciətlər və miqren dərmanlarının istifadəsi ilə müqayisə ediblər.

Nəticələr göstərib ki, çirklənmə səviyyəsinin yüksək olduğu günlər xəstəxanalara və klinikalara kəskin başağrısından daha çox müraciət daxil olur. Xüsusilə, nəqliyyat vasitələrinin tullantıları ilə əlaqəli azot dioksidinə (NO₂) qısamüddətli məruz qalma nöbet ehtimalını artırdı. Bu qazın yüksək konsentrasiyalarına məruz qalan insanların tibbi yardıma müraciət etməsi ehtimalı 41 faiz daha yüksək olub.

Yanacağın yanması nəticəsində əmələ gələn və toz fırtınaları zamanı havaya qalxan incə hissəciklərin (PM2.5 və PM10) miqrenə təsiri də aşkar edilib. Bu hissəciklərin yüksək konsentrasiyaları olan günlərdə xəstələrin müraciətlərinin sayı daha da artıb.

Hava şəraiti əlavə risk faktoru kimi ortaya çıxıb. Yüksək temperatur və aşağı rütubət çirkləndiricilərin, soyuq və rütubətli hava isə incə hissəciklərin təsirini artıra bilər. Bundan əlavə, Günəş radiasiyasının artması da miqren tutmaları tezliyinin artması ilə əlaqələndirilir.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, təsir həm qısamüddətli, həm də kümülatif şəkildə ola bilər. Hava çirkliliyinə uzun müddət məruz qalma miqren dərmanlarının istifadəsinin artması ilə əlaqələndirilir.

Tədqiqat birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsi yaratmasa da, ətraf mühit amilləri ilə sağlamlıq arasında ardıcıl bir əlaqəni nümayiş etdirir. Müəlliflərə görə, nəticələr artan risk dövrlərini daha yaxşı proqnozlaşdırmağa və tibbi tövsiyələr verərkən onların nəzərə alınmasına imkan verir.