Yeni tədqiqat elektromobillərin “çirkli” tullantıları haqqında məlumat təqdim edib

Bakı, 18 aprel, AZƏRTAC

Elektromobillər uzun müddətdir ki, daha yaşıl gələcəyin rəmzi kimi qəbul edilir, amma yeni beynəlxalq araşdırma onların qeyd-şərtsiz “yaşıl” olmasını şübhə altına alır.

AZƏRTAC “Science Daily” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, Oklend Universitetinin və Syamen Universitetinin alimlərinin tədqiqatının nəticələrinə görə, çirkli energetikası olan ölkələrdə elektriklə işləyən avtomobillər karbon qazı tullantılarını azalda bilməz, əksinə, onları artıra bilər.

Tədqiqat 15 il ərzində 26 ölkənin məlumatlarını əhatə edib. Onun nəticələrinə görə, elektrik şəbəkəsi əsasən mədən yanacaqları - kömür, neft və ya qazla işləyirsə, elektromobillərin şarj edilməsi iqlimə benzinlə işləyən avtomobillərdən daha çox zərər verə bilər.

Əsas nəticə ondan ibarətdir ki, elektrikli nəqliyyat vasitələri yalnız bir ölkənin elektrik enerjisinin təxminən yarısı külək, günəş və ya su enerjisi kimi təmiz mənbələrdən gəldiyi zaman emissiyaları həqiqətən azaltmağa başlayır. Bu gün qlobal göstərici təxminən 30 faizdir.

Emissiyaları və elektrik avtomobil satışlarının artması, zərərli, ümumi karbon izini artırır. Batareyanın istehsalı və ya onun kömür və ya qaz hasilatı ilə müşayiət olunması iqlim faydalarını kompensasiya edən kumulyativ təsirə malikdir.

Tədqiqatın həmmüəllifi, professor Stiven Poletti deyib: “Elektromobillər birdəfəlik həll yolu deyil. Bərpaolunan enerjiyə eyni vaxtda keçid olmadan, onların ekoloji faydaları məhdudlaşır”.

Bu məsələ üzrə yaxşı xəbərlər də var. Yeni Zelandiyada təmiz enerjinin payının yüksək olması səbəbindən (80 faizdən çox) elektromobillər həqiqətən də vəziyyəti yaxşılaşdırır. Amma qlobal miqyasda enerji infrastrukturu hələ 2022-ci ildə dünyada 10 milyondan çox belə avtomobilin satıldığı akkumulyatorla işləyən avtomobil parkının böyüməsinə nail ola bilməyib.

Tədqiqatda vurğulanır ki, nəqliyyatın həqiqətən dayanıqlı olması üçün təkcə elektrik nəqliyyat vasitələrinin satın alınmasını stimullaşdırmaq yox, həm də enerji islahatlarını sürətləndirmək - “yaşıl” generasiyanı artırmaq, enerji yığımını inkişaf etdirmək, elektrik şəbəkəsini modernləşdirmək və “ağıllı şəhər” planlaşdırılmasına doğru hərəkət etmək lazımdır. Əks halda, effekt əksinə ola bilər: elektrik enerjisinə tələbatın artması yalnız çirkli mənbələrin yükünü artıracaq və iqlim daha da pisləşəcək.