Təhsil almaq üçün xaricə üz tutanlar nələrə diqqət yetirilməlidir?

Bu gün Azərbaycanda bakalavr təhsilinin əlçatanlığı ilə bağlı ciddi suallar gündəmdədir.

Bu il tələbə adını qazana bilməyənlər attestatla xarici ölkələrin, xüsusən də reytinqdə son sıralarda qərarlaşan universitetlərinə üz tuturlar.

Daha sonra həmin gənclərin diplomları çox zaman ölkədə tanınmır və onlar çətinliklərlə üzləşirlər. Bu isə həm təhsil sistemində dəyişiklik zərurətini ortaya qoyur, həm də xaricdə oxumaq istəyən tələbələr üçün mühüm sual yaradır. 

Bəs təhsil üçün ölkədən kənara üz tutarkən nələrə diqqət yetirilməliyik?

Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Elçin Əfəndi “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında bildirib ki, hər il aprel ayından başlayaraq oktyabr ayına qədər bəzi mövsümi fəaliyyət göstərən şirkətlər və şəxslər valideynləri aldadaraq müxtəlif dələduzluq halları törədir. 

Onun sözlərinə görə, bu hallar əsasən xaricdə təhsil məsələsi ilə bağlıdır:

“Nəzərinizə çatdırım ki, hər il aprel ayından başlayaraq oktyabr ayına qədər bəzi mövsümi fəaliyyət göstərən şirkətlər və müəyyən şəxslər valideynləri aldatmaq yolu ilə müxtəlif dələduzluq halları törədir.

Bu, əsasən xaricdə təhsil məsələsi ilə bağlıdır. Təəssüf ki, Elm və Təhsil Nazirliyi yanında Elm və Ali Təhsil üzrə Dövlət Agentliyi, o cümlədən Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi tərəfindən dəfələrlə xəbərdarlıq olunub ki, biz xarici ölkələrdə qiyabi və distant formada təhsili tanınmırıq.

Tanınan yalnız əyani təhsil formasıdır. Həm də bu təhsil dünyanın nüfuzlu ali məktəblərində, ən azı dünya reytinqində ilk 1000–1500 universitet sırasında yer alan ali məktəblərdə olmalıdır.

Bundan əlavə, təhsil aldığınız ixtisas ölkəmizdə prioritet sayılmalı, həmçinin, tədris dili üzrə bilik və bacarıqlara sahib olmalısınız. Bu parametrlərə cavab verənlərin diplomlarının tanınmasında heç bir problem yaranmır”.

Onun sözlərinə görə, amma təəssüf ki, son vaxtlar bəzi şirkətlər və dırnaqarası işbazlar müvafiq olaraq, Ukrayna, Rusiya və ya başqa tanınmayan universitetlərin diplomlarını qiyabi və ya distant formada təqdim edirlər:

“Xüsusilə Ukraynada müharibə vəziyyətini nəzərə alaraq, valideynlərə “təhsil əyani olacaq, narahat olmayın, onlayn dərslər keçiriləcək” kimi vədlər verərək valideynləri aldadırlar.

Nəticədə, övladları yerli universitetlərə qəbul ola bilməyən valideynlər əlacsızlıqdan həmin işbazların qurbanına çevrilirlər. 
Dəfələrlə valideynlərə müraciət etmişik ki, ayıq-sayıq olsunlar və yalnız tanınmış şirkətlərə üz tutsunlar. Bu sahə üzrə müvafiq olaraq fəaliyyətdə uğurlu olan şirkətlərlə əməkdaşlıq etsinlər.

İstər bakalavr, istər magistr pilləsində hər il plan yerləri artırılsa da, müsabiqə şərtlərini ödəyən abituriyentlərin sayı azalır. Müsabiqə şərtini ödəmək minimal təyin olunan şərtləri yerinə yetirməkdi. Halbuki alternativ addımlar atılmalıdır.

Məsələn, yeni dövlət və özəl universitetlərin yaradılmasına imkan yaratmalıyıq, gənclər tanınmayan xarici universitetlərdə təhsil almaqdansa, ölkədə fəaliyyət göstərən kollec və peşə təhsilinə yönləndirilməlidirlər.İnsanlarımız dərk etməlidirlər ki, Azərbaycanda aldıqları peşə təhsili diplomu, xaricdə tanınmayan universitetlərin verdiyi diplomdan qat-qat üstündür.

Əgər həm maarifləndirmə işləri gücləndirilsə, həm də valideynlər və abituriyentlər bu reallığı dərk etsələr, bu sahədə mühüm irəliləyiş əldə etmək mümkündür”.

Əfsanə Rəcəb
“Cebheinfo.az”

Açar sözlər: təhsil xaric Elçin Əfəndi